Αντικείμενα τέχνης εγκαταλελειμμένα στον…στάβλο

Ρούχα, παιχνίδια, πορσελάνες, βιβλία αφήνονται αβοήθητα στη φθορά του χρόνου στοιβαγμένα στον στάβλο. Τα 29 από τα 40 κτίρια του πρώην βασιλικού κτήματος, που έχουν κηρυχθεί διατηρητέα, κινδυνεύουν, καθώς μόνο τρία έχουν δεχθεί τις απαραίτητες εργασίες, κι αυτές εν μέρει.

Oυδείς γνωρίζει τι αντικείμενα έχουν φύγει από το Τατόι, όπως παραδέχτηκε η επίτιμη διευθύντρια του υπουργείου Πολιτισμού Ελένη Τσοφοπούλου (συμμετέχει σε επιτροπή με τα συναρμόδια υπουργεία Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης), καθώς ναι μεν υπάρχει η λεπτομερέστατη καταγραφή του 1973, δεν δίνει όμως σε αρκετές περιπτώσεις τα απαραίτητα στοιχεία για να ταυτιστούν τα διάφορα αντικείμενα και σε πολλές περιπτώσεις οι ειδικοί επιχειρούν ταυτίσεις διά της εις άτοπον απαγωγής.

Μέσα στα «χαμένα» αντικείμενα συγκαταλέγονται και 14 έργα τέχνης – «τα καλύτερα», σύμφωνα με τους ειδικούς. Κορυφαίο εξ αυτών θεωρείται ο Απαγχονισμός του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ του Νικηφόρου Λύτρα, ενώ ξεχωρίζουν τα γύψινα προπλάσματα για τη δραχμή με τον βασιλιά Γεώργιο Α΄ διά χειρός Γεώργιου Ιακωβίδη και θαλασσογραφίες των Κωνσταντίνου Βολανάκη και Ιωάννη Αλταμούρα. Τα έργα αυτά θεωρείται σχεδόν βέβαιο πως θα εντοπιστούν στους στάβλους, όπου τώρα βρίσκονται πάμπολλες κούτες και έπιπλα.

Σε καλή κατάσταση
«Το θετικό της υπόθεσης είναι πως τα περισσότερα από τα έργα τέχνης είναι σε καλή κατάσταση, ιδιαιτέρως μετά τις σωστικές επεμβάσεις που έγιναν μετά το 2004», εκτιμούν έμπειροι συντηρητές του ΥΠΠΟ. «Το πλεονέκτημά τους είναι ότι είναι ζωγραφισμένα σε μουσαμά, υλικό που αντέχει στην υγρασία. Αντιθέτως περισσότερα προβλήματα είχαν όσα έργα είναι φτιαγμένα σε χαρτί, καθώς προσβάλλονται εύκολα από μύκητες. Το σημαντικό είναι πάντως πως τουλάχιστον τώρα βρίσκονται κάτω από ελεγχόμενες συνθήκες και βεβαίως φυλάσσονται από την Αστυνομία». «Η κήρυξη των 357 έργων τέχνης είναι η πρώτη κίνηση για να μπουν τα πράγματα σε τάξη και η αρχή ενός ευρύτερου επιχειρησιακού προγράμματος που ξεκινά», επισημαίνει η γενική γραμματέας του ΥΠΠΟ Λίνα Μενδώνη. Πρόγραμμα που θα αρχίσει εφόσον επιτευχθεί χρηματοδότηση 8 εκατ. ευρώ από το νέο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης (ΕΣΠΑ), ώστε να φτιαχτεί ειδικό στέγαστρο (μελλοντικά θα αξιοποιηθεί ως εκθεσιακός χώρος) που θα επιτρέψει την εκκένωση του στάβλου. Παράλληλα με τα χρήματα αυτά θα προχωρήσει η συντήρηση των χιλιάδων αντικειμένων που βρίσκονται στο Τατόι και θα επισκευαστούν τα υπόλοιπα κτίρια ώστε το 47.427 στρεμμάτων κτήμα να είναι προσιτό για το ευρύ κοινό.

Τυχερά έχουν αποδειχθεί μέχρι σήμερα μόλις τρία από τα βοηθητικά κτίρια της βασιλικής έπαυλης- το υπασπιστήριο, το μαγειρείο και το ιπποστάσιο. Τα 600.000 ευρώ της διετίας 2007- 2008 που εκταμιεύτηκαν από το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης δεν έφτασαν παρά για ελάχιστες εργασίες, ενώ άλλες 400.000 ευρώ διατέθηκαν για τα πρώτα μέτρα για τη σωτηρία τους. Κι έτσι τα 3.500 αντικείμενα- έργα τέχνης και κειμήλια ιστορικής σημασίας που πρόλαβαν να συντηρηθούν με 200.000 ευρώ- βρίσκονται σήμερα μέσα σε κοντέινερ.

Και αν από το 2004- οπότε άρχισαν οι εργασίες στο πληγωμένο από τον σεισμό, τον χρόνο και την πυκνή βλάστηση Τατόι- η ροή χρηματοδότησης δεν είχε σταθερό ρυθμό και προκαλούσε προβλήματα στην εξέλιξη των έργων, από το 2008 τα πάντα έχουν σταματήσει.

Το μόνο που άλλαξε στο πρώην βασιλικό κτήμα μέσα στο 2009 ήταν η εγκατάσταση πέντε κοντέινερ (από τη μεταφορά των αρχαιοτήτων από το παλιό Μουσείο Ακρόπολης στο Νέο) για την αποθήκευση των συντηρημένων αντικειμένων και η ολοκλήρωση των εργασιών υποδομής ηλεκτροδότησης.

ΤΑ «ΧΑΜΕΝΑ»

Μέσα στα «χαμένα» αντικείμενα συγκαταλέγονται και 14 έργα τέχνης- «τα καλύτερα» σύμφωνα με τους ειδικούς