Εκανε τον χρόνο χρήμα

Θα αναπαυθώ όταν θα πεθάνω. Η ώρα της ανάπαυσης έφθασε για τον ιδρυτή του ομίλου Swatch, τον Νικολά Χάγιεκ. Υπέστη καρδιακή ανακοπή τη Δευτέρα το απόγευμα στο γραφείο του, στην έδρα της εταιρείας στην Ελβετία, σε ηλικία 82 ετών. Ο ακούραστος
αυτός επιχειρηματίας του οποίου ουδέποτε έσβησε το πάθος για τον όμιλό του στον οποίο παρέμενε πρόεδρος και διαχειριστής ακόμη και μετά το 2003, όταν είχε πια εμπιστευθεί τη λειτουργική διοίκηση στον γιο του Νικ.

Φορώντας πάντα τουλάχιστον τρία ρολόγια στα δύο του χέρια, αυτός ο οραματιστής διέσωσε την ελβετική βιομηχανία ρολογιών από τον γκρεμό πριν από 30 χρόνια. Ο Νικολά Χάγιεκ γεννήθηκε στη Βηρυτό στις 19 Φεβρουαρίου του 1928, από οικογένεια χριστιανών ορθοδόξων. Σπούδασε στους αδελφούς Ιησουίτες πριν μεταβεί στο Πανεπιστήμιο της Λυών για σπουδές Μαθηματικών και Φυσικής. Η πρώτη του επαγγελματική εμπειρία τον οδήγησε στη Ζυρίχη, όπου μαθήτευσε σε μια εταιρεία αντασφάλισης. Εκεί γνώρισε και τη γυναίκα του, τη Μαριάν, με την οποία παντρεύτηκαν το 1957 και απέκτησαν δύο παιδιά. Ο πατέρας τής Μαριάν είχε μια επιχείρηση που ειδικευόταν στην κατασκευή φρένων για τα ελβετικά τρένα. Ο νεαρός τότε μετανάστης έμαθε γερμανικά και προωθήθηκε στο τιμόνι της εταιρείας, όταν ο πεθερός του έπαθε εγκεφαλικό. Εκεί έμαθε τα μυστικά της βιομηχανίας αποκτώντας μια εμπειρία που έγινε αργότερα η κινητήρια δύναμή του.

Γκουρού της βιομηχανίας.
Με τη δύναμη της εμπειρίας αυτής, ιδρύει το 1963 την εταιρεία συμβούλων Ηayek Εngineering στη Ζυρίχη και απασχολεί 250 συμβούλους. Εστησε την επιχείρησή του με δάνειο 4.000 ελβετικά φράγκα, αφού ενεχυρίασε τα έπιπλα της οικογένειας. Την ίδια εποχή αποκτά την ελβετική υπηκοότητα και γίνεται ένα είδος γκουρού της βιομηχανίας της χώρας δουλεύοντας εξίσου καλά για τη Νestle και τον στρατό. Η επιχειρηματική του οξυδέρκεια γίνεται αντιληπτή από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, οπότε θεωρείται ως ένας από τους πιο επιφανείς ειδικούς των επιχειρήσεων της Ελβετίας Στο πλαίσιο αυτό του ζητήθηκε στην αρχή της δεκαετίας του ΄80 να εκπονήσει μια μελέτη για το μέλλον της ελβετικής βιομηχανίας ρολογιών, η οποία είχε δεχθεί ισχυρό πλήγμα από τα ιαπωνικά ρολόγια, τύπου κουάρτζ. Στην ανάλυσή του δεν έδειξε οίκτο: η ελβετική βιομηχανία δεν είχε παρά ένα μικρό μέρος της αγοράς των προσιτών ρολογιών. Ο Χαγιέκ αποφάσισε να πάρει στα χέρια του την ανάπτυξη αυτή, η οποία χαρακτηρίστηκε ως μοιραία. “Αποφάσισα να επιτεθώ στους μεγάλους της αγοράς με ρολόγια που κόστιζαν λιγότερο από 100 ευρώ, τα οποία παράγονταν στην Ελβετία” είχε δηλώσει παλαιότερα.

Το δόγμα του; Καμία βιομηχανία δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς να διατηρεί μεγάλους όγκους. Με βάση το αξίωμα αυτό πρότεινε να συγχωνευτούν δύο ετοιμοθάνατες εταιρείες, η SSΙΗ- δημιούργησε τις μάρκες Οmega και Τissot- και η Αsuag – ιδιοκτήτρια των Longines, Rado και των εξαρτημάτων ΕΤΑ. Εκείνη τη χρονιά κάνει μια επανάσταση λανσάροντας το πρώτο ρολόι σε πλαστικό και τύπο κουάρτζ, το οποίο παράγεται στην Ελβετία. Ηταν το Swatch με τιμή 50 ελβετικά φράγκα (38 ευρώ σήμερα), το οποίο έχει πουλήσει 400 εκατ. “κομμάτια” σε όλον τον κόσμο έως σήμερα. Η επίδοση αυτή τού επιτρέπει να διεκδικεί τον τίτλο του βασιλιά των ρολογιών πολυτελείας. Σταδιακά ο όμιλος εξαγοράζει περισσότερες μάρκες: Βreguet, Βlancpain, Jaquet Droz, Glasshute Οriginals, Leon Ηatot και αναπτύσσει τις γραμμές ρολογιών Calvin Κlein και Τiffany.

Δεν είναι τυχαίο ότι η πρόεδρος της Ελβετίας Ντόρις Λιούθαρντ επαίνεσε τη δουλειά τού Χάγιεκ λίγες ώρες μετά τον θάνατό του. Το έθνος, δήλωσε, του οφείλει πολλά για τη δέσμευση και τη στήριξή του στην Ελβετία ως ενός βιομηχανικού τόπου. Από την πλευρά του ο αντιπρόεδρος της Ελβετικής Ομοσπονδίας Συνδικαλιστικών Ενώσεων περιέγραψε τον θάνατό του ως «μια μεγάλη απώλεια για τον κόσμο των ρολογιών», ενώ ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας της Ελβετικής Βιομηχανίας Ρολογιών, Ντανιέλ Πας, τον χαρακτήρισε μια «εξαιρετική προσωπικότητα».

Μόδα για πλούσιους και φτωχούς. Με δυναμικό 19 φίρμες ρολογιών η αυτοκρατορία φθάνει τα 4 δισ. ευρώ σε πωλήσεις και τους 24.000 εργαζομένους στα περίπου 160 εργοστάσιά της. Ο όμιλος του Χάγιεκ διαθέτει όλα τα απαραίτητα στοιχεία της ελβετικής βιομηχανίας ρολογιών. Τα Swatch έγιναν σύντομα αξεσουάρ της μόδας που τα φορούσαν πλούσιοι και φτωχοί.

Η επιτυχία δεν τον εμπόδισε να παρακολουθεί την παγκόσμια αγορά. Ως σύμβουλος είχε υποστηρίξει μία μελέτη έναντι της ελβετικής κοινοβουλευτικής επιτροπής άμυνας γύρω από την αγορά αρμάτων μάχης για να εξοικονομηθούν ένα δισ. φράγκα από το ελβετικό κράτος. Είχε ακόμη αρνηθεί να πουλήσει στους Αμερικανούς χρησιμοποιημένα εξαρτήματα ακριβείας για τους κατευθυνόμενους πυραύλους στον πόλεμο με το Ιράκ.

Αυτοί με έκαναν δισεκατομμυριούχο. Ο άνθρωπος που θα συνέβαλλε στη δημιουργία 350.000

θέσεων εργασίας αρνιόταν να δει το εργατικό δυναμικό ως μια μεταβλητή παράμετρο. Αντιμέτωπος με τη βαθιά κρίση που χτύπησε τον κλάδο του ρολογιού το 2008 και το 2009, προσπάθησε να μην προχωρήσει σε απολύσεις, σε αντίθεση με την τακτική που ακολούθησαν οι περισσότερες φίρμες. Μολονότι εισήγαγε την εταιρεία του στο χρηματιστήριο, το αφεντικό αυτό καταφερόταν εναντίον των οικονομικών αναλυτών και χαρακτήριζε τις αναλύσεις τους κοντόφθαλμες και άπληστες. “Σήμερα ευχαριστώ τους οικονομικούς αναλυτές και όλους αυτούς οι οποίοι με απέτρεπαν από το να αναλάβω την ελβετική ωρολογοποιία, την οποία δεν ήθελε κανένας πριν από τριάντα χρόνια. Αυτοί οι άνθρωποι με έκαναν δισεκατομμυριούχο” εκμυστηρεύτηκε ο Χάγιεκ στη γαλλική εφημερίδα «Figaro» το 2006. Η προσωπική του περιουσία εκτιμάται γύρω στα 3 δισ. δολάρια.

Το μικρό αυτοκίνητο που δημιούργησε σε συνεργασία με τη Μercedes, το Smart υπήρξε για τον ίδιο ένα ναυάγιο. Τελευταίως είχε στραφεί στις επενδύσεις στην ηλιακή ενέργεια, καθώς πίστευε ότι ήταν το μόνο μέσο για να διασωθεί ο πλανήτης. “Ήπια τη ζωή σαν ένας διψασμένος” είχε δηλώσει εδώ και λίγο καιρό “και μπορώ να σας πω ότι έχει μια υπέροχη γεύση”.

ΕΙΠΕ

Ηπια τη ζωή σαν ένας διψασμένος και μπορώ να σας πω ότι έχει μια υπέροχη γεύση

ΕΙΠΑΝ ΓΙ΄ ΑΥΤΟΝ

Ο πατέρας μου είναι ιδιοφυΐα.
Πολύ σπάνια έχουμε ανθρώπους που είναι ταυτόχρονα οραματιστές και πραγματιστές, οπότε, φυσικά, τον θαυμάζω

Ο γιος του Νικολά Χάγιεκ Τζούνιορ