[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Ο πλανήτης δεν θα γίνει ούτε Σαχάρα ούτε Βόρειος Πόλος

Συµβαίνει αρ χές Ιουνίου να κά νει αφόρητη ζέ στη, να επικρατούν «ακραία» καιρικά φαινόµενα όπως γι νόταν στο παρελθόν και θα γίνεται στο µέλλον, λέει ο κα θηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήµιο Αθηνών Γιώργος Κάλλος. Αλλωστε, υποστηρίζει, το κλί µα αλλάζει ανά µε γάλες χρονικές πε ριόδους υπακούο ντας σε νόµους και µηχανισµούς που παραµένουν ακα τανόητοι. Αυτό που προς το παρόν δεν αλλάζει είναι η επί δραση του ανθρώ που στη διαµόρφω ση του κλίµατος, η οποία σε τοπικό επίπεδο υποβαθµί ζει την ποιότητα ζω ής του.

1 Σαράντα βαθµοί Ιούνιος µήνας. Γιατί αυτό;

Θερµές αέριες µάζες από τη Βόρεια Αφρική µεταφέρο νται προς τον ελλαδικό χώρο. Περιέχουν και σηµαντικές πο σότητες σκόνης που µαζί µε την αυξηµένη υγρασία ελατ τώνουν την ορατότητα και κά νουν το φαινόµενο εν γένει χει ρότερο.

2 Παρατηρούνται στη χώρα µας ακραία καιρικά φαινό µενα τα τελευταία χρόνια;

Παρατηρούνταν, παρατηρούνται και θα παρατηρούνται σε όλα τα µέρη του πλανήτη.

3 Το κλίµα αλλάζει;
Αλλαγές του κλίµατος πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν και οφείλονται είτε σε φυσικά είτε σε ανθρωπογενή αίτια.

4 Μια αλλαγή στο κλίµα αφο ρά όλη τη Γη ή µπορεί να έχει και τοπικό χαρακτήρα;

Κλιµατικές αλλαγές υπάρ χουν και σε πλανητική αλλά και σε τοπική κλίµακα. Σε το πική κλίµακα αυτά συνήθως εί ναι πιο έντονα. Για παράδειγ µα, η αστικοποίηση όλου του Λεκανοπεδίου στην Αττική και η αλλαγή του µικροκλίµατος.

5 Η ανθρώπινη δραστηριότη τα επιδρά στη διαµόρφωση του κλίµατος;

Σαφέστατα και µε πολλούς τρόπους.

6 Γιατί δεν µπορούµε να ξέ ρουµε τι καιρό θα κάνει τον επόµενο µήνα;

Γιατί η εξέλιξη των φαινοµένων δεν µπορεί να περιγραφεί επα κριβώς µε τα µαθηµατικά εργα λεία που έχουµε στη διάθεσή µας. Εν γένει δεν έχουµε ακό µη πλήρως κατανοήσει τους φυσικούς µηχανισµούς που σχετίζονται µε τις φυσικές και χηµικές διεργασίες στην ατµό σφαιρα.

7 Οι κλιµατικές συνθήκες της Γης επηρεάζονται απο εξωγενείς παράγοντες, όπως π.χ. ο ήλιος;

Υπάρχει συσχέτιση. Τέτοιες επι δράσεις δεν έχουν γίνει ακόµη πλήρως κατανοητές.

8 Γιατί θεωρείται πιθανότερο να µετατραπεί ο πλανήτης τα επόµενα χρόνια σε Σαχάρα και όχι σε Βόρειο Πόλο;

Δεν πιστεύω ότι θα γίνει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Η υπερ θέρµανση του πλανήτη είναι µια διαπίστωση που την εξέλι ξή της την παρακολουθούµε.

Τοπικά όµως δεν έχουν µελετη θεί πλήρως οι µηχανισµοί δια µόρφωσης των κλιµατικών συν θηκών.

9 Πόση ακρίβεια έχουν τα κλιµατικά µοντέλα που εκ πονούνται;

Ακόµη βρίσκονται κοντά στα όρια του ποσοστού του σφάλ µατος.

10 Πιστεύετε πως ειναι υπερεκτιµηµένος ο
ρόλος του διοξειδίου του άν θρακα;

Προσωπικά, ναι. 11 Οι µηχανισµοί του κλί µατος συµπεριφέρονται χαοτικά ή µε περιοδικότητα;

Οπως σε όλα τα φυσικά φαι νόµενα, έχουµε περιοδικότη τες αλλά και χαοτική συµπερι φορά αρκετών συνιστωσών που διαµορφώνουν τη τελική κατά σταση.

12 Τι καθορίζει ως επί το πλείστον τον καιρό στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο;

Η διαµόρφωση της γενικής κυ κλοφορίας που έχει σαν αποτέ λεσµα τη µεταφορά αερίων µα ζών είτε από τον νότιο τοµέα είτε από τον βόρειο. Οι ισορρο πίες µεταξύ µεγάλων συστηµά των καιρού είναι αυτές που κα θορίζουν τον καιρό στη περιο χή µας.

13 Συµφωνείτε µε τα µο ντέλα που θέλουν την Ελλάδα να γίνεται θερµότερη σε µερικές δεκαετίες;

Τα υφιστάµενα µοντέλα χρει άζονται περαιτέρω βελτίωση.

Ιδιαίτερα τα κλιµατικά. Σήµερα η προγνωστική τους ικανότητα βρίσκεται πολύ κοντά στα ποσο στά σφάλµατος. Η µόνη πιθανή τους χρησιµότητα είναι να κατα νοήσουµε τη συµπεριφορά κά ποιων φυσικών φαινοµένων και όχι να προβλέψουµε.

14 Ο ήλιος, το νερό και ο αέρας στην Ελλάδα µπο ρούν να χρησιµοποιηθούν για ενεργειακούς σκοπούς;

Σαφέστατα και θα πρέπει να γί νει, αλλά µε συντεταγµένο και περιβαλλοντικά σωστό τρόπο. 15 Αξίζει να επενδύσει κα νείς στις ανανεώσιµες
πηγές ή πρόκειται για µύθο;
Αξίζει. Οµως δεν θα πρέπει να πιστεύουµε ότι όλα τα προβλή µατα είναι λυµένα.

16 Υπάρχει η τεχνολογία που θα αντικαθιστούσε την ενέργεια από το πετρέλαιο;
Τεχνολογίες υπάρχουν πολλές και ποικίλες. Δύσκολα όµως µπορούµε να απεξαρτηθούµε από το πετρέλαιο. Η ελάττωση της χρήσης του είναι δυνατή.

17 Πρέπει η χώρα µας να αντικαταστήσει τον λι γνίτη;

Ο λιγνίτης είναι ένα πολύ κα κό καύσιµο µε σηµαντικές πε ριβαλλοντικές επιβαρύνσεις και η χρήση του θα πρέπει να ελατ τωθεί σηµαντικά.

18 Θα αποδεχόσασταν πυ ρηνικό σταθµό στη χώ ρα µας;

Αυτό είναι µια πολύ σοβαρή απόφαση που πρέπει να συζητηθεί χωρίς τις άναρθρες κραυγές που βγάζουν διάφοροι χωρίς επιχειρήµατα και σκέψη.

19 Μπορεί να συνυπάρξει ο ανθρώπινος υπερπληθυ σµός µε τη διατήρηση του πε ριβάλλοντος;

Και βέβαια, αρκεί να µην είµα στε άπληστοι.

20 Η περίφηµη βιώσιµη ανάπτυξη έχει ηµεροµη νία λήξεως;

Ολοι µιλούν για βιώσιµη ανά πτυξη αλλά χωρίς να ξέρουν τι σηµαίνει. Βάζοντας σωστούς στόχους για καλυτέρευση των συνθηκών διαβίωσης µε τρόπο που οι επεµβάσεις στο περιβάλ λον είναι σωστά υπολογισµέ νες, σίγουρα µπορεί να επιτευ χθεί και να είναι διατηρήσιµη.