Βιβλίο

Οταν η μπάλα κυλάει στο χαρτί
Του , Νίκου Τζιανίδη

«Το ποδόσφαιρο είναι η τελευταία ιερή παράσταση των καιρών μας. Κατά βάθος πρόκειται για ιεροτελεστία, αν και είναι μια απόδραση. Ενώ άλλες ιερές παραστάσεις βρίσκονται σε παρακμή, ακόμα και η Θεία Λειτουργία, το ποδόσφαιρο είναι η μοναδική που μας έχει απομείνει.

Είναι το θέαμα που αντικατέστησε το θέατρο». Ο αιρετικός Πιέρ Πάολο Παζολίνι κατέθεσε τις απόψεις του για το ποδόσφαιρο στην εφημερίδα «Ιl Giorno», τον Ιανουάριο του 1971 και σήμερα σχεδόν 30 χρόνια μετά παραμένουν επίκαιρες και μοντέρνες. Ο φιλόλογος Γιάννης Η. Παππάς μάζεψε ένα ένα άνθη με ποδοσφαιρικό άρωμα σαν αυτό του ιταλού σκηνοθέτη και έφτιαξε ένα μπουκέτο που ευωδιάζει μπάλα, αλάνες, χόρτο, πάθος και ποίηση. Το «έδεσε» με περισσή ευλάβεια και το ονόμασε «Αρχίζει το ματς: Το ποδόσφαιρο στη λογοτεχνία» (Εκδόσεις Μεταίχμιο).

Με κείμενα των Νίκου Εγγονόπουλου, Αρη Δικταίου, Γιάννη Ρίτσου, αλλά και των Μανουέλ Βάσκεθ Μονταλμπάν, Ορχάν Παμούκ, Γεβγκένι Γεφτουσένκο και άλλων αποδίδει στο ποδόσφαιρο αυτό που πολλοί έχουν πει, αλλά οι λίγοι αδυνατούν να το κατανοήσουν: το ποδόσφαιρο είναι τέχνη!

ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΑΓΙΑΞ…
«Ο,τι υπήρξε πριν από τον Αγιαξ – το συνειδητοποιήσαμε ξαφνικά- υπήρξε η προϊστορία του ποδοσφαίρου. Μετά τον Αγιαξ φάνηκε πως υποχρεωτικά πια άνοιγε η ιστορία. Δεν άνοιξε. Ανοιξε το αλισβερίσι των συστημάτων της κυριαρχίας του κόουτς – σκηνοθέτη, των αγοραπωλησιών και των λεγεωνάριων. Το θέαμα συνεχίζεται, συναρπαστικό- πάντα η πάλη για τη νίκη είναι συναρπαστική- εντυπωσιακό, αλλά χωρίς το νακ. Αυτό το νακ που άστραψε πριν από δέκα χρόνια σαν μετέωρο κι έσβησε πρόωρα, αφού διέγραψε την εκτυφλωτική τροχιά του. Εσβησε. Γιατί τα παιδιά του το έκαναν φύλλο και φτερό. Το διεθνές ποδοσφαιρικό δουλεμπόριο μοίρασε το δεμάτι σε χωριστά καλάμια. Ενα εδώ, ένα εκεί. Και τα καλάμια, μόνα τους στους αφιλόξενους κάμπους, λύγισαν κι έσπασαν. Γιατί μόνο το δεμάτι ήταν η ποίηση. Και αυτή χάθηκε για πάντα από τα γήπεδα», σημειώνει ο Μανόλης Αναγνωστάκης στο ένθετο «Επτά ημέρες» της «Καθημερινής», την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 1998.

ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ
Και ο σκηνοθέτης του «Σαλό» αλλά και του «Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο» Πιέρ Πάολο Παζολίνι επισημαίνει: «Στο ποδόσφαιρο υπάρχουν στιγμές που είναι αποκλειστικά ποιητικές: πρόκειται για τις στιγμές του γκολ. Κάθε γκολ είναι πάντα μια εφεύρεση, μια ανατροπή του κανόνα: κάθε γκολ είναι αναπόφευκτο, λαμπρό, καταπληκτικό και μη αναστρέψιμο. Αρχίζει το ματς λοιπόν και εκτός από τους εραστές του στοιχήματος και οι ποιητές γεμίζουν τις πένες τους. Ο βασιλιάς του αθλητισμού στον θρόνο του!


Το μαραμπού των γηπέδων

… ΔΥΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ φανέρωναν τι ξεχωριστή περίπτωση ήταν ο Γκαρίντσα. Το πρώτο ήταν ένα παράξενο συμβάν. Μετά τους αγώνες της Χιλής, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεξιώθηκε τους παίκτες της Εθνικής Βραζιλίας και χάρισε στον καθένα από μία βίλα. Ολοι ήταν ενθουσιασμένοι. Μονάχα ο Γκαρίντσα έδειχνε να βρίσκεται αλλού. Ο πρόεδρος τον ρώτησε και τότε ο Γκαρίντσα του είπε: «Θέλω μια χάρη». «Παρακαλώ», απάντησε ο Πρόεδρος. «Θα μπορούσατε να αφήσετε ελεύθερο εκείνο το πουλί;», και έδειξε έναν μικρό παπαγάλο φυλακισμένο σε κλουβί στο προεδρικό μέγαρο.

Το άλλο στοιχείο ήταν, σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του Στεφανή, το εξής:

«Ο ποδοσφαιριστής Γκαρίντσα δεν έχει τέλεια τα πόδια του. Το ένα είναι λίγο ατροφικό, γι΄ αυτό και κουτσαίνει. Το 1963 ένας Ιταλός γιατρός τού πρότεινε να τον χειρουργήσει, αλλά φοβήθηκε μήπως χειροτερέψει η κατάστασή του και έτσι έκανε πίσω».

ΚΩΣΤΑΣ ΑΚΡΙΒΟΣ. Απόσπασμα από τις ΚΗΡΗΘΡΕΣ, περιοδική έκδοση του Βιβλιοπωλείου Κηρήθρες
ΠΟΙΗΤΙΚΑ…

ΖΑΚ ΓΚΙΛ:
ΦΕΡΕΝΤΣ ΠΟΥΣΚΑΣ
Η πάσα του είναι πιο ακριβής/ και από τις γραμμές του αρχιτέκτονα./ Το σίδερο πυρακτώνεται στη φωτιά/ όπου καίγονται τα βλέμματα./ Η μπάλα χοροπηδά/ όπως ο γάτος στη θράκα./ Χίλιες φράσεις σχηματίζονται/ χωρίς να ειπωθεί μια λέξη./ Μα να, από τ΄ αριστερό πόδι/ αναγγέλλεται η ελευθερία./ Είχαμε ξεχάσει/ τη γεύση της, τη μυρωδιά της./ Την ονειρεύονται/ της Ουγγαρίας τα παιδιά.

ΟΡΑΣΙΟ ΦΕΡΕΡ.

ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΛΕ […]

Και κείνα τα γκολ… Γκολ, κάποια ήταν για το σινεμά, σαν να ήταν κάδρα για να διατηρηθούν.

Δική σου και δική μου, δική μου και δική σου τι ωραία ατομική αριστοκρατία.

είναι αυτή η δική σου, Πελέ!

ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ. ΑΙΩΝΙΟ ΠΑΘΟΣ….

Κι όταν θα σουρουπώνει Θα στέκουν μπρος μου προσοχή (Οι απόγονοι)

Γιορτάζοντας το πάθος μου Για μια φωτογραφία χρωματιστή Γι΄ αυτόν τον Γεώργιο Μπεστ Τον ποδοσφαιριστή.

Λονδίνο 15 Ιουνίου 1969 Μια Κυριακή