Παλάτι πολιτισμού

Μια ολόκληρη πινακοθήκη με 357 έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, σχέδια και χαρακτικά που φέρουν την υπογραφή σημαντικών ελλήνων δημιουργών- όπως οι Ν. Γύζης, Κ. Βολανάκης, Γ. Ιακωβίδης, Ν. Λύτρας, Ι. Αλταμούρας και Π. Τέτσης- αλλά και ζωγράφων της ώριμης Αναγέννησης, και πιθανότατα ένα έργο του Καναλέτο, κηρύχθηκαν μνημεία πολιτισμού, καθώς όλα αποτελούσαν τη συλλογή της τέως βασιλικής οικογένειας που βρέθηκε στο Τατόι.

Στο μεταξύ άφαντα εξακολουθούν να παραμένουν ακόμη 14 έργα τέχνης- τα σημαντικότερα σύμφωνα με τους ειδικούς- τα οποία εικάζεται πως θα εντοπιστούν στους ασφυκτικά γεμάτους στάβλους του κτήματος. Δεν ελπίζουν ωστόσο ότι θα βρουν εκεί και την περίφημη «Δόξα» του Γύζη, η οποία αναφέρεται μεν στη λεπτομερή καταγραφή του 1973, όμως μυστηριωδώς έχει εξαφανιστεί.

Καράβια και ναυμαχίες, τοπία της Κέρκυρας, της Αγγλίας, του Παρισιού, της Ρώμης, της Ολλανδίας, της Δανίας και της Γερμανίας, προσωπογραφίες πρώην βασιλέων με στρατιωτική στολή για τους άνδρες και παραδοσιακή ενδυμασία για τις γυναίκες, σκηνές από τη Βίβλο, ανθογραφίες και κυρίως τριαντάφυλλα και ηθογραφικά θέματα πρωταγωνιστούν στους 215 πίνακες (ελαιογραφίες και υδατογραφίες), στα 27 σχέδια, στα 113 χαρακτικά και στα δύο ανάγλυφες προσωπογραφίες. Οσον αφορά το καλλιτεχνικό ύφος, τα περισσότερα είναι κυρίως ακαδημαϊκά έργα του 19ου και του 20ού αιώνα με προτίμηση στα ρομαντικά τοπία και τις νατουραλιστικές προσωπογραφίες, χωρίς να λείπουν και δείγματα εποχής μπαρόκ με έμφαση στην ιταλική σχολή.

«Τα 357 έργα τέχνης που ανασύρθηκαν από τα κεντρικά ανάκτορα πιστεύουμε ότι κοσμούσαν διάφορες τέως βασιλικές κατοικίες της χώρας, όπως τα ανάκτορα της Ηρώδου Αττικού, το κτίριο της οδού Στησιχόρου 17, τα κτίρια του Ψυχικού, τα ανάκτορα της Ροδοδάφνης στην Πεντέλη και του Μον Ρεπό στην Κέρκυρα και βεβαίως το Τατόι», εξήγησε η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού Τέτη Χατζηνικολάου στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων που γνωμοδότησε υπέρ της κήρυξης των έργων ως μνημείων.

Τυχαία επιλογή
Οσο δε για τη σημασία τους; «Η ποιότητα των έργων είναι άνιση», επισημαίνει η διευθύντρια Συλλογών και Μουσειολογικού Προγραμματισμού της Εθνικής Πινακοθήκης Ολγα Μεντζαφού. «Αν και υπάρχουν έργα ιδιαίτερης καλλιτεχνικής αξίας, δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση για μια συλλογή με συγκεκριμένα κριτήρια. Ο,τι έχουμε στα χέρια μας αποτελεί τυχαία επιλογή, που έχει γίνει είτε με προσωπικά κριτήρια, είτε πρόκειται για έργα που έχουν προσφερθεί ως δώρα στην τέως βασιλική οικογένεια και έχουν ιστορική κυρίως αξία διότι καταγράφουν τις δημόσιες σχέσεις και τις διπλωματικές επαφές της εποχής. Τα πιο καλά έργα όμως και εκείνα με τη μεγαλύτερη αξία ακόμη δεν έχουν εντοπιστεί».

357 ΕΡΓΑ

Ανάμεσά τους βρίσκονται έργα του Γύζη, του Βολανάκη, του Ιακωβίδη, του Λύτρα και μερικά της… Φρειδερίκης