[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Η εργασία δεν αποτελεί πλέον ικανοποιητικό δίχτυ προστασίας για την αποφυγή της φτώχειας

Μία διετία οικονοµικής κρίσης ήταν αρκετή για να ανατρέψει δεδοµένα πολλών δεκαετιών και να προκαλέσει κρούσµατα ακραίας ή απόλυτης φτώχειας και στην Ευρώπη. Και η χώρα µας δεν αποτελεί εξαίρεση. Αυτές είναι οι διαπιστώσεις που έκαναν οι ερευνητές του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), µεταξύ των οποίων και ο αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Κοινωνικής Πολιτικής του ΕΚΚΕ Διονύσης Μπαλούρδος, στον τόµο «Το Κοινωνικό Πορτραίτο της Ελλάδας του 2010».

1 «Το Κοινωνικό Πορτραίτο της Ελλάδας του 2010», πρόκειται για µια ανατοµία της φτώχειας;

Πρόκειται για µια συλλογική προσπάθεια χαρτογράφησης κάποιων προβληµάτων που απασχολούν έντονα την ελληνική κοινωνία, από τα οποία, εξαιτίας και της κρίσης, σηµαντικότερο θεωρούµε τη φτώχεια.

2 Ευρωπαϊκό Ετος για την Καταπολέµηση της Φτώχειας και του Κοινωνικού Αποκλεισµού…
Αναφερόµαστε σε ένα πανευρωπαϊκό πρόγραµµα που έχει στόχο την ευαισθητοποίηση των εθνικών κυβερνήσεων, της κοινωνίας και των πολιτών σχετικά µε τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισµό.

3 Η οικονοµική κρίση κάνει τους φτωχούς, φτωχότερους;

Ολοι οι σχετικοί δείκτες δυστυχώς επιδεινώνονται. Φαίνεται να πλήττονται νέες κοινωνικές οµάδες, να σηµειώνεται υψηλότερο ποσοστό φτωχών, να αυξάνεται το ποσοστό φτωχών µακράς διαρκείας και να εµφανίζεται οξύτερη, ακραία και πολυδιάστατη φτώχεια.

4 Τελικά η φτώχεια δεν είναι «προνόµιο» του Τρίτου Κόσµου…
Είναι ενδογενές «προνόµιο» και του κόσµου µας. Μία διετία οικονοµικής κρίσης ήταν αρκετή για να ανατρέψει δεδοµένα πολλών δεκαετιών και να προκαλέσει κρούσµατα ακραίας ή απόλυτης φτώχειας και στην Ευρώπη.

5 Ο κίνδυνος φτώχειας για την Ελλάδα;

Είναι περίπου 20%, µε έντονες διακυµάνσεις ως προς τη σύνθεσή της.

6 Σε σχέση µε την Ευρώπη;
Η χώρα µας εξακολουθεί να συγκαταλέγεται µεταξύ των χωρών µε την υψηλότερη αναλογία φτωχών. Συγκρινόµαστε πλέον µε τις οικονοµίες της Πορτογαλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας που είναι εξίσου υπερχρεωµένες.

7 Θα φτάσουµε σε σηµεία υλικής αποστέρησης;

Θα υπάρξουν πολλές οµάδες που θα ακουµπήσουν στον πάτο της οικονοµικής κρίσης όπως οι άνεργοι, τα υπερχρεωµένα νοικοκυριά, τα άτοµα µε αναπηρία, οι χωρίς επαγγελµατικές δεξιότητες απασχολούµενοι, οι ηλικιωµένοι, οι νέοι κ.ά.

8 Και σε ό,τι αφορά την παιδική φτώχεια;

Με την κρίση, φαίνεται να υποθηκεύεται το µέλλον µιας ολόκληρης γενιάς. Τα παιδιά που εντάσσονται στην κατηγορία των φτωχών κατά τη διάρκεια µιας ύφεσης έχουν τριπλάσιες πιθανότητες να παραµείνουν φτωχά και ως ενήλικοι.

9 Ο ρόλος της Πολιτείας;
Σαν τον ρόλο της µητέρας που φροντίζει, προστατεύει, ανησυχεί, αφουγκράζεται και τολµά. Να είναι ο µάνατζερ και ο πρωταγωνιστής σχεδιασµού και παρακολούθησης ενός συγκροτηµένου προγράµµατος αλλαγών και µέτρων νέας ανάπτυξης. 10 Νέα τάξη εργαζοµένων, οι επισφαλείς εργαζόµενοι…
Η συµµετοχή στην απασχόληση δεν αποτελεί πλέον ικανοποιητικό δίχτυ προστασίας για την αποφυγή της φτώχειας.

11 Εργασιακή αβεβαιότητα και οικονοµική κρίση πάνε πακέτο;

Η κρίση είναι το αποτέλεσµα ενός συνδυασµού πολυδιάστατων και αλληλοεξαρτώµενων παραγόντων, που συµπεριλαµβάνουν και την οικονοµική και εργασιακή αβεβαιότητα.

12 Η κρίση χτυπάει όµως και τοµείς όπως η υγεία…
Οι κοινωνικές ανισότητες στα θέµατα υγείας διευρύνονται. Οι κακές οικονοµικές συνθήκες έχουν επιπτώσεις τόσο στη σωµατική όσο και στην ψυχική υγεία.

13 Η Ελλάδα είναι έτοιµη γι’ αυτές τις κοινωνικές αλλαγές;

Το κοινωνικό κράτος στην Ελλάδα αποτελεί προϊόν πολλαπλών συµβιβασµών µε διάφορες οµάδες πίεσης. Γι’ αυτό το σηµερινό κοινωνικό κράτος δεν συνιστά συνεκτικό σύνολο. Αρα, απαιτείται η χάραξη νέας στρατηγικής και καινοτόµων πολιτικών. 14 Μήπως θα δούµε εικόνες Αργεντινής;

Οι πιθανότητες να δηµιουργηθούν συνθήκες πανικού είναι πολύ µικρές, παρά τα σκληρά οικονοµικά µέτρα, τους φόβους για κοινωνική έκρηξη και αποδυνάµωση των παραδοσιακών πολιτικών κοµµάτων.

15 «Το Κοινωνικό Πορτραίτο της Ελλάδας του 2010», τέταρτος τόµος του ΕΚΚΕ…
… ο οποίος εκδόθηκε µέσα στην καρδιά της κρίσης, αναφέρεται σε ζητήµατα φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισµού, απασχόλησης και αγοράς εργασίας καθώς και σε στρατηγικές – πολιτικές κοινωνικής ένταξης.

16 Πρόκειται για συλλογική προσπάθεια. Πόσο εύκολος είναι ο συντονισµός πολλών ερευνητών;

Με τους συναδέλφους στο Ινστιτούτο Κοινωνικής Πολιτικής εργαζόµαστε πολλά χρόνια µαζί. Εποµένως δεν ήταν δύσκολος ο συντονισµός.

17 Τα θέµατα των προηγούµενων τόµων;

Οι προηγούµενοι τόµοι περιείχαν θεωρητικά ζητήµατα και αποτελέσµατα επίκαιρων εµπειρικών ερευνών σχετικά µε τις κοινωνικές ανισότητες, τον κοινωνικό αποκλεισµό, το κοινωνικό κράτος κ.ά.

18 Ο επόµενος έχει αρχίσει;

Οταν αρχίσαµε να καταπιανόµαστε µε το Κοινωνικό Πορτραίτο 2010, η κρίση είχε µόλις αρχίσει. Ετσι, δεν µας επετράπη να συµπεριλάβουµε τις τελευταίες εξελίξεις στο Ασφαλιστικό ή στα εργασιακά. Δεσµευόµαστε να επικαιροποιήσουµε τις θέσεις µας στα νέα δεδοµένα σύντοµα. 19 Η έρευνα στην Ελλάδα;
Η κοινωνική έρευνα δεν έτυχε σωστής αντιµετώπισης µέχρι τώρα. Ως επιστηµονικό Κέντρο µε παράδοση στην έρευνα περιµένουµε από την Πολιτεία σοβαρό διάλογο.

20 Με τις χρηµατοδοτήσεις;
Εχουµε υποσχέσεις από την Πολιτεία για τριπλασιασµό των δηµοσίων δαπανών για την έρευνα.