Μεταρρυθµίσεις από… Σεπτέµβρη

Στις 12 Σεπτεµβρίου θα πραγµατοποιηθεί τελικά το δηµοψήφισµα για τις συνταγµατικές τροποποιήσεις που υπέβαλε η τουρκική κυβέρνηση – αν φυσικά µέχρι τότε το Συνταγµατικό Δικαστήριο δεν αποφασίσει την ακύρωσή τους.

Η ανακοίνωση της ηµεροµηνίας έγινε χθες από το Ανώτατο Εκλογικό Συµβούλιο το οποίο αποφάσισε ότι δεν είναι δυνατόν να εφαρµοστεί ο νέος νόµος που προβλέπει τη διεξαγωγή δηµοψηφίσµατος εντός 60 ηµερών. «Η απόφαση είναι πολιτική και ελήφθη κάτω από µεγάλη πίεση», δήλωσε ο αντιπρόεδρος του κυβερνώντος Κόµµατος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) Χουσεΐν Τσελίκ. Το κυβερνών κόµµα επέµενε το δηµοψήφισµα να διεξαχθεί τον Ιούλιο. Η απόφαση έγινε δεκτή µε ικανοποίηση από το Ρεπουµπλικανικό Λαϊκό Κόµµα (CΗΡ).

Η ηµεροµηνία του δηµοψηφίσµατος είναι συµβολική, καθώς είναι η 30ή επέτειος από το πραξικόπηµα του Στρατού, ο οποίος στη συνέχεια συνέταξε το σηµερινό Σύνταγµα.

Το CΗΡ ανακοίνωσε ακόµη ότι τελικά θα προσφύγει σήµερα στο Συνταγµατικό Δικαστήριο για να ζητήσει την ακύρωση των συνταγµατικών τροποποιήσεων. Το κόµµα κατάφερε να συγκεντρώσει 111 υπογραφές. Μεταξύ των βουλευτών που υπέγραψαν την προσφυγή είναι και ο βουλευτής του Δηµοκρατικού Κόµµατος, Μεσούτ Γιλµάζ.

Οι αντιδράσεις
Οι συνταγµατικές µεταρρυθµίσεις οι οποίες πέρασαν από την τουρκική Εθνοσυνέλευση εγκρίθηκαν την Τετάρτη από τον τούρκο πρόεδρο Αµπντουλάχ Γκιουλ, ωστόσο η αντιπολίτευση εκτιµά ότι µε αυτό το πακέτο κινδυνεύει ο κοσµικός χαρακτήρας του κράτους. Ιδιαίτερα µε τα δύο άρθρα που αφορούν τις αλλαγές στη δοµή της δικαστικής εξουσίας – υποστηρίζει η αντιπολίτευση – υπάρχει ο κίνδυνος να περάσει ολόκληρη η δικαστική εξουσία υπό τον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας. Γι’ αυτό και θεωρεί ότι παραβιάζεται κυρίως η αρχή του διαχωρισµού των εξουσιών.

Το ερώτηµα που τίθεται είναι τι θα κάνει το Συνταγµατικό Δικαστήριο το οποίο στην πλειονότητά του αποτελείται από µέλη τα οποία δεν πρόσκεινται φιλικά στην κυβέρνηση. Ωστόσο παρ’ όλο που το Συνταγµατικό Δικαστήριο έχει ακυρώσει αρκετές φορές νοµοθετικές µεταρρυθµίσεις της κυβέρνησης Ερντογάν, είχε απορρίψει την πρόταση για κλείσιµο του κυβερνώντος κόµµατος πριν από δύο χρόνια. Τώρα όµως υπάρχει µια ιδιαιτερότητα στο πακέτο το οποίο καλείται να αξιολογήσει: το νέο πακέτο αφορά και το ίδιο το Συνταγµατικό Δικαστήριο.

Στην αντιπολίτευση
Την ίδια ώρα, στο κόµµα της αντιπολίτευσης εξακολουθεί να υπάρχει αβεβαιότητα. Το CΗΡ εξακολουθεί να παραµένει ακέφαλο έπειτα από την παραίτηση του Ντενίζ Μπαϊκάλ ως αποτέλεσµα του ροζ σκανδάλου µε πρωταγωνιστή τον ίδιο και τη γραµµατέα του η οποία πολύ αργότερα έγινε βουλευτής. Λίγοι πάντως είναι αυτοί που πιστεύουν ότι ο Μπαϊκάλ µπορεί τελικά να αποχωρήσει από το κόµµα. Ηδη έχει κινητοποιηθεί ο κοµµατικός µηχανισµός καλώντας τον να επιστρέψει πίσω κατά το συνέδριο του κόµµατος στις 22 και 23 Μαΐου. Εξω από το σπίτι του έχουν στήσει αντίσκηνα εδώ και µέρες στελέχη και οπαδοί του κόµµατος και κάνουν απεργία πείνας. Η βάση, πάλι, θα ήθελε τη θέση του Μπαϊκάλ να πάρει το στέλεχος του κόµµατος Κεµάλ Κιλιτσντάρογλου. Δηµοσκοπήσεις από ιστοσελίδες µεγάλων εφηµερίδων δείχνουν ότι κατά 60% ο λαός ζητά την αποχώρηση Μπαϊκάλ. Τι λέει όµως ο ίδιος ο Μπαϊκάλ; «Αν ο λαός µου το ζητήσει, θα επιστρέψω».


Οι επίµαχες τροποποιήσεις

ΟΙ ΠΙΟ σηµαντικές από τις συνταγµατικές τροποποιήσεις που προτείνονται αφορούν τον τρόπο που διορίζονται τα µέλη του Συνταγµατικού Δικαστηρίου και του Ανωτάτου Συµβουλίου Δικαστών και Εισαγγελέων. Το Συνταγµατικό Δικαστήριο αποτελείται από 11 τακτικά και 4 αναπληρωµατικά µέλη. Αυτή τη στιγµή, ο πρόεδρος διορίζει απευθείας 3 µέλη και διαλέγει τα υπόλοιπα από υποψηφίους που έχουν ορίσει τα αστικά και στρατιωτικά δικαστήρια, καθώς και το Ανώτατο Συµβούλιο Εκπαίδευσης.

Με βάση τη µεταρρύθµιση που προτείνεται, ο αριθµός των µελών του Δικαστηρίου αυξάνεται σε 17, µε το Κοινοβούλιο να επιλέγει 3 µέλη και τον πρόεδρο τα άλλα 14.

Σε ό,τι αφορά το Ανώτατο Συµβούλιο Δικαστών και Εισαγγελέων, η κυβέρνηση θέλει να αυξήσει τα µέλη του από 7 σε 21, τα οποία θα επιλέγονται από τον πρόεδρο, το Συνταγµατικό Δικαστήριο και µερικά ακόµη όργανα.