Wal-Μart: σπέρνει κέρδη στην Ινδία

Με μια πρώτη ματιά, το χωράφι με λαχανικά σε εκείνο το χωριό της Βόρειας Ινδίας μοιάζει με τις μικρές φάρμες που βρίσκονται διάσπαρτες σε ολόκληρη τη χώρα. Ομως, αν πλησιάσει κανείς πιο κοντά, μπορεί να δει κάποια περίεργα πειράματα: παγίδες για έντομα που έχουν κατασκευαστεί από επαναχρησιμοποιήσιμες πλαστικές σακούλες, καλάμια από μπαμπού που κάνουν τις νεροκολοκυθιές να μεγαλώνουν περισσότερο και πλαστικούς δίσκους με σπόρους που βρίσκονται κάτω από πλέγμα.

Οι καινοτομίες αυτές δεν είναι υψηλής τεχνολογίας. Είναι, όμως, πολύ σημαντικές για τον δωρητή τους στις ινδικές φάρμες, τα αμερικανικά πολυκαταστήματα Wal-Μart. Μέσα σε δύο χρόνια αφ΄ ότου η Wal-Μart έφτασε στην Ινδία, προσπαθεί να αλλάξει τη γεωργία στη χώρα με τον ίδιο τρόπο που άλλαξε το επιχειρείν σε ολόκληρο τον κόσμο. Αλλαξε τα επιχειρηματικά μοντέλα εφαρμόζοντας υπεραποδοτικές πρακτικές, με στόχο να βελτιωθεί η παραγωγικότητα και να επιταχυνθεί η ροή αγαθών προς τις αγορές.

Φόβοι και αντιδράσεις
Βέβαια, δεν είναι όλοι χαρούμενοι με την παρουσία της εταιρείας εκεί. Ινδοί ακτιβιστές και πολιτικοί εναντιώνονται στις μεγάλες αλυσίδες λιανικής, επειδή φοβούνται ότι θα οδηγήσουν σε λουκέτο πολλά μικρότερα καταστήματα. Κάποιοι από τους νομοθέτες, μάλιστα, φοβούνται ότι η αμερικανική εταιρεία μπορεί να έχει άλλα κίνητρα και δεν επιτρέπουν στη Wal-Μart και σε άλλες ξένες εταιρείες να πωλούν προϊόντα απ΄ ευθείας στους καταναλωτές.

Ομως η Wal-Μart επιμένει, επειδή η πολιτική που ακολουθεί στην Ινδία είναι κρίσιμη για την παγκόσμια αναπτυξιακή της στρατηγική, λένε ανώτατα στελέχη της εταιρείας. Επειδή οι αγορές στις ΗΠΑ και σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες έχουν πλέον κορεστεί, η Wal-Μart έχει ανάγκη να εγκαθιδρύσει ισχυρότερη παρουσία σε αναπτυσσόμενες χώρες όπως η Ινδία. Εκεί, τα σύγχρονα καταστήματα αποτελούν μόλις το 5% των επιχειρήσεων λιανεμπορίου, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς.

Το να δημιουργήσει καλές σχέσεις με τους αγρότες, αποτελεί κεντρικό σημείο της πολιτικής της Wal-Μart, λέει ο επικεφαλής της εταιρείας στη χώρα, Raj Jain. Μπορεί ο αμερικανικός κολοσσός να πουλάει μεγάλη γκάμα προϊόντων στην Ινδία, από ρούχα και ηλεκτρονικά μέχρι προϊόντα για το σπίτι, αλλά τίποτε δεν είναι πιο σημαντικό από τα τρόφιμα, προσθέτει ο ίδιος.

Ευχαριστημένοι οι αγρότες
Η Wal-Μart χρειάζεται προϊόντα υψηλής ποιότητας για να προσελκύσει Ινδούς καταναλωτές, οι οποίοι μέχρι σήμερα είχαν συνηθίσει να αγοράζουν λαχανικά και φρούτα από πωλητές στον δρόμο. Βέβαια, οι προκλήσεις είναι πολλές. Το να αγοράσει και να διανείμει κανείς προϊόντα από αγρότες δεν είναι εύκολο, επειδή στην Ινδία βρίσκονται εκατομμύρια μικρές φάρμες και το σύστημα της γεωργίας αποτελείται από πολλά «στρώματα» από χονδρεμπόρους και διανομείς. Ομως οι αγρότες που δουλεύουν με τη Wal-Μart είναι ευχαριστημένοι. Η αλυσίδα τους πληρώνει συνήθως 5% έως 7% περισσότερο από όσο οι χονδρέμποροι και δεν επιβαρύνονται με μεταφορικά, επειδή η εταιρεία παραλαμβάνει τα προϊόντα από τα χωράφια τους.

Ο Αbdul Μajid, που πουλάει στη Wal-Μart αγγούρια, λέει ότι η σοδειά του αυξήθηκε κατά 25% από τότε που άρχισε να ακολουθεί τις γεωργικές συμβουλές τις οποίες έλαβε από την εταιρεία και τον συνεργάτη της, την Βayer CropScience. Τέτοιες συμβουλές αφορούν το πότε να χρησιμοποιήσει λιπάσματα και τι είδους. Ο Μohammad Ηaneef, αγρότης σε κοντινό χωριό, λέει ότι έχει συνεργαστεί με άλλες δύο εταιρείες πριν από τη Wal-Μart, όμως η μια έκλεισε και η άλλη τον κορόιδεψε και άργησε να του δώσει τα χρήματά του. Οπως υποστηρίζει, η Wal-Μart είναι πολύ καλύτερη, αλλά τα στελέχη της είναι πολύ επιλεκτικά, καθώς διαλέγουν τα καλύτερα λαχανικά και του αφήνουν τα υποδεέστερα, τα οποία πρέπει να πουλήσει μετά σε χονδρεμπόρους. «Πρέπει να εδραιωθεί εμπιστοσύνη», λέει και προσθέτει: «Η Wal-Μart πληρώνει στην ώρα της. Απλώς θα θέλαμε να αγοράζουν περισσότερα».

«Ελεγχόμενο πείραμα»
Τα στελέχη της Wal-Μart δεν αποκαλύπτουν το ύψος της επένδυσης που έχει πραγματοποιηθεί στην Ινδία, αλλά η χώρα είναι πολύ σημαντική για την εταιρεία και την προσπάθειά της να μπει δυναμικά στις αναπτυσσόμενες αγορές.

Τη δεκαετία του ΄90 η Wal-Μart επεκτάθηκε στην Κίνα, το Μεξικό και τη Βραζιλία- και σήμερα λειτουργεί εκατοντάδες καταστήματα στις χώρες αυτές. Η Βharti Wal-Μart απασχολεί 800 άτομα στην Ινδία και ελπίζει να ανεβάσει τον αριθμό αυτόν σε 5.000 τα επόμενα τρία χρόνια.

Οπως λέει ο κ. Jain, που έχει δουλέψει ακόμη στην Whirlpool και την Unilever, ο ίδιος είναι αισιόδοξος για τις προοπτικές της WalΜart στην Ινδία, χαρακτηρίζοντας την όλη προσπάθεια «ελεγχόμενο πείραμα» το οποίο «θα χρειαστεί λίγο χρόνο για να γίνει διατηρήσιμο και βιώσιμο οικονομικά».

Η πολιτική την οποία ακολουθεί στην Ινδία είναι κρίσιμη για την παγκόσμια αναπτυξιακή της στρατηγική, λένε ανώτατα στελέχη της εταιρείας

Συμμαχία με ινδική εταιρεία

Πολλές ινδικές εταιρείες εγκατέλειψαν ή μείωσαν σημαντικά τις προσπάθειές τους να λειτουργήσουν σούπερ μάρκετ στη χώρα. Κάποιες προσπάθησαν να μεγαλώσουν γρήγορα και «κάηκαν», ενώ άλλες επλήγησαν από τους πολλούς γόρδιους δεσμούς που υπάρχουν στη γεωργία της χώρας: Νόμους που περιορίζουν ποιος μπορεί να αγοράζει τις σοδειές, ανεπαρκείς μεταφορές που καταστρέφουν το 35% των φρούτων και λαχανικών, και πολύ χαμηλά κέρδη για τους αγρότες που τους εμποδίζουν να επενδύσουν στις φάρμες τους. Πρόβλημα αποτελεί ακόμη η απαγόρευση να λειτουργούν στη χώρα αλυσίδες λιανικής που ελέγχονται από ξένους. Για τον λόγο αυτό, η Wal-Μart έχει φτιάξει όμιλο με την ινδική Βharti Εnterprises, στον οποίο η κάθε εταιρεία συμμετέχει με 50%. Η εταιρεία αυτή, που ονομάζεται Βharti WalΜart, προμηθεύει καταστήματα λιανικής τα οποία είναι ιδιοκτησία της Βharti και διαχειρίζεται ένα μεγάλο κατάστημα χονδρικής, το οποίο πουλάει προϊόντα σε καταστηματάρχες, ξενοδοχεία και άλλες επιχειρήσεις.