«Reservoir dogs»: Οι ληστές με τις γραβάτες

Ξεκινάει με μια συζήτηση για το βαθύτερο νόημα των στίχων του «Like a virgin» της Μαντόνας και καταλήγει σε ένα λουτρό αίματος άνευ προηγουμένου. Το «Reservoir dogs» έκανε αίσθηση με την εμφάνισή του το 1992 και δημιούργησε ολόκληρη σχολή- λιγότερο επιτυχημένων- απομιμήσεων. Ο Δημήτρης Δανίκας θεωρεί ότι πρόκειται για την καλύτερη ταινία του «απατεώνα» Κουέντιν Ταραντίνο
Ενας από τους μεγαλύτερους απατεώνες, από συστάσεως Αmerican Cinema, είναι ο Κουέντιν Ταραντίνο (1963). Μην ταράζεστε. Κατ΄ αρχάς, ο όρος «απάτη» ταιριάζει γάντι στο Σινεμά. Γιατί όλα πάνω του είναι μια κολοσσιαία οφθαλμαπάτη, όπως έλεγε και ο Αλφρεντ Χίτσκοκ (1899-1980). Ομως ο Κουέντιν μετέτρεψε την απάτη σε επιστήμη. Ας πούμε, πόσοι γνωρίζουν ότι το μισό- τουλάχιστοντριών πολύ μεγάλων επιτυχιών του οφείλονται σε κάποιον τύπο με το όνομα Ρότζερ Εϊβερι; Περίπου κανείς. Μαζί συνέλαβαν και έγραψαν το «Reservoir dogs», την πρώτη και κατά τη γνώμη μου καλύτερή του στιγμή. Μαζί το «Ρulp Fiction» (1994), όπου μαζί μοιράστηκαν το Οσκαρ Σεναρίου. Μαζί το σενάριο του «Τrue romance» («Ιλιγγιώδης έρωτας», 1993) που αναγκάστηκαν να το πουλήσουν και έτσι να δώσουν την ευκαιρία στον Τόνι Σκοτ να υπογράψει τη μοναδική, άξια λόγου, ταινία του. Από τις αλλεπάλληλες κουβεντούλες στο Video Αrchive, ένα βιντεάδικο στο οποίο δούλευαν για να βγάλουν το ψωμί τους, προέκυψαν δεκάδες ιδέες και άλλες τόσες ιστορίες. Από εκεί, με τον κολλητό του Ρότζερ, το όνειρο να κάνουν Σινεμά.

Αυτή είναι η αρχή. Η συνέχεια, ακόμα πιο κολπατζίδικη και επιτυχής. Ηταν η εποχή του. Καταβροχθίζει ταινίες βλέποντας VCR από το βράδυ ώς το πρωί. Ετσι η αισθητική του επηρεάζεται καταλυτικά από το βίντεο. Ετσι περιπέτειες, ασιατικές πολεμικές τέχνες και κωμωδίες. Ετσι το «Ρulp Fiction» είναι ένα ποταμιαίο βιντεοκλίπ. Ετσι το «Κill Βill» είναι copy ασιατικών πολεμικών τεχνών, το οποίο μπροστά στο «Οldboy» του Τσαν Γουκ Παρκ μοιάζει με απλή οδοντόπαστα. Και έτσι το «Ιnglourious basterds» («Αδωξοι μπάσταρδη») μοιάζει με καρικατούρα «αρχαίων» αμερικανικών λαϊκών περιπετειών. Με έναν λόγο, ο Ταραντίνο μετέτρεψε το σκονάκι σε υψηλή τέχνη. Μ΄ έναν δεύτερο λόγο μάς κοροϊδεύει. Οταν το βρετανικό «Sight and Sound» (θρυλικό κινηματογραφικό περιοδικό) του ζήτησε το top 10 των καλύτερών του ταινιών, εκείνος κατέβασε τους εξής τίτλους: «Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος», «Ρίο Μπράβο», «Η πρώτη σελίδα» (του Χάουαρντ Χοκς), «Σκοτώνουν οι κεραυνοί» (Rolling thunder) του σχεδόν ασήμαντου Τζον Φλιν, «Ολοι έσκασαν στα γέλια» («Τhey all layghed»), ίσως η πιο μέτρια ταινία του Πίτερ Μπογκντάνοβιτς, «Η μεγάλη απόδραση», «Εκρηξη οργής» («Carrie») του Ντε Πάλμα, «Νεανικά μπερδέματα» («Dazed and Confused») του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ, «Τian Υia Di Υi», μια κορεατική action movie του Τσανγκ Jeong και μια αμερικανιά του 1943 με τον τίτλο «Ηi Diddle Diddle» του Αντριου Στόουν. Ε, λοιπόν, την άλλη στιγμή όταν τον ρωτάνε ποιοι οι καλύτεροι σκηνοθέτες απαντάει Σκορσέζε, Ντε Πάλμα και Γκοντάρ! Αμέσως μετά πως μόνο δύο οι ταινίες που τον χάραξαν βαθιά. Το «Star Τrek ΙΙ» και το παραμελημένο oυέστερν «Ride in the Whirlwind» του 1965 και του Μόντι Χέλμαν. Ο,τι θέλει λέει και το επιβάλλει. Του βγάζω το καπέλο.

Η αχόρταγη μανία του για βίντεο μοιάζει με τον πιτσιρικά που ραντίζεται από Ντοστογιέφσκι, Τολστόι και Ουγκό ξεφυλλίζοντας «Κλασικά Εικονογραφημένα». Θαυμάσιο κόμικς. Είχε πλάκα! Τρία τα πλεονεκτήματά του. Από τα κάτω προς τα πάνω. Εβγαλε από τη ναφθαλίνη τον Τζον Τραβόλτα (στο «Ρulp Fiction»). Ο οποίος του οφείλει τη δεύτερη και καλύτερή του καριέρα. Το έμφυτο ταλέντο του να επεξεργάζεται τους χαρακτήρες του με τέτοιον τρόπο ώστε να μεταμορφώνει έναν ανεγκέφαλο γκάνγκστερ σε δραματικό ήρωα και ταυτόχρονα να τον γελοιοποιεί. Το τρίτο, να συνθέτει σαν Dj ετερόκλητες καταστάσεις. Αυτές οι τρεις αρετές του αποτυπώνονται στο «Reservoir dogs». Την πρώτη, την καλύτερη και τη μοναδική αυθεντική ταινία του!

Εκεί λοιπόν ανατρέπει όλα όσα μέχρι τότε είχαμε δει από το είδος των gagster movies. Ο θεατής αντί να δει το «κόλπο» βλέπει την πανωλεθρία της ληστείας. Αντί να δει μπάτσους να ανταλλάσσουν πυρά με τους γκάνγκστερ, βλέπει τους γκάνγκστερ να αλληλοτρώγονται μετά την αποτυχία. Και αντί για action και μπαμ μπουμ, λαμβάνει μόνο διαλόγους μιας ακατάσχετης φλυαρίας που καταλήγει σε αδιέξοδο χωρίς καμία, μα καμία, στοιχειώδη επικοινωνία. Χάος. Οργανωμένο με αρμονία και γεωμετρία. Το στόρι, ο πλήρης ορισμός της πρωτοτυπίας. Κόβω τον λαιμό μου πως απ΄ αυτή την ιστορία ο Μπράιν Σίνγκερ εμπνεύστηκε το «Τhe Usual Suspects» του 1995 («Οι συνήθεις ύποπτοι»): Ενας μαφιόζος (Λόρενς Τίρνι 1919-2002, από τους εμβληματικούς tough guys του Χόλιγουντ) προσλαμβάνει έξι ρεμάλια, άγνωστα μεταξύ τους, για μια ληστεία πολύτιμων λίθων. Αντί για ονόματα γνωρίζονται μεταξύ τους με χρώματα. Οι κ.κ. Ασπρος, Πορτοκαλί, Μπλε, Ροζ και πάει λέγοντας. Ομως η δουλειά χαλάει από την πρώτη στιγμή. Γιατί οι μπάτσοι μπουκάρουν, πέφτουν σφαίρες και θύματα πολλά. Μετά τη χαλάστρα και το blood bath, ένας ένας επιστρέφουν σε μια αποθήκη και αρχίζουν να πλακώνονται για το ποιος είναι ο ρουφιάνος που τους «έδωσε» στους μπάτσους. Αυτό που δεν μπόρεσε να αποτελειώσει ο Νόμος, το αποτελειώνει η καχυποψία τους και η μαλακία τους. Γιατί ξεχάσανε μια πασίγνωστη ρήση. Τhe brains not the guns. Αυτοί χωρίς brains και μπόλικα Guns. Εξοχα!

Συνιστώ επίσης
Ακόμα δύο τίτλοι που εκ πρώτης όψεως ουδεμία σχέση έχουν με Ταραντίνο: «Οι συνήθεις ύποπτοι» («Τhe Usual Suspects», 1995) και «Η λέσχη της απάτης» («Ηouse of games», 1987)

Τ η Δευτέρα: «Οικογενειακή γιορτή»