Ενας άνομος έρωτας χώρισε τον Γιουνγκ από τον Φρόυντ

Στον παράνομο ερωτικό δεσμό μεταξύ ενός ψυχιάτρου και της ασθενούς του, που επηρέασε την επιστήμη της ψυχανάλυσης, εστιάζει η νέα ταινία του σκηνοθέτη του «Crash»
Πίσω από κάθε επιτυχημένο άνδρα κρύβεται μια έξυπνη γυναίκα. Πίσω από τις θεωρίες του Φρόυντ για το ασυνείδητο και την παιδική σεξουαλικότητα και τις μελέτες του Γιουνγκ για τη θρησκεία και τα όνειρα κρύβεται η Σαμπίνα Σπιλράιν. Είναι το πρόσωπο που μπήκε ανάμεσα στους δύο φίλους και συνεργάτες, με αποτέλεσμα τον διαχωρισμό της επιστήμης της ψυχανάλυσης σε σχολές το 1912. Η γυναίκα που τους χώρισε ενώ παράλληλα βοήθησε να βρει ο καθένας τον δρόμο του.

Ο πατέρας της ψυχανάλυσης, ο μαθητής του και μια ασθενής, η οποία αργότερα διαμόρφωσε τις δικές της ψυχαναλυτικές μεθόδους, αποτέλεσαν το τρίγωνο που έφερε τα πάνω κάτω στην επιστήμη της ψυχιατρικής τον 20ό αιώνα. Σήμερα γίνονται πρωταγωνιστές στη νέα ταινία του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ με τίτλο «Α dangerous method» («Μια επικίνδυνη μέθοδος»), με την Κίρα Νάιτλι, τον Μάικλ Φασμπίντερ και τον Βίγκο Μόρτενσεν. Τα γυρίσματα αρχίζουν τον Μάιο στην Βιέννη.

Ολα άρχισαν το 1904, όταν η 19χρονη Σαμπίνα Σπιλράιν εισήχθη για ένα χρόνο στην ψυχιατρική κλινική της Ζυρίχης με συμπτώματα ψυχικής διαταραχής. Εκεί εργαζόταν ως ψυχίατρος ο Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ, ο οποίος υπέπεσε σε δεοντολογικό σφάλμα συνάπτοντας δεσμό με την ασθενή του και παρά το γεγονός ότι ήταν ήδη παντρεμένος. Παράλληλα, την ίδια χρονιά άρχισε και η συνεργασία του με τον Φρόυντ, έπειτα από ένα τηλεφώνημα διάρκειας 13 ωρών.

Η ιστορία αυτή είναι γνώριμη στο ελληνικό κοινό από την παράσταση του έργου «Μοιραίο προαίσθημα» του Κρίστοφερ Χάμπτον (2004-05) στο θέατρο «Ιλίσια- Ντενίση» με τους Πέγκυ Τρικαλιώτη, Γιώργο Κέντρο και Δάνη Κατρανίδη. Ο ίδιος συγγραφέας ανέλαβε και το σενάριο της ταινίας, μιλώντας στην «Ιnternational Ιndependent», για «έναν ερωτικό δεσμό στα όρια της ψύχωσης που έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στο άνοιγμα νέων δρόμων για την ψυχανάλυση».

Η νεαρή Σαμπίνα Σπιλράιν από τη Ρωσία θεραπεύτηκε και άρχισε την ενασχόλησή της με την επιστήμη της ψυχιατρικής, καθώς ο Γιουνγκ την βοηθούσε στη διατριβή της. Το αποτέλεσμα;

Αργά ή γρήγορα όλα αποκαλύφθηκαν, ο Γιουνγκ έχασε τη θέση του στην κλινική και έβαλε τέλος στη σχέση τους. Συνέχισαν να συνεργάζονται έως το 1912 και η Σαμπίνα Σπιλράιν εξελέγη μέλος της Ψυχαναλυτικής Κοινότητας της Βιέννης και άρχισε τη συνεργασία της με τον Φρόυντ.

«Στην ταινία, παρουσιάζεται ως μια έξυπνη γυναίκα, νικήτρια και όχι θύμα. Είναι μια καλή αφορμή να κάνουμε προσιτές στο κοινό τις θεωρίες περί ψυχανάλυσης που κατά τον 20ό αιώνα ήταν ιδιαίτερα σημαντικές» λέει ο παραγωγός της ταινίας, Τζέρεμι Τόμας. Η ειρωνεία είναι ότι ο Φρόυντ, ο οποίος διερευνούσε τις σεξουαλικές ορμές και τοποθετούσε την αιτία όλων των νευρώσεων στη σεξουαλική σφαίρα, ήταν εναντίον του παράνομου δεσμού που διατηρούσε ο μαθητής και αργότερα συνάδελφός του, καθώς ήταν αντιδεοντολογικός. Το γεγονός αυτό ήταν η αρχή του τέλους της συνεργασίας τους, με τον Γιουνγκ να αναπτύσσει τη δική του θεωρία για το ασυνείδητο, την «αναλυτική ψυχολογία», το 1912.
Αποκαλύψεις σχέσεων

Ο Καρλ Γιουνγκ το 1957 αποκάλυψε σε συνέντευξή του ότι ο Φρόυντ διατηρούσε δεσμό με την αδελφή της συζύγου, τη Μίνα Μπέρνεϊς (φωτό). Για κάποιους ήταν μια ψευδής είδηση που αποτελούσε την τέλεια εκδίκηση του Γιουνγκ.

Πρόκειται για τη γυναίκα που επί χρόνια φρόντιζε τα παιδιά του πατέρα της ψυχανάλυσης Ζίγκμουντ Φρόυντ, μαγείρευε, ασχολιόταν με τη χειροτεχνία, υποδεχόταν τους καλεσμένους του και έπαιζε χαρτιά μαζί του. Το 1887, έκαναν μαζί διακοπές σε θέρετρα της Ιταλίας και κάποιοι υπαινίσσονταν ότι η σχέση τους δεν ήταν αθώα.

Πρόσφατα, το 2006, αποκαλύφθηκε μια κράτηση του Φρόυντ και της «συζύγου» του, Μίνας, σε ξενοδοχείο της Ελβετίας. Ωστόσο, τα διακόσια γράμματα που αντάλλαξαν από το 1882 έως το 1938 φανερώνουν μια φιλική σχέση μεταξύ τους, όπως ο ίδιος ο Φρόυντ τη χαρακτήριζε σε συζητήσεις του με τη Μαρία Βοναπάρτη.