[ Διαστάσεις ] Ελευθερίες… υπό όρους

Η Σάβια Αλι ανήκει στη µειονότητα των Κούρδων της Συρίας. Είναι 29 ετών και καθώς πάσχει από πολιοµυελίτιδα είναι καθηλωµένη από παιδί σ’ ένα αναπηρικό καροτσάκι.

Για πέντε χρόνια οι προσπάθειές της να οργανώσει µια οµάδα υπεράσπισης των δικαιωµάτων των αναπήρων έπεφταν στο κενό. Οι λόγοι πολλοί και ποικίλοι: η προκατάληψη, η έλλειψη χρηµάτων και ο περιορισµός της έκφρασης στην πολιτική ζωή που έχει επιβάλει η συριακή κυβέρνηση. Οι κρατικοί αξιωµατούχοι παραχώρησαν στην οργάνωση της Αλι την άδεια να δραστηριοποιείται, υπό τον όρο όµως τα µέλη της να µη συναθροίζονται. Εκείνη αποδίδει τον περιορισµό σε αυτό που αποκαλεί µια σιωπηλή εκστρατεία εναντίον της.

Ξαφνικά όλα άλλαξαν. Πέρυσι, η Αλι ενηµερώθηκε πως τη δράση της θα χρηµατοδοτούσε κατά το ένα τρίτο µια άλλη οργάνωση υπό την Ασµα αλ-Ασαντ, τη γυναίκα του σύρου προέδρου Μπασάρ αλ-Ασαντ. Πλέον, η 29χρονη Αλι δίνει τηλεοπτικές συνεντεύξεις, µιλάει σε υπουργικά συνέδρια και φωτογραφίζεται δηµοσίως µε τη γυναίκα του προέδρου.

Ο τροχός γύρισε για την οργάνωση της Αλι στο πλαίσιο ενός ανοίγµατος που επιχειρεί η κυβέρνηση στην κοινωνία των πολιτών.

Οµως, το νέο αυτό άνοιγµα είναι κάπως περίπλοκο. Εστω και αν οι πύλες έχουν ανοίξει για λίγους, όπως η Αλι, παραµένουν ερµητικά κλειστές για άλλες οµάδες ακτιβιστών που διεκδικούν περισσότερα πολιτικά δικαιώµατα για τους Σύρους. Ετσι, ενώ κάποιοι συνήγοροι του πολίτη χαιρετίζουν κάθε άνοιγµα της κυβέρνησης, όσο µικρό κι αν είναι, άλλοι υποστηρίζουν ότι τέτοιου είδους δικαιώµατα παραχωρούνται µόνο σε οµάδες που ακολουθούν τις επιταγές της κυβέρνησης.

«Κοινωνία των πολιτών σηµαίνει πως ελεύθεροι πολίτες µπορούν ελεύθερα να παίρνουν πρωτοβουλίες. Πώς µπορούν να το κάνουν αυτό ανελεύθεροι άνθρωποι;», τόνισε µε νόηµα ένας σύρος ακτιβιστής, που ζήτησε να µην αποκαλυφθεί το όνοµά του φοβούµενος τα αντίποινα της κυβέρνησης. Και δεν είναι ο µόνος. Η περίπτωση της Αλι αναδεικνύει το πρόβληµα. Ο ξάδελφός της συνελήφθη φέτος το καλοκαίρι από τις υπηρεσίες ασφαλείας κατά τη διάρκεια µιας συνηθισµένης επιχείρησης – σκούπα στα κουρδικά χωριά. Η Αλι όµως αρνείται να µιλήσει για το τι συνέβη. Αρκέστηκε να πει πως «κάποιες ιδέες απλώς δεν τις αγγίζεις». «Δεν θέλω να αποµακρύνοµαι από το αντικείµενό µου. Και αυτό είναι οι αναπηρίες», πρόσθεσε.

Πρόκειται, επισηµαίνουν οι «Νew Υork Τimes», για ένα πρόβληµα που αντιµετωπίζουν οι ακτιβιστές σε όλη τη Μέση Ανατολή. Τα περιθώρια δράσης που επιτρέπουν οι αυταρχικές κυβερνήσεις της περιοχής στους πολίτες είναι πολύ περιορισµένα. Και ενώ οµάδες αρωγής από το εξωτερικό επικροτούν συχνά τον πολλαπλασιασµό των οργανώσεων που προστατεύουν τις γυναίκες, τα παιδιά και το περιβάλλον, ανοιχτό παραµένει το ερώτηµα κατά πόσον αυτές οι οµάδες µπορούν να αλλάξουν την πολιτική τάξη.