Υπερυπουργείο… Βρυξελλών

Στο δεύτερο καθοριστικό βήμα για την οικονομική διακυβέρνηση, ενδεχομένως όμως και την πολιτική ενοποίηση, προχωρά σήμερα η Ενωση, μετά την έγκριση- τη Δευτέρα τα ξημερώματα- του πακέτουμαμούθ για την περίπτωση που κι άλλες χώρες πέραν της Ελλάδας χρειασθούν διάσωση.

Το κολέγιο των επιτρόπων αναμένεται να εγκρίνει την εισήγηση του Ολι Ρεν – την οποία έχουν στη διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ»- για τον «συντονισμό των οικονομικών πολιτικών», που αποτελεί και προάγγελο της ενιαίας «οικονομικής διακυβέρνησης». Η τελευταία αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο, με εισήγηση από την ειδική ομάδα που έχει συγκροτήσει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ. Ρόμπαϊ.

Ομως, και η εισήγηση του κ. Ρεν φέρνει καταιγιστικές αλλαγές στην έως τώρα λειτουργία της Ενωσης και κυρίως της ευρωζώνης, με στόχο να αποφευχθούν αφενός κρίσεις στο μέλλον, αφετέρου να προληφθούν ανισορροπίες και να τεθούν οι βάσεις για ισόρροπη ανάπτυξη. Ετσι, προχωρά σε μια σειρά μέτρων και αλλαγών, τόσο στον τομέα της πρόληψης όσο και της καταστολής:

Στο πλαίσιο του προληπτικού ελέγχου των δημοσιονομικών και οικονομικών πολιτικών, θα υπάρξει καλύτερος συντονισμός πριν διαπιστωθεί πρόβλημα- ενώ το Σύμφωνο Σταθερότητας προέβλεπε μόνον την εκ των υστέρων δράση. Επίσης, οι πολιτικές των χωρών- μελών θα αντικατοπτρίζουν σε μεγαλύτερο βαθμό τις προτεραιότητες που τίθενται σε κοινοτικό επίπεδο.

Το ζήτημα του δημόσιου χρέους θα λάβει τη διάσταση που του αρμόζει, ενώ έως τώρα το έλλειμμα ήταν το καθοριστικό στοιχείο κι επισκίαζε το χρέος. Συμπληρωματικά, θα λαμβάνεται υπόψη η διασύνδεση ελλείμματος και χρέους.

Παρακράτηση με τόκο
Στο πλαίσιο των κινήτρων για συμμόρφωση με το Σύμφωνο, θα υπάρχει παρακράτηση κονδυλίων- με τόκο, μάλιστα- στην περίπτωση ακατάλληλων δημοσιονομικών πολιτικών.

Ειδικά για τα μέλη της ευρωζώνης θα υπάρχει ακόμη στενότερη παρακολούθηση και με ευρύτερα αντικείμενα. Θα θεσμοθετηθούν, για παράδειγμα, δείκτες οι οποίοι θα είναι ενδεικτικοί σοβαρών ανισορροπιών. Θα μπορούν να απευθύνονται συστάσεις σε μια χώρα- μέλος, ασχέτως εάν παραβιάζει τα όρια του Συμφώνου ή όχι.

Θα θεσμοθετηθεί το λεγόμενο «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο», στο πλαίσιο του οποίου θα υπάρχει προκαταβολική εξέταση του σχεδιασμού των Προγραμμάτων Σταθερότητας και θα απευθύνονται συστάσεις, όπως αντιστοίχως θα γίνεται επιτήρηση.

Κοινοτικές πηγές έλεγαν πως ασφαλώς ο οικονομικός συντονισμός, όπως και η οικονομική διακυβέρνηση που θα αποτελέσει τη συνέχειά του, είναι απαραίτητοι στην Ενωση. Κι ασφαλώς αποτελούν τη «μαγιά» για μια πολιτική ενοποίηση, που θα αποτελέσει την απόλυτη προστασία της Ευρώπης από κρίσεις σαν κι αυτήν του δημόσιου χρέους ή του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ωστόσο- όπως έλεγαν- από την εισήγηση απουσιάζει πλήρως η κοινωνική διάσταση, η οποία αποτελεί συστατικό στοιχείο τόσο της οικονομικής πολιτικής όσο και του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. «Δεν είναι δυνατόν να δίνουμε αίφνης σημασία στην ανταγωνιστικότητα ή στη λειτουργία των αγορών και να ξεχνούμε την ανεργία», έλεγαν χαρακτηριστικά.

Η ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ

Φέρνει καταιγιστικές αλλαγές στην έως τώρα λειτουργία της Ενωσης και κυρίως της ευρωζώνης

Εφιαλτικό σενάριο εάν η ύφεση αποδειχθεί μεγαλύτερη από τις προβλέψεις
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Ειρήνη Χρυσολωρά

ΣΕ 12 τριμηνιαίες δόσεις, με την πρώτη αύριο και την τελευταία να προγραμματίζεται για τις 30 Απριλίου του 2013, θα δοθούν τα 30 δισ. ευρώ του δανείου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Ελλάδα.

Κάθε φορά, πριν ανοίξει τα ταμεία του, το ΔΝΤ θα εξετάζει την πορεία εφαρμογής του προγράμματος και μόνο αν όλα προχωρούν όπως έχουν συμφωνηθεί, θα εκταμιεύονται τα ποσά. Η μεγαλύτερη δόση των 5,5 δισ. ευρώ θα είναι η πρώτη και θα ακολουθήσουν άλλες δυο, από 2,5 δισ. ευρώ φέτος τον Αύγουστο και τον Νοέμβριο. Ο προγραμματισμός του ΔΝΤ, όπως προκύπτει από έκθεσή του σχετικά με το αίτημα της Ελλάδας για δανειοδότηση, προβλέπει εκταμιεύσεις κάθε Φεβρουάριο, Μάιο, Αύγουστο και Νοέμβριο, με βάση τα στοιχεία των τριμήνων που προηγούνται.

Μόνο με «πειθαρχημένη εφαρμογή του προγράμματος» πιστεύει το ΔΝΤ ότι το χρέος της Ελλάδας είναι διαχειρίσιμο μεσοπρόθεσμα, δηλαδή θα μπορέσει να εξυπηρετηθεί. Ωστόσο, το Ταμείο παραδέχεται ότι υπάρχουν και σημαντικοί κίνδυνοι που το συνοδεύουν και ο κυριότερος είναι η ύφεση, εφόσον αποδειχθεί μεγαλύτερη από τις προβλέψεις (-4% φέτος και-2,6% το 2011). Το σενάριο σε μια τέτοια περίπτωση είναι εφιαλτικό. Αν το ΑΕΠ μειωθεί κατά 1% επιπλέον, το χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται, για να φθάσει το 166% του ΑΕΠ μέχρι το 2020. Το βασικό σενάριο προβλέπει κορύφωση του χρέους σε ποσοστό 149% του ΑΕΠ το 2013 και στη συνέχεια σταδιακή υποχώρησή του. Ακόμη όμως και αν ισχύσει το βασικό σενάριο, η ανεργία θα εκτιναχθεί στο 14,8% το 2012 και στη συνέχεια θα αρχίσει να υποχωρεί.

Επίσης, το ΔΝΤ επισημαίνει την ανάγκη να υπάρξει «αποφασιστική τομή» σε σχέση με τις συμπεριφορές του παρελθόντος, κάτι που με τη σειρά του προϋποθέτει ισχυρή πολιτική βούληση και υποστήριξη της κοινής γνώμης.

Η Ελλάδα θα αρχίσει να εξοφλεί το χρέος της στο ΔΝΤ σε τριάμισι χρόνια. Το 2015 θα χρειαστεί να πληρώσει 10 δισ. ευρώ μόνο για τα χρέη προς το ΔΝΤ και 36 δισ. ευρώ αν συνυπολογιστεί η εξόφληση και του δανείου της Ε.Ε. Γι΄ αυτό και επισημαίνει την ανάγκη επιστροφής της Ελλάδας στις αγορές, την οποία τοποθετεί έπειτα από 1-2 χρόνια.