Πενία, η… γυναίκα της χρονιάς!

Ο «Πλούτος» επανέρχεται στο αργολικό αρχαίο θέατρο. Τον φέρνει το «Θέατρο Τέχνης» σε σκηνοθεσία Διαγόρα Χρονόπουλου, είναι η τέταρτη κωµωδία του Αριστοφάνη στα φετινά Επιδαύρια και κατεβάζει την αυλαία τους
«Και βέβαια η επιλογή του έργου είχε σαν έναυσµα την παρούσα οικονοµική κρίση και µόνο!». Ο Διαγόρας Χρονόπουλος, καλλιτεχνικός διευθυντής του «Θεάτρου Τέχνης» και σκηνοθέτης του «Πλούτου» του Αριστοφάνη που τον παρουσιάζει φέτος, σε συµπαραγωγή µε το ΔΗΠΕΘΕ Βόλου και µε τον τίτλο «Πλούτος – Πενίας θρίαµβος», είναι κατηγορηµατικός – ο τίτλος άλλωστε τα λέει όλα. Είναι η δεύτερη φορά που ο Διαγόρας Χρονόπουλος καταπιάνεται µε την αριστοφανική κωµωδία – η πρώτη ήταν µε το ΚΘΒΕ, δέκα ακριβώς χρόνια πριν, το καλοκαίρι του 2000.

«Στο προηγούµενο ανέβασµα, του 2000, στοχεύαµε στην τρέλα των νεοελλήνων για το εύκολο κέρδος µέσω του χρηµατιστηρίου. Στο 2010 στοχεύουµε στη δεινή οικονοµική κρίση όπου έχουµε οδηγηθεί και αυτή σχολιάζουµε. Η προσπάθειά µας ήταν να µη µας θυµίζει τίποτα από την παράσταση του 2000. Βέβαια οι δύο βασικοί συντελεστές (σ.σ.: εννοεί τον ίδιο και τον µεταφραστή Γιάννη Βαρβέρη) είναι οι ίδιοι, άλλα τώρα έχουµε µια διαφοροποιηµένη, “λοξή” οπτική».

Η προσθήκη στο τίτλο στην παράστασή σας του υπότιτλου «Πενίας θρίαµβος» δεν αφήνει µια αίσθηση απαισιοδοξίας; Στο έργο ο Χορός τη διώχνει την Πενία… Εδώ δεν υπάρχει ελπίδα; Ή, έστω, δεν «ζητείται ελπίς»;

«Δεν θα ’λεγα “απαισιοδοξίας”, αλλά µελαγχολίας και δηµιουργίας ερωτηµατικών στον θεατή. Βέβαια ουτοπική κωµωδία γράφει ο αρχαίος ποιητής Αριστοφάνης και κατά λέξη τον ακολουθεί ο σύγχρονος ποιητής και µεταφραστής Γιάννης Βαρβέρης. Αλλά στην παράστασή µας παρακολουθούµε κάποιους από τον Χορό των αγροτών, στη διάρκεια του Αγώνα, να πείθονται από τα επιχειρήµατα της Πενίας. Για µας δεν “ζητείται”, υπάρχει ελπίδα».

Εχετε διασκευάσει το έργο;
«Διασκευή του κειµένου δεν έχει γίνει. Απλώς στην αρχή και στο τέλος του έργου υπάρχουν δύο µονόλογοι της Πενίας, οι οποίοι καταδεικνύουν τη στόχευσή µας. Επίσης διατηρούµε την Πενία επί σκηνής σε όλη τη διάρκεια της παράστασης µε λίγα της εµβόλιµα σχόλια».

Τον «ενισχυµένο» ρόλο της Πενίας στην παράσταση κρατάει η Κάτια Γέρου: «Κοιτάζοντας σαν θεατές την Πενία, µέχρι πριν από λίγο καιρό, είχαµε την εικόνα µιας θεάς αυστηρής, σχεδόν στηµένης, προφανώς αντιπαθητικής.

Ποιος θα την ήθελε για παρέα του; Κανείς. Τώρα όµως, επειδή ως φαίνεται, είναι όχι µόνο η… γυναίκα της χρονιάς αλλά τουλάχιστον, δυστυχώς, της δεκαετίας, οφείλουµε να τη δούµε διαφορετικά. Αν µη τι άλλο να την ακούσουµε. Θελήσαµε η δικιά µας Πενία να έχει χιούµορ, να µην είναι σκοτεινή και απειλητική, να ‘ναι γνώριµη, µια αναφορά σ’ αυτή την άλλη Ελλάδα των γονιών και των παππούδων µας, που παρήγαγε υψηλό πολιτισµό, που είχε ηθικές αξίες. Ξεχασµένα πράγµατα. Ακόµη και αν, ως φαίνεται, η φτώχεια που µας περιµένει θα είναι βάρβαρη, οδοστρωτήρας, καταπάτηση βασικών δικαιωµάτων, προσπαθούµε µέσα απ’ την παράσταση να πούµε ότι κάτι καλό πρέπει ν’ αντλήσουµε απ’ όλη αυτή την επώδυνη διαδικασία. Για την Πενία, ο Θεός είναι φτωχός, λιτός. Μας έρχεται στο µυαλό ο ταπεινός παπάς µε το τριµµένο ράσο. Εικόνα από µια άλλη Ελλάδα. Τώρα έχουµε το Βατοπέδι…».

«Ο Πλούτος και στη δική µας, αλλά και στην παράσταση της ζωής σίγουρα αντιπροσωπεύει όνειρα. Δεν νοµίζω όµως ότι ο συγκεκριµένος Πλούτος αντιπροσωπεύει χαµένα όνειρα. Γιατί µε τον “µετασχηµατισµό” του ρόλου της Πενίας, µετά τη διάβαση της στενωπού υπάρχει φως» συµπληρώνει ο Δηµήτρης Λιγνάδης που ερµηνεύει τον επώνυµο ρόλο _ το αντίπαλον δέος της Πενίας.

Ο Χρεµύλος είναι ο ίδιος που ήταν και στην παράσταση του Μίµη Κουγιουµτζή: ο Αλέξανδρος Μυλωνάς.

Ποια είναι η θέση του Χρεµύλου στην παράσταση; Και πόσο διαφέρει από τον Χρεµύλο στο ανέβασµα του Μίµη Κουγιουµτζή;
«Ο Χρεµύλος είναι ο µέσος Ελληνας, αυτός που έχει όλη την καλή διάθεση να βοηθήσει τους συµπολίτες του και να µοιραστεί τον Πλούτο µαζί τους, αλλά συγχρόνως είναι έτοιµος να κάνει και την µπαγαµποντιά του για πάρτη του.

Με την παράσταση του Μίµη δεν υπάρχει µεγάλη διαφορά. Ισως σήµερα εκείνος ο Χρεµύλος να φαινόταν λίγο πιο αθώος. Ο ίδιος φτωχός που παλεύει για την επιβίωσή του, σήµερα δείχνει πιο πονηρός. Η σηµειολογία αλλάζει, τα ρούχα µου αλλάζουν _ γίνονται πιο “νεοπλουτίστικα”. Αλλά η διαφορά βρίσκεται κυρίως στον ρόλο της Πενίας. Ενώ στην παράσταση του Μίµη Κουγιουµτζή η Πενία έκανε κήρυγµα, στην φετινή παράσταση του “Θεάτρου Τέχνης” εµφανίζεται πιο πονηρή, πιο γοητευτική».

Δεν έχει όµως εξαντληθεί ο Αριστοφάνης µε τις τόσες παραστάσεις των έντεκα όλων κι όλων σωζόµενων κωµωδιών του που όλο και ανεβάζονται;

«Οχι βέβαια». Κατηγορηµατικός και πάλι ο Διαγόρας Χρονόπουλος. «Είναι τόσο σύγχρονος, τόσο επίκαιρος! Εάν βέβαια ο σκηνοθέτης έχει κάποια γνώση των προβληµάτων της κοινωνίας όπου ζει, τότε βέβαια ξέρει, για ποιο λόγο επιλέγει αυτό ή εκείνο το έργο του Αριστοφάνη. Δεν θα πρέπει να αρκούµαστε µόνο στον “γέλωτα”. Εξάλλου αθάνατο παραµένει το υψηλότατης τάξης λυρικό του στοιχείο».

Ο «Πλούτος» παρουσιάζεται µε σκηνικά και κοστούµια Πάρι Μέξη, µουσική Χρήστου Λεοντή, χορογραφία Σοφίας Σπυράτου, φωτισµούς Λευτέρη Παυλόπουλου και διδασκαλία τραγουδιών Μαρίνας Χρονοπούλου.

Στη διανοµή επίσης, Κωστής Καπελώνης, Κώστας Βελέντζας, Αναστασία Γεωργοπούλου, Λευτέρης Λουκαδής, Βασίλης Λέµπερος, Αλέξανδρος Πέρρος, Θοδωρής Αντωνιάδης.

ΙΝFΟ

Αύριο και το Σάββατο στην Επίδαυρο (τηλ.
210 3272000, www.
greekfestival.
gr). Εισιτήρια:
50, 40, 30, 20, 15, (φοιτητικό κ.λπ.) 10 ευρώ.

«Η µεγαλύτερη πρόκληση»

Τον ρόλο του δούλου Καρίωνα ερµηνεύει στον «Πλούτο» η Μάνια Παπαδηµητρίου.

Δεύτερη φορά που ερµηνεύετε ανδρικό αριστοφανικό ρόλο µετά τον Κινησία στη «Λυσιστράτη» του ΚΘΒΕ,  Τι σας γοητεύει σ’ αυτό;

Με ενδιαφέρει το θεατρικό παιχνίδι είτε σαν άνδρας είτε σαν γυναίκα είτε σαν παιδί και θέλω να συµµετέχω στα θεατρικά δρώµενα του τόπου µου από όποιο πόστο µού αναγνωρίζουν και µου δίνουν τη δυνατότητα να εκφραστώ κάθε φορά. Είναι η δεύτερη φορά που µου προτείνουν ανδρικό ρόλο σε αριστοφανική κωµωδία. Προκλητικό, πάντα δύσκολο, αλλά αυτή τη φορά πιο δύσκολο από την προηγούµενη, αφού τότε ήταν θίασος γυναικών ενώ τώρα οι συµπρωταγωνιστές µου είναι άνδρες πραγµατικοί.

Αυτό ήταν για µένα η µεγαλύτερη πρόκληση.

Το στοιχείο στο οποίο στηριχτήκαµε µε τον σκηνοθέτη και τον σκηνογράφο µας ήταν ότι στον Καρίωνα το σηµαντικό δεν είναι η ταυτότητα του φύλου αλλά η ιδιότητά του: δούλος και µάλιστα κεφάλας, όπως το λέει και το όνοµά του _ Καρίων = κεφάλας. Σ’ αυτά τα στοιχεία επικεντρώθηκε το παιχνίδι της «κλοουνερί» πάνω στην οποία στηρίχθηκε η µεταµόρφωσή µας.