Εναλλακτικά Το σπασμένο ποτήρι

ΤΟ ΠΙΟ παλιό κόλπο στα οικονομικά είναι να παρουσιάζεις το μισοάδειο ποτήρι ως μισογεμάτο. Τι γίνεται όμως αν το ποτήρι είναι εντελώς άδειο; Κάπου εκεί βρίσκονται τα πράγματα στην Ελλάδα σήμερα. Το υπουργείο Οικονομικών δηλώνει αισιόδοξο επειδή το πρώτο τρίμηνο του 2010 το έλλειμμα μειώθηκε κατά 40%. Αν πάμε έτσι, στο τέλος του χρόνου θα έχουμε πιάσει τον στόχο για φέτος. Στην κατεύθυνση αυτή και τα μετριοπαθώς καλά λόγια του κλιμακίου της τρόικας που πήγαινε από υπουργείου εις υπουργείον μέσα στον καύσωνα. Ωστόσο, αυτή είναι η μία όψη. Η άλλη είναι η πεντάρα του πληθωρισμού, η υστέρηση των δημοσίων εσόδων και η παρακράτηση της επιστροφής του ΦΠΑ προς τις επιχειρήσεις. Ακόμη χειρότερα: κατά μια ανεπίσημη εκδοχή η ανάπτυξη βρίσκεται κάπου στο-5%.

Το ποτήρι δεν είναι απλώς άδειο. Μπορεί να είναι και στεγνό. Αυτό που έγινε με τους προμηθευτές των νοσοκομείων μπορεί να συμβαίνει σε μια σειρά οργανισμών στην περιφέρεια του δημόσιου τομέα. Εκεί υπάρχει μια άτυπη στάση πληρωμών, καθώς το Δημόσιο δεν έχει τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει τους οργανισμούς αυτούς. Η ισχνή ρευστότητα των ελληνικών τραπεζών τις εμποδίζει να τους δανείσουν. Παρ΄ όλα αυτά, προβλήματα υπάρχουν και στο κέντρο του Δημοσίου- δηλαδή στην πληρωμή μισθών και συντάξεων. Παράδειγμα, η θερινή δυσχέρεια του Ταμείου των ελεύθερων επαγγελματιών, του ΟΑΕΕ, να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.

ΠΟΣΑ ΜΑΣ μένουν από το φετινό πακέτο της τρόικας; Οχι πολλά. Δαπανήσαμε 11 δισ. για να πληρώσουμε το ομόλογο που έληγε στις 19 Μαΐου και άλλα 10 δισ. θα πάνε στο Ταμείο Χρηματοδότησης Τραπεζών. Δηλαδή μένουν άλλα 18 δισ. ώς το τέλος του χρόνου. Η πρόθεση της κυβέρνησης είναι να δανειστεί άλλα 5 δισ. με τρίμηνα έντοκα γραμμάτια. Και ό,τι μαζέψει από το γιουρούσι των εφοριακών και τον ΦΠΑ. Αν τα πράγματα εξελιχθούν ευνοϊκά, τότε η εσωτερική δημοσιονομική κατάσταση ελέγχεται κουτσά- στραβά ώς το τέλος του χρόνου.

Ούτως ή άλλως όμως το στεγνό ποτήρι κινδυνεύει να ραγίσει. Αργά ή γρήγορα- στο τέλος του 2010 ή στις αρχές του 2011- θα φανεί αν το ευρύτερο ελληνικό Δημόσιο είναι βιώσιμο. Παραπάνω λεφτά η τρόικα δεν μας δίνει. Αρα; Αρα το Δημόσιο θα αναδιαρθρωθεί. Είναι το σχέδιο συγχώνευσης οργανισμών που επεξεργάζεται η κυβέρνηση. Αλλά αυτός είναι ευφημισμός. Ερχονται κλεισίματα οργανισμών. Αν η βουτιά της αγοράς ενδέχεται να κάνει την ανεργία επταψήφια το 2011, τι θα γίνει αν προστεθούν στο νούμερο οι θέσεις στο Δημόσιο που θα χαθούν μόνιμα;

ΤΟ ΑΔΕΙΟ ποτήρι μπορεί τελικά να θρυμματιστεί στο έδαφος. Αλλά αυτή είναι η ποιητική εκδοχή της κοινωνικής εξαθλίωσης. Ποιες είναι οι πολιτικές συνέπειες; Μαζί με το κοινωνικό συμβόλαιο της Μεταπολίτευσης- Ασφαλιστικό, εργασιακά- τερματίζεται και ο ρόλος του ελληνικού Δημοσίου ως εργοδότη τελευταίας καταφυγής. Μπορούν να γίνουν όλα αυτά χωρίς φρέσκια εντολή από μια κυβέρνηση που έκανε προεκλογική εκστρατεία το 2009, βεβαιώνοντας τους πάντες πως «υπάρχουν λεφτά»;