Νάρκη για το ΕΣΥ το σάκχαρο και η υπέρταση

Δεν προσέχουμε την υγεία μας και αυτό κοστίζει όχι μόνο στη ζωή μας αλλά και στην οικονομία. Οι χρόνιες παθήσεις που δεν ελέγχονται σωστά πολλαπλασιάζουν το κόστος θεραπείας.

Περίπου 70% των δαπανών του ΕΣΥ πηγαίνει στην αντιμετώπιση ασθενειών όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Οπως υποστηρίζουν οι ειδικοί, πρέπει επίσης να μπει μαχαίρι στην αλόγιστη συνταγογράφηση και στις υπερτιμολογήσεις ιατρικών υλικών.

Είναι ενδεικτικό πως τουλάχιστον 780.000 Ελληνες πάσχουν από διαβήτη τύπου ΙΙ, αλλά 54% από αυτούς παραμένουν αρρύθμιστοι με αποτέλεσμα να διπλασιάζεται το κόστος θεραπείας τους. Δηλαδή, ένας ασθενής που ακολουθεί πιστά τη φαρμακευτική αγωγή ενώ προσέχει τη διατροφή και το βάρος του κοστίζει στο Εθνικό Σύστημα Υγείας 983 ευρώ τον χρόνο. Το αντίστοιχο κόστος για έναν διαβητικό, ο οποίος δεν ελέγχει συστηματικά τη γλυκόζη στο αίμα του, εκτοξεύεται στα 1.569 ευρώ εξαιτίας των πιθανών επιπλοκών που μεταφράζονται σε έξοδα νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής φροντίδας.  Ως αποτέλεσμα, ο διαβήτης «κοστίζει» στο ΕΣΥ τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ ετησίως.

Η πρόληψη και η σωστή εκπαίδευση των ασθενών ώστε να ακολουθούν κατά γράμμα τις οδηγίες του διαβητολόγου, θα μπορούσε να χαρίσουν χρόνια ζωής στους ασθενείς αλλά και οικονομική ανάσα που υπολογίζεται πως αγγίζει τα 246 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Οι ερευνητές έκαναν ένα βήμα παραπέρα.

Στη χώρα μας οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ υποχρεούνται σε συμμετοχή 25% επί της τιμής των χορηγούμενων φαρμακευτικών σκευασμάτων. Στη μελέτη της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας που υπογράφει ο κοσμήτορας και καθηγητής Γιάννης Κυριόπουλος, αποτιμώνται και τα οικονομικά οφέλη για τους ασφαλιστικούς οργανισμούς στην περίπτωση πλήρους κάλυψης των φαρμάκων.

Δεδομένου ότι σε αυτή την περίπτωση θα αυξάνονταν τα επίπεδα συμμόρφωσης των ασθενών στη φαρμακευτική αγωγή και επομένως θα μειώνονταν οι πιθανές επιπλοκές, «η πρακτική αυτή θα ήταν οικονομικά αποτελεσματική επιστρέφοντας στους ασφαλιστικούς οργανισμούς σε ορίζοντα τριετίας 324,3 ευρώ ανά ασθενή και δίνοντας παράλληλα μια επένδυση της τάξεως του 123%», εξηγεί ο οικονομολόγος της Υγείας και συνεργάτης της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας Κώστας Αθανασάκης.

Ανάλογες είναι οι οικονομικές επιπτώσεις και όταν η πίεση των Ελλήνων ανεβαίνει.

Επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν πως ένας στους τρεις ενηλίκους έχει αυξημένη αρτηριακή πίεση, αλλά μόνο οι μισοί από τους πάσχοντες ακολουθούν κάποια θεραπεία. Και όλα αυτά, ενώ η υπέρταση ευθύνεται για το 62% των εγκεφαλικών επεισοδίων και για το 49% των εμφραγμάτων του μυοκαρδίου.

Συνεπώς, όπως ο διαβήτης έτσι και η υπέρταση αποτελούν οικονομική νάρκη για το ΕΣΥ, αφού οι υπερτασικοί που αποφεύγουν τη συστηματική θεραπεία έχουν αυξημένο κίνδυνο νοσηρότητας. Οι ειδικοί ωστόσο επιμένουν πως αν αντιμετωπιστεί η νόσος άμεσα, τότε το κέρδος ανά ασθενή θα εκτιναχθεί στα 1.084 ευρώ τον χρόνο.

Ακόμη και οι συσκευές μέτρησης στο σπίτι θα μπορούσαν να αποτελέσουν λύση αφού βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και τη θεραπεία των ασθενών εκείνων, για παράδειγμα, που λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή και κατοικούν σε απομακρυσμένες περιοχές και οι οποίοι ελέγχουν πολύ σπάνια ή καθόλου τον χρόνο προθρομβίνης ή εκείνων που αμελούν τις εξετάσεις τους για να μη λείψουν από την εργασία τους.

Αυτοί είναι οι βασικότεροι λόγοι για τους οποίους 25%- 50% των ασθενών, κυρίως με κολπική μαρμαρυγή, μένουν χωρίς αγωγή. Η δυνατότητα αυτοελέγχου που προσφέρουν οι φορητοί μετρητές μειώνει κατά πολύ τον κίνδυνο επιπλοκών και ειδικότερα αιμορραγικών και θρομβοεμβολικών επεισοδίων. Μάλιστα, όπως προκύπτει από πρόσφατη έρευνα που συνυπογράφει η ερευνητική ομάδα του καθηγητή κ. Κυριόπουλου, η πρακτική αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει «δώρο» στο ΕΣΥ αξίας 2,5 εκατ. ευρώ σε βάθος πέντε ετών.

Αλτσχάιμερ

Μαύρη τρύπα για τα ασφαλιστικά ταμεία αποτελεί και η απουσία εξειδικευμένων δομών φροντίδας ασθενών με χρόνια νοσήματα, όπως είναι για παράδειγμα οι άνθρωποι που πάσχουν από Αλτσχάιμερ και χρειάζονται καθημερινή φροντίδα.

«Ενα κρεβάτι στο δημόσιο νοσοκομείο κοστίζει περίπου 300 ευρώ την ημέρα. Αν η Ελλάδα ακολουθούσε το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών ιδρύοντας μονάδες νοσηλευτικής φροντίδας (nursing homes), τότε το κόστος ημερήσιας νοσηλείας θα μειωνόταν στα 70- 80 ευρώ. Τα έξοδα λειτουργίας των συγκεκριμένων μονάδων είναι περιορισμένα καθώς λειτουργούν με νοσηλευτές και βοηθούς νοσηλευτών, ενώ δεν έχουν τον αντίστοιχο τεχνολογικά υψηλό εξοπλισμό όπως ένα δευτεροβάθμιο νοσοκομείο», λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής κ. Κυριόπουλος.

Νυστέρι στα ιατρικά υλικά

Φρένο στο μεγάλο «φαγοπότι» με τα ιατρικά υλικά που χρησιμοποιούνται σε επεμβάσεις επιχειρεί να βάλει το ΙΚΑ, ανοίγοντας τον δρόμο και στα άλλα ασφαλιστικά ταμεία που παρακολουθούν τη «μαύρη τρύπα» τους να διογκώνεται χρόνο με τον χρόνο εξαιτίας των υπερτιμολογήσεων στα υλικά.

Στο πλαίσιο αυτό, «μαχαίρι» μπήκε στα στεντ που χρησιμοποιούνται στις αγγειοπλαστικές επεμβάσεις κατά 60%- για παράδειγμα για τα στεντ που εκλύουν φαρμακευτικές ουσίες η τιμή από 3.000 ευρώ καθορίζεται σε 1.500 ευρώ.

Μόνον με την κίνηση αυτή, το προσδοκώμενο όφελος για το συγκεκριμένο ασφαλιστικό ταμείο αναμένεται να φτάσει τα 30 εκατ. ευρώ.

Αντίστοιχες αποφάσεις ελήφθησαν και για τα «τσουχτερά» υλικά που χρησιμοποιούνται για τις λαπαροσκοπικές επεμβάσεις αλλά και για τα χειρουργεία καταρράκτη, ενώ παράλληλα καταργήθηκαν χειρουργικά υλικά μίας χρήσης (όπως είναι τα ηλεκτρόδια εξάχνωσης) εξοικονομώντας επιπλέον 24 εκατομμύρια ευρώ.

Η πρόληψη κάνει καλό και στο ταμείο

 Με ηλεκτρονικούς διαγωνισμούς που θα ενισχύσουν τη διαφάνεια για την προμήθεια υλικών στα νοσοκομεία, τη δημιουργία παρατηρητηρίου σύγκρισης τιμών, τη διενέργεια κεντρικών διαγωνισμών ώστε να εξασφαλίζονται χαμηλότερες προσφορές, ακόμη και με συγχωνεύσεις μικρών νοσοκομείων επιχειρεί το υπουργείο Υγείας να «νοικοκυρέψει» τον χώρο της υγείας.

Η πρόληψη είναι ακόμη ένας σημαντικός άξονας δράσης, που βρίσκει σύμφωνους και τους οικονομολόγους της υγείας, ενώ προβλέπονται σημαντικές μειώσεις και σε ό,τι αφορά τις φαρμακευτικές δαπάνες. Οπως ανέφερε η υπουργός Υγείας κ. Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου κατά το 9ο Ετήσιο Συνέδριο Ηealth World 2010 του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, «η πρόβλεψη διαγωνισμών για την προμήθεια φαρμάκων με βάση τη δραστική ουσία- κάτι που γίνεται στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες-, η εισαγωγή νοσοκομειακής συσκευασίας, ο έλεγχος και η καταγραφή της διακίνησης από την αποθήκευση του φαρμάκου μέχρι το φαρμακείο των νοσοκομείων και το ημερήσιο συνταγολόγιο για κάθε ασθενή που νοσηλεύεται είτε σε δημόσια είτε σε ιδιωτική κλινική», θα φέρουν σημαντικά οικονομικά αποτελέσματα.

Μάλιστα, όπως διευκρίνισε, σε συνδυασμό με τη συνολική προσπάθεια που γίνεται και από το υπουργείο Οικονομίας για την υποκοστολόγηση των φαρμάκων που είναι σε εξέλιξη, «η εξοικονόμηση μπορεί να φτάσει μέσα στο 2010 και στο ένα δισεκατομμύριο ευρώ».

Οι οικονομολόγοι της υγείας βλέπουν με θετικό μάτι τις εξελίξεις αυτές, εξηγώντας ότι με τον τρόπο αυτόν μπορεί να ελεγχθεί μεταξύ άλλων η κατευθυνόμενη συνταγογράφηση και να ενισχυθεί η κατανάλωση των γενόσημων, των αντιγράφων δηλαδή φαρμάκων. «Η αύξηση μεριδίου των γενόσημων στην αγορά, στα μέσα επίπεδα που απαντώνται στις ευρωπαϊκές χώρες που είναι της τάξεως του 30%- 40%, θα “γλίτωνε” τη χώρα μας από 2 δισ. ευρώ», υπογραμμίζει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Λυκούργος Λιαρόπουλος.

Περισσότερα έσοδα

Οπως ωστόσο ο ίδιος προσθέτει, εξίσου σημαντικό είναι να εστιάσουν οι αρμόδιοι φορείς και στην αύξηση των εσόδων στο ΕΣΥ, αντί να επικεντρώνονται μόνον στις περικοπές εξόδων. «Εάν για παράδειγμα λειτουργούσαν οι απογευματινές βάρδιες στις ακτινολογικές κλινικές των νοσοκομείων, τότε τα έσοδα θα εκτινάσσονταν στα ύψη», προσθέτει ο κ. Λιαρόπουλος. Είναι ενδεικτικό πως ο τζίρος των απογευματινών ιατρείων για το περασμένο έτος, ξεπέρασε στον Ευαγγελισμό τα 4,2 εκατ. ευρώ.

Μόνον το μηχάνημα ποζιτρονικής- υπολογιστικής τομογραφίας (ΡΕΤ/ CΤ), ανεβάζει τα… απογευματινά κέρδη του Ευαγγελισμού κατά 1.200 ευρώ την ημέρα. Ειδικότερα, καθημερινά υποβάλλονται έξι ασθενείς στη συγκεκριμένη εξέταση, γεγονός που μεταφράζεται σε 9.000 ευρώ μεικτά κέρδη- πέρα απο τα λειτουργικά έξοδα, το 25% αυτών καλύπτουν το εισόδημα των 15 επιστημόνων και των 10 νοσηλευτών και τεχνικών που εργάζονται στο τμήμα- ενώ τα 1.200 ευρώ κατευθύνονται στο ταμείο του νοσοκομείου.