Ανταγωνισµός και εκτίµηση πήγαιναν χέρι χέρι

«Ο Μάνος Χατζιδάκις και ο Μίκης Θεοδωράκης ήταν ανταγωνιστικοί µεταξύ τους αλλά και µε πολλά κοινά τα οποία δεν τους επέτρεπαν να µην εκτιµούν ο ένας τη δουλειά του άλλου»…

Τα κοινά σηµεία αλλά και τις διαφορές των δύο κορυφαίων συνθετών της µεταπολεµικής Ελλάδας ανέλυσε χτες σε οµιλία του στην Ελληνοαµερικανική Ενωση ο συγγραφέας Νίκος Παπανδρέου, συνδέοντας την ιστορία τους µε την κοινωνικο-πολιτική ιστορία της Ελλάδας.

Απευθυνόµενος σε αγγλόφωνο κοινό κι έχοντας ως βάση το βιβλίο του «Μίκης + Μάνος Ιστορία Δύο Συνθετών» (Εκδ. Κέρκυρα), ανέτρεξε στην εποχή της γέννησής τους (1925) και έφτιαξε το πορτρέτο δύο ανθρώπων που εκτός από µουσικές µεγαλοφυΐες εξέφρασαν µε το έργο τους και µε την ίδια τους τη ζωή τις πολιτικοκοινωνικές διαφορές της Ελλάδας. «Ο Μίκης έφτιαχνε µουσική για να ξεσηκώσει τα πλήθη» είπε ο Νίκος Παπανδρέου. «Ηθελε να ακούς τη µουσική του και να κατεβαίνεις στον δρόµο. Ο Μάνος, από την άλλη, δεν ήθελε να µπλεχτεί µε την πολιτική. “Ποιος νοιάζεται για την πολιτική, το θέµα είναι η µουσική” έλεγε».

«Ηταν ανταγωνιστές αλλά και φίλοι» πρόσθεσε. Και όντως η πρώτη τους γνωριµία έγινε πριν από την έναρξη του Εµφυλίου.

Ο Μίκης ως αριστερός κρυβόταν από σπίτι σε σπίτι. Ενα από αυτά ήταν του Μάνου Χατζιδάκι (1945). Η συνέχεια θα γραφτεί αργότερα στο Παρίσι. «Ο Μίκης γράφει το πρώτο µεγάλο του έργο, τον “Επιτάφιο”, εµπνευσµένος από την ποίηση του Γιάννη Ρίτσου και στέλνει τις νότες στον Μάνο για να το ολοκληρώσει. Ο Μάνος φέρνει τη Μούσχουρη να τραγουδήσει και το ενορχηστρώνει κλασικά. Ο Μίκης δεν αποδέχεται το αποτέλεσµα. Εχει στο µυαλό του µια άλλη φωνή που να εκφράζει την εργατική τάξη, ενώ βασίζεται στο µπουζούκι του Χιώτη. Ο “Επιτάφιος” θα κυκλοφορήσει σε δύο εκδοχές, µία µε την κλασική µατιά του Μάνου και τη Μούσχουρη και την άλλη, την “ελληνική”, του Μίκη, µε τον Μπιθικώτση.

Ο Μάνος ήταν ο bourgeois, o “bad guy”. Ο Μίκης εκείνος που θα είχε και πολιτική επιρροή σε όλη την Αριστερά. Οµως τίποτα απ’ όλα αυτά δεν θα επηρεάσει τελικά τη δύναµη του έργου τους. Σήµερα κάθε Ελληνας το έχει νιώσει. Κι όλοι ξέρουµε ότι η µουσική τους ζει και εκφράζει τον εσώτερο εαυτό του Ελληνα». Τη διάλεξη παρακολούθησαν η κυρία Μαργαρίτα Παπανδρέου και ο αδελφός του Νίκου Παπανδρέου, ο Αντρίκος.