[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Το µήνυµα που πρέπει να στείλουµε

ΤΙ ΜΗΝΥΜΑ εκπέµπει σήµερα η Ελλάδα; Για να ασκήσει επιρροή µια χώρα θα πρέπει να εκπληρούνται ορισµένες σαφείς προϋποθέσεις.

Αλλά πάνω απ’ όλα αυτό που απαιτείται είναι η χώρα να µπορεί να εκπέµπει ένα ισχυρό µήνυµα στην περιφέρειά της και ευρύτερα ότι αντιπροσωπεύει κάτι ξεχωριστό, ότι έχει να προσφέρει κάτι που δεν προσφέρεται εύκολα από άλλους, ότι αποτελεί ένα ορισµένο υπόδειγµα/πρότυπο για το περιφερειακό και διεθνές σύστηµα. Χωρίς την ικανότητα να αρθρώσει και να µεταδώσει αυτό το µήνυµα, ότι δηλαδή εκφράζει κάτι διαφορετικό, η άσκηση επιρροής καθίσταται άσκηση ατελέσφορη. Και από την άποψη αυτή η Τουρκία αποτελεί και πάλι το χαρακτηριστικό παράδειγµα. Ειδικότερα, η Τουρκία έχει καταφέρει τα τελευταία χρόνια να µεταδίδει την εικόνα και το µήνυµα της χώρας – υπόδειγµα για την περιοχή της και τον ισλαµικό κόσµο. Συνδυάζει (ή επιχειρεί να συνδυάσει) δηµοκρατία και Ισλάµ, νεωτερικότητα και παράδοση, ανάπτυξη και ταυτότητα, Δύση και Ανατολή µαζί. Για την περιοχή της και τον ισλαµικό κόσµο η Τουρκία είναι «το παράδειγµα προς µίµηση». Το αναπόφευκτο ερώτηµα είναι, τι αντιπροσωπεύει και τι µήνυµα εκπέµπει η Ελλάδα; Μια χώρα που θα µπορούσε να είναι το υπόδειγµα (και ήταν για µια σηµαντική περίοδο µέχρι το 2004) έφθασε να αντιπροσωπεύει «το παράδειγµα προς αποφυγή». Μια χώρα που, θεωρητικά τουλάχιστον, είχε όλες τις αντικειµενικές προϋποθέσεις για να σταθεροποιήσει τη θέση της ως διαχρονικό υπόδειγµα δηµοκρατίας, ευηµερίας, σταθερότητας, ως χώρας – υπόδειγµα π.χ. στον τοµέα της εκπαίδευσης, ως περιφερειακό εκπαιδευτικό κέντρο, έφθασε στο σηµείο να µνηµονεύεται διεθνώς ως ενδεικτική περίπτωση αποτυχίας σε όλους σχεδόν τους τοµείς. Ετσι, εάν η Τουρκία αντιπροσωπεύει σήµερα το «υπόδειγµα επιτυχίας», η Ελλάδα έχει ταυτιστεί µε το «υπόδειγµα της αποτυχίας». Τα µηνύµατα είναι σαφή. Μπορεί να αλλάξει αυτή η εικόνα; Νοµίζω ότι µπορεί να αλλάξει – κάτι έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει. Αλλά χρειάζεται συγκροτηµένη προσπάθεια για να επικοινωνήσουµε πειστικά στον κόσµο «το τι ξεχωριστό αντιπροσωπεύουµε σήµερα», αφού προηγουµένως βεβαίως το αρθρώσουµε, πέρα από τα γνωστά και τετριµµένα. Μόνο έτσι µπορεί να αποκατασταθεί το «brand name» Ελλάδα.

Ο Π.Κ. Ιωακειµίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστηµίου Αθηνών και µέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.