Μαδάνε την τουλίπα…

Η οικονοµία ήταν το θέµα που κυριάρχησε στις εκλογές που διεξήχθησαν χθες στην Ολλανδία, την πρώτη χώρα της ευρωζώνης που προσέφυγε στις κάλπες µετά το ξέσπασµα της κρίσης. Κανένα κόµµα δεν συγκέντρωσε την πλειοψηφία, ενώ η Ακροδεξιά ενισχύθηκε. Οι διαπραγµατεύσεις αναµένεται να πάρουν καιρό…

Δύο κόµµατα από διαφορετικές πλευρές του πολιτι κού φάσµατος, ένα προοδευτικό, το Εργατικό Κόµµα του Γιοµπ Κόεν, και ένα συντηρητικό, το Λαϊκό Κόµµα για την Ελευθερία και τη Δηµοκρατία του Μαρκ Ρούτε, ήρθαν πρώτα, σύµφωνα µε τα έξιτ πολ, συγκεντρώνοντας από 31 έδρες το καθένα – πολύ µακριά από τις 76 έδρες που απαιτούνται για την πλειο ψηφία. Αυτό σηµαίνει ότι για τον σχηµατισµό κυβέρνησης απαιτείται πλέον η συνεργασία τουλάχιστον τριών ή τεσσάρων κοµµάτων – µια διαδικασία που αναµένεται να πάρει χρόνο. Στις δηµοσκοπήσεις προηγείτο µέχρι την τελευταία στιγµή το φιλελεύθερο κόµµα του Ρούτε, ο οποίος ως πρώην στέλεχος πολυεθνικής έδωσε έµφαση στον περιορισµό του ελλείµµατος που προβλέπεται να φθάσει πάνω από το 6% του ΑΕΠ για το 2010 µε την περικοπή δαπανών και επιδοµάτων – ειδικά όσων δίνονται σε µετανάστες. Το κόµµα αυτό, που δεν έχει ηγηθεί κυβέρνησης εδώ και έναν αιώνα, παρουσίασε το πιο φιλόδοξο οικονοµικό πρόγραµµα: τη µείωση στο µηδέν του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος µέσα στα επόµενα πέντε χρόνια. Οµως το Εργατικό Κόµµα που υποσχέθηκε µια λιγότερο αυστηρή κοινωνική πολιτική έκανε την έκπληξη την τελευταία στιγµή.

Σηµαντική ενίσχυση, πάντα σύµφωνα µε τα έξιτ πολ, παρουσίασε και το ακροδεξιό Κόµµα της Ελευθερίας του Γκέερτ Βίλντερς, το οποίο υπερδιπλασίασε τις έδρες που κατέχει στο Κοινοβούλιο. Από τις 9 που είχε µέχρι σήµερα θα φθάσει, σύµφωνα µε τις προβλέψεις, τις 23, κατακτώντας την τρίτη θέση. Τέταρτο κόµµα ήρθαν οι Χριστιανοδηµοκράτες τού µέχρι σήµερα πρωθυπουργού Γιαν Πέτερ Μπαλκενέντε, που προβλέπεται να καταλάβουν 21 έδρες.

Συνολικά από τα 24 κόµµατα που συµµετείχαν µε υποψηφίους στις εκλογές αναµένεται να µπουν στην ολλανδική Βουλή των 150 εδρών περίπου 10.

Οι εκλογές – οι τέταρτες από το 2002 – προκηρύχθηκαν µετά τη διάλυση της προηγούµενης κυβέρνησης όταν προέκυψαν διαφωνίες µεταξύ των εταίρων για την ολλανδική στρατιωτική αποστολή στο Αφγανιστάν. Οι Εργατικοί αποχώρησαν, καθώς αρνήθηκαν να παρατείνουν την παραµονή των Ολλανδών στρατιωτών στη δύναµη του ΝΑΤΟ, κάτι που ήθελε ο Χριστιανοδηµοκράτης πρωθυπουργός Γιαν Πέτερ Μπαλκενέντε. Οταν έπεσε η κυβέρνηση τα θέµατα που απασχολούσαν τα περίπου 12 εκατοµµύρια των Ολλανδών ψηφοφόρων ήταν οι µετανάστες και η εγκληµατικότητα. Τους τελευταίους δύο µήνες όµως όλο και περισσότεροι επισήµαναν τους κινδύνους από το αυξανόµενο χρέος – σύµφωνα µε υπολογισµούς, η επόµενη κυβέρνηση θα πρέπει να εξοικονοµήσει στη διάρκεια της θητείας της περίπου 18 δισεκατοµµύρια ευρώ.

«Είναι σηµαντικό να σχηµατισθεί σύντοµα κυβέρνηση η οποία µε αποφασιστικότητα και λαϊκή υποστήριξη θα αρχίσει τις µεταρρυθµίσεις», δήλωσε ο Βούτερ Κουλµες, οικονοµολόγος και µέλος του κεντρώου κόµµατος D66 που πιθανόν να συµµετάσχει στη νέα κυβέρνηση. «Οι ψηφοφόροι κατανοούν ότι πρέπει να κινηθούµε γρήγορα στα δηµοσιονοµικά θέµατα, αλλιώς θα καταντήσουµε όπως η Ελλάδα».

ΖΗΤΟΥΝ… ΣΥΜΜΑΧΟΥΣ

Για τον σχηµατισµό κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας απαιτείται η συνεργασία τουλάχιστον 3 κοµµάτων

Πολιτικοί µε διαφορετικές διαδροµές

ΜΑΡΚ ΡΟΥΤΕ (Λαϊκό Κόµµα για την Ελευθερία και τη Δηµοκρατία). Ο 43χρονος, πρώην στέλεχος της πολυεθνικής Unilever, είναι επικεφαλής του κόµµατος από το 2006 και είδε τα ποσοστά του να ενισχύονται όταν έδωσε έµφαση στον περιορισµό του ελλείµµατος: πρότεινε περικοπές ύψους 20 δισ. ευρώ µέσα στα επόµενα τέσσερα χρόνια. Ο Ρούτε έχει δηλώσει ότι θα σχηµατίσει κυβέρνηση έως την 1η Ιουλίου και θα εξετάσει συµµαχία µε το Εργατικό Κόµµα ή τους Χριστιανοδηµοκράτες.

ΓΙΟΜΠ ΚΟΕΝ (Εργατικό Κόµµα). Ο δηµοφιλής 62χρονος πρώην δήµαρχος του Αµστερνταµ είναι καθηγητής Νοµικής. Οι παππούδες τουήταν θύµατα του Ολοκαυτώµατος και γι’ αυτό είναι πιο διαλλακτικός σε θέµατα µετανάστευσης. Πρότεινε την αύξηση των δαπανών για την παιδεία και την αύξηση των φόρων για τις τράπεζες. ΓΚΕΕΡΤ ΒΙΛΝΤΕΡΣ (Κόµµα της Ελευθερίας). Ο 46χρονος ακροδεξιός ηγέτης είχε σύνθηµα την αποτροπή «του εξισλαµισµού της Ολλανδίας». Ζητά την απαγόρευση του Κορανίου και πρότεινε την επιβολή φόρου σε όσες µουσουλµάνες φοράνε µαντίλα. Ζει υπό αστυνοµική προστασία, καθώς έχει δεχθεί απειλές για τη ζωή του.