ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΑΤΙΕΣ Ηθική κρίση

O λόγος στους αναγνώστες.

Ο Οδ. Μανωλίτσης, Κολοκοτρώνη 23, Λευκάδα, γράφει: Αγαπητέ μου κύριε Παπαδόπουλε, φίλε Λευτέρη, στο χρονογράφημά σου «Λαχάνιασμα», στις 25-1-2010, γράφεις για τα μαύρα χάλια της οικονομίας. Στο τέλος αναφέρεις μια επισήμανση του Ξυδάκη, που έγραψε στην «Καθημερινή»: «Η παρούσα κρίση δεν είναι οικονομική, είναι πολιτική και ηθική». Δυστυχώς αυτή είναι η πραγματικότητα.

Ενας κατακλυσμός ηθικής σήψης κοντεύει να μας πνίξει.

Αντιστράφηκαν όλες οι αξίες.

Απαξιώθηκαν θεσμοί και ιδέες.

Στην κορυφή της πυραμίδας των αξιών, το ασελγές συμφέρον.

Ο εύκολος και παράνομος πλουτισμός. Το ποδοπάτημα κάθε ηθικού φραγμού. «Ουκ έσονται.. έτεροι θεοί» πλην του Μαμωνά.

Κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε με τις λέξεις: «μίζες», «λαμόγια», «μεσάζοντες», «ξέπλυμα βρώμικου χρήματος», «αναξιοκρατία», «εξαγορά συνειδήσεων», «διαφθορά».

Εχουμε κατρακυλήσει στο τελευταίο σκαλί, «στου κακού τη σκάλα».

Πριν από πολλά χρόνια, είχα την τύχη να δω στο θέατρο το έργο «Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» του Ντίρενματ.

Πρωταγωνίστρια η μεγάλη Παξινού. Ολο το έργο μια συγκλονιστική αλληγορία της παντοδυναμίας του χρήματος.

Αυτό διαφθείρει συνειδήσεις.

Ξεθεμελιώνει ηθικές αρχές.

Καταρρακώνει θεσμούς:

Δικαιοσύνη, κράτος, πατριωτισμό, ανθρωπιά, ακόμη και θρησκεία.

Ισως φανεί παράξενο ότι και πριν από πολλούς αιώνες ένας τολμηρός κήρυκας της κοινωνικής δικαιοσύνης, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ξεσκεπάζει την υποκρισία και διαφθορά σε θεσμούς της εποχής του. Χαρακτηρίζει με πόνο «φθορείς» ανάξιους κληρικούς, που «μυρίων γέμοντες κακών» εισέβαλαν στις εκκλησίες. Και προσθέτει.

«Ωνηταί γεγόνασιν αι Αρχαί.

Μύρια εντεύθεν τίκτεται κακά και ουδείς ο διορθούμενος » (Οι Αρχές κατάντησαν να εξαγοράζονται, πολλά κακά γεννώνται από δω και δεν υπάρχει κανείς για να τα διορθώσει).

Διαχρονικό το πρόβλημα της ηθικής κρίσης. Και στους αρχαίους χρόνους τα πράγματα δεν ήταν ιδανικά. Ο πρώτος Αθηναίος ελεγειακός ποιητής και νομοθέτης Σόλων, σε μια ελεγεία του παρατηρεί «Πλουτέουσιν δ΄ αδίκοις έργμασι πειθόμενοι/…

ούτε τι δημοσίων/φειδόμενοι κλέπτουσιν αφαρπαγήι άλλοθεν άλλος…» [Μαζεύουν πλούτη ενδίδοντας στην αδικία/μη φειδόμενοι ούτε του δημοσίου/κλέβουν προκλητικά από παντού. (Μεταφρ. Ι. Καζάζη)].