Φαινόμενα

Παγκόσµιο θρίλερ
, Της Πόπης Διαµαντάκου , diaman@dolnet.gr

Κοιτάµε την τεράστια πετρελαιοκηλίδα να απλώνεται στον Κόλπο του Μεξικού σαν να µη βλέπουµε, σαν να µην καταλαβαίνουµε
Η θέα του µαυριδερού «φιδιού» που απλώνεται σε µήκος πολλών χιλιοµέτρων πάνω στο νερό πλησιάζοντας απειλητικά τις ακτές µόλις που αναστατώνει µερικούς ευαίσθητους. Φυσικά και τους κατοίκους των παράλιων περιοχών που θα πλήξει τους επόµενους µήνες καταστρέφοντας την οικονοµία τους.

Και όµως, πρόκειται για ακόµη ένα παγκόσµιο θρίλερ που εξελίσσεται, τουλάχιστον για τη χώρα µας, σχεδόν στη σιωπή – όχι ότι και στον υπόλοιπο κόσµο υπάρχουν περισσότερες αντιδράσεις. Σαν να είµαστε όλοι εξουθενωµένοι και παραδοµένοι σε µια απερίγραπτη κόπωση. Ισως όχι αδίκως. Αλλεπάλληλες καταστροφές έγιναν τηλεθεάµατα εξαντλώντας το βλέµµα του φιλοθεάµονος στον πόνο, το αίµα, τη δυστυχία και όχι µόνον. Κάθε καταστροφή παρουσιάζεται σαν σηµάδι της µοίρας, σαν να µην ευθυνόµαστε γι’ αυτήν, σαν να µην είµαστε οι αποκλειστικοί σκηνοθέτες της.

Πάντως αν η 11η Σεπτεµβρίου αποτέλεσε την τραγωδία – σταθµό της σύγχρονης ιστορίας, σφραγίζοντας το βλέµµα της ανθρωπότητας µε τρόµο, το ίδιο ακριβώς θα έπρεπε να θεωρείται και η καταστροφή της πλωτής εξέδρας της ΒΡ – έτσι τουλάχιστον ισχυρίστηκε ο Μπαράκ Οµπάµα, ελπίζοντας ίσως ότι θα διευκολυνθεί στην επιβολή κανόνων και στον περιορισµό της σκανδαλώδους, ενίοτε και δολοφονικής, κερδοσκοπίας πλήθους εταιρειών και όχι µόνον των πετρελαϊκών.

Οσο όµως ο θάνατος πλησιάζει ύπουλα µε τον ρυθµό των κυµάτων στην ακτή δεν προσφέρει θέαµα τραγωδίας, ελάχιστα απασχολεί. Μόνον ο αµερικανός πρόεδρος προσφέρει τη θέα τού περιοδεύοντος εαυτού του ανά τα θέρετρα που έχει πλήξει η οικολογική καταστροφή, σταµατάει για παγωτό χωνάκι το οποίο καταπίνει µε παιδικό ενθουσιασµό σαν αµέριµνος παραθεριστής ή επιδίδεται σε χειραψίες µε τους γενναίους – ή τους παγιδευµένους – που αψήφησαν την πίσσα και επέµειναν να κάνουν τις διακοπές τους στην περιοχή.

Μόνο που η απειλή όσο περνάει ο καιρός µεγαλώνει. Η ρύπανση λένε πως εξαπλώνεται µε ρυθµό 100.000 βαρέλια πετρέλαιο την ηµέρα. Χειρότερο και από την καταστροφή των διδύµων πύργων. Τότε βέβαια θρήνησε νεκρούς η Αµερική τους οποίους µπορεί να µην είδε το παγκόσµιο τηλεοπτικό κοινό, είχε όµως την εικόνα του θανάτου τους, ήξερε ότι συµβαίνουν.

Με την οικολογική ρύπανση ο θάνατος είναι αργός, βασανιστικός και ουδείς γνωρίζει την έκταση που θα πάρει, πολύ περισσότερο τη µορφή που θα έχει, ενώ δεν θα αφορά πλέον την τηλεοπτική κάµερα.

Ούτε ο βυθός που νεκρώνεται σιγά σιγά έχει καµία αξία ως θέαµα.

Αποµένει µόνον η εικόνα ενός αγωνιούντος αµερικανού προέδρου να δείχνει ότι η κατάσταση είναι πραγµατικά σοβαρή – και η θέα του βούρκου µέσα στον ωκεανό αφόρητα θλιβερή.

Ακόµη και ο πελεκάνος που φιγουράρει αυτές τις ηµέρες κατάµαυρος και µε τα φτερά βαριά από το µαζούτ ελάχιστα συγκινεί, ιδίως µετά τον κορµοράνο του Περσικού Κόλπου που αποδείχθηκε ότι δεν ήταν παρά ένα εφέ – για να έχει το παγκόσµιο κοινό µια ιδέα για τη µόλυνση που µπορεί να προκαλέσει ο πόλεµος.

Ετσι κι αλλιώς, η ανάσα του παγκόσµιου κοινού έχει κοπεί από το θρίλερ της οικονοµικής κρίσης. Ποιος θα σκεφτεί το µέλλον του πλανήτη, όταν το δικό του, το προσωπικό του είναι αβέβαιο; Και πώς να θυµηθεί ότι είναι εξαρτηµένος από το περιβάλλον όταν ήδη κατάκοπος από το τρεχαλητό για την ξέφρενη κατανάλωση, βρέθηκε υποχρεωµένος να συνεχίζει πλέον τον αγώνα για την κάλυψη των στοιχειωδών αναγκών;

Τι ειρωνεία! Η µεγαλύτερη οικολογική καταστροφή της εποχής µας βρίσκεται στη σκιά των θεαµατικών σπασµών του παγκόσµιου οικονοµικού συστήµατος, αυτού χάριν του οποίου προκλήθηκε. Γιατί καθώς τα γεγονότα έρχονται στο φως αποκαλύπτεται ότι για λόγους κόστους τα µέτρα ασφαλείας ήταν ελλιπή. Το κόστος πλέον είναι ανυπολόγιστο, τόσο για τον πλανήτη όσο και για τη ΒΡ που απειλείται µε πτώχευση αν αναγκαστεί να πληρώσει αποζηµιώσεις στους πληγέντες.


Πετρελαϊκός βούρκος

Σοφά πνεύµατα της οικονοµίας έλεγαν ότι ο πλούτος είναι αποτέλεσµα της ανθρώπινης διάνοιας. Ενα εξ αυτών, που βρήκε πολλούς πιστούς, ο Ανταµ Σµιθ, προχωρούσε ακόµη περισσότερο υποστηρίζοντας ότι η ευηµερία οφείλεται στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Πολλά χρόνια αργότερα, ένας σύγχρονός µας, ο Αλαν Γκρίνσπαν θα προσγειώσει τον ενθουσιασµό, λέγοντας ότι ο άνθρωπος δεν µπορεί να γίνει πλουσιότερος απ’ όσο του επιτρέπει το µυαλό του να γίνει.

Γι’ αυτό και το τεράστιο µαύρο «φίδι» από πετρελαϊκό βούρκο που αγγίζει τις ακτές του Μεξικού δεν είναι παρά η κολοσσιαία σφραγίδα της ανθρώπινης βλακείας που αφήνει η εποχή µας.