Ημερολόγιο συνόρων «Νιώθω αουτσάιντερ όπου και αν βρεθώ…»
Ο ελληνοαμερικανός ποιητής Τρύφων Τολίδης (φωτό) μιλάει στο «Ημερολόγιο Συνόρων» για τα σύνορα και την ξενιτιά, την ποίηση και στα σπαστά αγγλικά, το αμερικανικό όνειρο των γονέων του και την περιπλάνηση...
Τον Τρύφωνα Τολίδη (Τryfon Τolides) τον γνώρισα από κοντά πέρσι. Είχα διαβάσει την ποιητική του συλλογή που είχε κερδίσει το Νational Ρoetry Series: ένα από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά βραβεία στην Αμερική. Εντυπωσιάστηκα από το πόσο πολύ ο ποιητής έμοιαζε στα ποιήματά του.
Ενας μποέμ που ζει λιτά και γράφει στίχους απλούς, που έχουν τη μυρωδιά της νοσταλγίας και τον ρυθμό της τζαζ, στίχοι λιτοί και μοντέρνοι, ναΐφ και βαθύτατα πνευματικοί.
Ενα αουτσάιντερ που περιπλανιέται διαρκώς.
Ακόμη και όταν στέκεται ακίνητος…
ΤΟ ΟΝΟΜΑ μου είναι Τρύφων Τολίδης. Με φωνάζουν και Τεντ. Μου το έδωσαν στην Αμερική. Επειδή ηχεί πιο αμερικάνικο. Το αληθινό μου επίθετο είναι Τολιόπουλος. Ο πατέρας μου το άλλαξε σε Τολίδη όταν μετανάστευσε στην Αμερική. «Τολιόπουλος» θεωρούνταν δυσκολοπρόφερτο εκεί πέρα. Ετσι επέλεξε το «Τολίντες», όπως προφέρεται στα αγγλικά. Ηχεί ποντιακό και ισπανικό, ταυτόχρονα…
Γεννήθηκα σε ένα μικρό, όμορφο χωριό στη Βορειοανατολική Ελλάδα: Κορυφή Κοζάνης, στις πτυχές του βουνού Βοΐου. Γεννήθηκα το 1966, 12 Ιουνίου. Την ίδια ημερομηνία με τον Τζορτζ Μπους πατέρα- που δεν συμπαθώ- και τον Τζέρι Αλαν, τον μεγάλο τζαζίστα, τον οποίο θαυμάζω. Από τα παιδικά μου χρόνια θυμάμαι τα φυσικό περιβάλλον του χωριού: γη, αέρας, πέτρες, ουρανός που φαινόταν σαν να σε καλωσορίζει, τη μυρωδιά της τομάτας, το τυρί που έτρωγα με λαιμαργία. Θυμάμαι και γραμματόσημα από την Αμερική. Τα μάζευα από τα γράμματα που έστελνε ο πατέρας μου. Είχε μεταναστεύσει προτού γεννηθώ. Στην Πολιτεία του Κονέκτικατ. Ηταν κοντά μου όταν γεννήθηκα αλλά η μνήμη ενός μωρού ήταν αδύναμη για να συγκρατήσει το πρόσωπό του. Πρώτη φορά τον είδα όταν έγινα έξι χρονών. Τότε που μεταναστεύσαμε οικογενειακά στην Αμερική. Η μητέρα μου, εγώ και ο μεγαλύτερος αδελφός μου. Πήγαμε με αεροπλάνο. Δεν θυμάμαι καθόλου το ταξίδι…
Oταν προσγειώθηκα στο Φάρμιγκτον, την πρωτεύουσα του Κονέκτικατ, έπαθα πολιτισμικό σοκ. Ερχόμουν από ένα ήρεμο και απομονωμένο χωριό, όπου για φωτισμό χρησιμοποιούσαμε λάμπες πετρελαίουμόλις είχε φθάσει το ηλεκτρικό ρεύμα στο χωριό. Βρέθηκα ξαφνικά στην ολόφωτη και πολύβουη πιτσαρία του πατέρα μου, όπου οι άνθρωποι μιλούσαν σε μια γλώσσα που δεν καταλάβαινα. Στην πιτσαρία είδα πρώτη φορά τον πατέρα μου. Ηταν απασχολημένος, έτρεχε, άνοιγε συνέχεια ένα τεράστιο άσπρο ψυγείο. Οταν η πιτσαρία άδειασε πήγαμε στο σπίτι μας. Ενα δυάρι όπου άρχισε η καινούργια ζωή μου…
●●●
ΘΥΜΑΜΑΙ ότι τις πρώτες μέρες αρρώστησα βαριά. Είχα υψηλό πυρετό και ανάσαινα δύσκολα. Θυμάμαι τη μητέρα μου να μου βάζει κομπρέσες. Θυμάμαι την πρώτη μέρα στο σχολείο. Ο πατέρας μου μού έδωσε μία κάρτα και είπε να τη δείξω στον οδηγό του σχολικού λεωφορείου. Την έδειξα χωρίς να πω τίποτα. Δεν ήξερα αγγλικά. Βρήκα κενό κάθισμα και κάθησα. Ολο το λεωφορείο άρχισε να γελάει. Είχα καθήσει με τα κορίτσια. Ο κοινωνικός κανόνας ήταν τα αγόρια να κάθονται όλα μαζί στο πίσω μέρος του λεωφορείου και τα κορίτσια στο μπροστινό. Είχα κάνει την πρώτη μου γκάφα στον Νέο Κόσμο. Στο σχολείο είχα υπέροχους δασκάλους. Οταν άνοιγα το στόμα όμως οι συμμαθητές μου γελούσαν με τα σπαστά αγγλικά μου. Για να αμυνθώ, έγινα λιγομίλητος. Ημουν ένα εξωστρεφές παιδί όταν έφθασα στην Αμερική. Εγινα εσωστρεφής. Ισως αυτή ήταν η αιτία που στράφηκα στην ποίηση…
Περνούσα το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας μου στην πιτσαρία. Οι γονείς μου δούλευαν εκεί επτά ημέρες την εβδομάδα. Θυμάμαι τους τακτικούς πελάτες. Ερχονταν μία φορά την εβδομάδα. Παράγγελναν την πίτσα, κάθονταν τρία- τέσσερα λεπτά, μετά έπαιρναν το πακέτο και εξαφανίζονταν. Εβλεπα τον καθένα από αυτούς για χρόνια ολόκληρα, για τρίατέσσερα λεπτά την εβδομάδα. Βλέποντας αυτούς και τους γονείς των συμμαθητών μου σκεφτόμουν ότι οι δικοί μου γονείς ήταν διαφορετικοί. Ντύνονταν διαφορετικά, έδειχναν διαφορετικοί, μιλούσαν διαφορετικά, μιλούσαν σπαστά αγγλικά. Η μητέρα μου δεν τα μιλούσε καν. Ποτέ δεν τα έμαθε. Αυτό με έκανε να νιώσω αμήχανα. Ειδικά όταν έπρεπε να πάμε μαζί στο σχολείο και να τους παρουσιάζω στους δασκάλους μου. Ημουν αμήχανος, ντρεπόμουν, μπορώ να πω… Oι γονείς μου έβλεπαν διαφορετικά την Αμερική. Η μητέρα μου δεν ήταν ευτυχισμένη. Δεν ήθελε να πάει στην Αμερική. Δεν συμβιβάστηκε με τη μετανάστευση μέχρι που πέθανε. Πήγαινε κάθε χρόνο στο χωριό της. Αλλά εκεί την έβλεπαν πλέον σαν ξένη. Ηταν η «Αμερικάνα». Ο πατέρας μου, από την άλλη, ήταν βουτηγμένος στην αμερικανική πραγματικότητα. Σπάνια επισκεπτόταν το χωριό. Νομίζω ότι ο πατέρας μου δεν μετανάστευσε λόγω της φτώχειας. Ηθελε να ταξιδέψει, να αλλάξει τη ζωή του. Ηθελε να πετύχει. Επειτα από κάποια χρόνια αγοράσαμε ένα καινούργιο σπίτι, μεγάλο και όμορφο. Το σύμβολο της πραγματοποίησης του αμερικανικού ονείρου. Ο πατέρας μου έφτιαξε μια πισίνα στη μεγάλη αυλή. Η μητέρα μου δεν την πλησίασε ποτέ. Θυμάμαι μόνο τον πατέρα μου να κολυμπά στην πισίνα. Σαν να κολυμπούσε μέσα στο αμερικανικό του όνειρο. Είναι μια παράξενη, μελαγχολική, εικόνα στο μυαλό μου. Οταν αγόρασε το σπίτι αρρώστησε βαριά. Μετά τον θάνατό του το νερό άδειασε και η πισίνα άρχισε να γεμίζει με φύλλα δέντρων και χορτάρι. Στο τέλος εξαφανίστηκε. Εμεινε μόνο μια τρύπα κενή, άδεια, που τη γεμίζουν τα φύλλα που πέφτουν από τα δέντρα τριγύρω…
Τελείωσα το δημοτικό, το γυμνάσιο, το λύκειο. Πήγα να σπουδάσω πολιτικός μηχανικός. Εμεινα μόνο μερικές εβδομάδες στη Σχολή. Ενιωθα ότι δεν ανήκα εκεί πέρα. Επίσης ο πατέρας μου αρρώστησε βαριά εκείνη τη χρονιά. Εγκατέλειψα το Πανεπιστήμιο και άρχισα να δουλεύω στην πιτσαρία. Κάποια στιγμή άρχισα να σπουδάζω μουσική, μετά φιλοσοφία, κατέληξα στη λογοτεχνία. Δούλευα στην πιτσαρία και παρακολουθούσα παράλληλα μαθήματα δημιουργικής γραφής. Πήρα το πτυχίο μου στις «Καλές Τέχνες και δημιουργική γραφή». Από τότε άρχισα να γράφω συστηματικά ποίηση. Σήμερα η ποίηση αποτελεί τρόπο ζωής για μένα…
LΙΝΚ:
http://gazikapllani.blogspot.com














