[20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Καβαλήσαµε το καλάµι και πληρώνουµε την υπεροψία µας

Εζησε στη Γαλλία και τη Γερµανία, δούλεψε ως βοηθός σκηνοθέτη µε µερικούς από τους σηµαντικότερους αµερικανούς σκηνοθέτες που γύριζαν ταινίες στην Ευρώπη (ανάµεσά τους και ο Μπίλι Γουάιλντερ).
Τελικά, όµως, αντί για τη δόξα και το χρήµα προτίµησε να µείνει στην Ελλάδα, να ζήσει και να συνεργαστεί σε µια κοινότητα αντισυµβατικών προσωπικοτήτων που δεν διεκδίκησαν εξουσίες.
Ανάµεσά τους, δύο σκηνοθέτες που δεν τους ξέρει η ευρεία «αγορά» της µαζικής κουλτούρας.
Ο Σταύρος Τορνές και ο Σταύρος Τσιώλης. Με σενάριο του Τσιώλη, ο Καπλανίδης γύρισε πρόσφατα την «Καντίνα», «µια κωµωδία για την κρίση».

1 Τι είναι η «Καντίνα»;
Μια κωµωδία καταστάσεων. Μια συνάντηση τύπων που ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας. Ενας καντινιέρης στην εθνική οδό, ο βοηθός του, ο γκάνγκστερ συνέταιρός του (και εραστής της µάνας του) και οι πελάτες τους. Τυπικοί Ελληνες. Οσοι επέλεξαν να ζουν παραβατικά θα ήθελαν το Δηµόσιο για σπόνσορα, όσοι επέλεξαν να ζουν τίµια θα ήθελαν µια δουλειά επιδοτούµενη από το Δηµόσιο.

2 Πόσο πραγµατικά είναι τα πρόσωπα της ταινίας σας;
Ο φίλος µου, παλιός κινηµατογραφιστής, Χρήστος Βακαλόπουλος έλεγε: «Η πραγµατική Ελλάδα είναι εκτός πραγµατικότητος».

3 Τι εννοείτε «µια κωµωδία για την κρίση»;

Οτι ακόµα και την πιο δραµατική κατάσταση µπορείς να τη διαβάσεις και µέσα από την κωµική της όψη;

4 Πώς ένας κινηµατογραφιστής καταλαβαίνει τη δραµατική κοινωνική κατάσταση;
Αν δεν έχει τα µάτια του ανοιχτά ως κινηµατογραφιστής, στο τέλος θα λουστεί τις συνέπειες της κατάστασης. Δεν θα έχει δηλαδή να πληρώσει την Εφορία.

5 Κάποτε εργαζόσασταν στις αµερικανικές παραγωγές και βγάζατε πολλά λεφτά. Γιατί τα αφήσατε;

Γιατί σκέφτηκα ότι δουλεύω σε ένα µεγάλο ψέµα, σε µια µεγάλη παραίσθηση. Γιατί είχα βαρεθεί τα κλισέ. Και γιατί µε είχαν πείσει οι «φτωχοί» φίλοι µου, που τους είχα για πρότυπο, ότι το νόηµα των πραγµάτων δεν ήταν πάντα στα λεφτά.

6 Αφήσατε λοιπόν την ελεύθερη αγορά για έναν επιδοτούµενο κινηµατογράφο;

Δεν υπήρξα τρόφιµος των κρατικών επιχορηγήσεων.

Μπορούν να σας το διαβεβαιώσουν όλοι οι συνάδελφοί µου.

7 Αναγνωρίζετε δηλαδή ότι το Κέντρο Κινηµατογράφου είναι, κατά κάποιον τρόπο, ένα διευρυµένο Δηµόσιο;

Συχνά υπήρξε τρόπαιο στα χέρια του συνδικαλισµού – που και στον κινηµατογράφο ήταν συντεχνιακός.

8 Γιατί δεν συµµετείχατε στην κίνηση των Κινηµατογραφιστών στην Οµίχλη;

Ο Σταύρος Τορνές µιλούσε για µια στάση αντίθετη στη συνδικαλιστική εκδοχή της ελευθερίας. 9 Η ταινία σας προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Πώς πήγε;
Πήρε καλές κριτικές και δεν βρήκε πουθενά διανοµή. Μου είπαν: εύγε και φεύγε! 10 Γιατί αφορά το κοινό µια ταινία όπως η «Καντίνα»;
Διότι δεν είναι µια κατασκευή. Διότι γεννιέται µέσα στη ζωή και αφορά τη ζωή.

11 Εχετε εµπιστοσύνη στους πολιτικούς;

Δεν έχω. Ελπίζω όµως στην πολιτική. Πού να ελπίζω, στη µετά θάνατον ζωή;

12 Είστε πιο γνωστός ως σκηνοθέτης ντοκιµαντέρ;
Σκηνοθέτησα δύο ντοκιµαντέρ, που βραβεύθηκαν, για δύο κινηµατογραφιστές, τον Σταύρο Τορνέ και τον Χρήστο Βακαλόπουλο. Επειδή η έρευνα είναι δύσκολο πράγµα, αισθανόµουν ότι γνώριζα αρκετά και τα πρόσωπα και τη δουλειά τους και τις ιδέες τους και την εποχή τους. Δεν πήγαν κι άσχηµα, δεν νοµίζετε;

13 Τι γνώµη έχετε για την τηλεόραση;

Παλιά, πίστευα αυτό που έλεγε ο ΜακΛούαν: «Το µέσο είναι το µήνυµα». Σήµερα, απλώς τη βαριέµαι.

14 Τι σηµαίνει για σας κινηµατογραφική αίθουσα;

Δεν είναι φετίχ. Αλλά είναι ο χώρος όπου µπορούµε να δείξουµε τη δουλειά µας. Ο µόνος χώρος για εµάς, τους ανεξάρτητους.

15 Τι ρόλο παίζουν για εσάς τα εισιτήρια;

Δεν µου έχει µείνει ίχνος ροµαντισµού. Ζούµε σε ελεύθερη αγορά. Χωρίς το εισιτήριο του θεατή, οι καλλιτέχνες δεν υπάρχουµε.

16 Συγκίνηση ή συνείδηση;
Συνείδηση µεν, συγκίνηση δε!

17 Τι πήγε στραβά µε την Ελλάδα;

Καβαλήσαµε το καλάµι. Φτιάξαµε µια πραγµατικότητα για τον εαυτό µας µε υλικά την προγονοπληξία και την περιφρόνηση των άλλων – είτε µας δάνειζαν ως εταίροι, είτε µας ζήλευαν ως λιγότερο αναπτυγµένοι. Πληρώνουµε την υπεροψία µας ως κοινωνία.

18 Πώς καθρεφτίζεται η κρίση στην ταινία σας;
Ο βοηθός του καντινιέρη κάνει µια πρόταση στο αφεντικό του να καταπατήσουν τον χώρο στον οποίο έχουν στήσει το µαγαζί. Είναι συµπαθητικοί άνθρωποι αλλά µηχανεύονται µια παρανοµία. Μακάρι, από αυτή την περιπέτεια της χώρας, να µείνει ζωντανό το υπόβαθρο πολιτών που θα παραµένουν συµπαθητικοί και θα επιζητούν τη νοµιµότητα. Κι ας µην υπάρχει έτσι τόσο υλικό για κωµωδίες.

19 Ποιοι παίζουν;
Στην καντίνα, ο Αλέξανδρος Λογοθέτης και ο Ερρίκος Λίτσης. Αφεντικόγκάνγκστερ, ο Σήφης Πολυζωίδης. Μερικές ωραίες γυναίκες – η Μαρία Ζορµπά, η Ελευθερία Γεροφωκά, η Στεφανία Καπετανίδη. Και πολλοί γκεστ. Είναι όλοι τους συγκινητικά ειλικρινείς.

20 Σε µια σκηνή, ο εκνευρισµένος πρωταγωνιστής σβήνει απ’ τον χάρτη την Καλαµάτα. Δεν φοβάστε µήπως κάνοντας µια ταινία εσωτερικής κατανάλωσης, δεν δώσατε ευκαιρία στον εαυτό σας για διεθνή καριέρα;

Το τοπικό είναι παγκόσµιο.