Ψάχνουν αντίδοτο για τα υψηλά επιτόκια

Πυκνώνουν τα σύννεφα πάνω από την ελληνική οικονομία, καθώς τα επιτόκια δανεισμού του Δημοσίου (spreads) συνεχίζουν να ανεβαίνουν, αντανακλώντας την αβεβαιότητα και την έλλειψη εμπιστοσύνης στις προοπτικές της χώρας που επικρατεί στις αγορές.

Την ίδια στιγμή εξονυχιστικό έλεγχο διενεργούν από χθες στα οικονομικά υπουργεία οι 12 τεχνοκράτες του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που ήρθαν στην Αθήνα για να προσφέρουν «τεχνική βοήθεια» σύμφωνα με την κυβέρνηση, προκειμένου να αυξηθούν τα έσοδα και να μειωθούν οι δαπάνες του Δημοσίου.

Τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου, αν και θεωρούν ότι οι δανειακές ανάγκες του Μαΐου είναι «αντιμετωπίσιμες», εκφράζουν ανησυχία για τη συνέχεια και υποστηρίζουν ότι πολλά θα εξαρτηθούν από τις αναπτυξιακές αντοχές που θα επιδείξει η χώρα. Μόνο με την τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας, σημειώνουν, θα μπορέσουμε να ελέγξουμε τα δημοσιονομικά μεγέθη, να συγκρατήσουμε το έλλειμμα και το χρέος και να πείσουμε τις αγορές να μας δανείσουν με χαμηλά επιτόκια.

Τι φταίει για το… ράλι
Ειδικότερα, αναλυτές και κυβερνητικοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι στο ράλι αυτό των επιτοκίων παίζουν καθοριστικό ρόλο οι εξής παράγοντες:

n Ο πρώτος είναι το γεγονός ότι οι αγορές έχουν επικεντρώσει το ενδιαφέρον τους στη δυναμική του δημοσίου χρέους, για το οποίο εκφράζονται όλο και περισσότεροι φόβοι ότι μπορεί αύριο να μην είναι διαχειρίσιμο. Οπως υποστηρίζουν οι αναλυτές, αυτό θα εξαρτηθεί από τον ρυθμό ανάπτυξης και τα επιτόκια. Αν η υποχώρηση της ανάπτυξης συγκρατηθεί φέτος και η ανάκαμψη αρχίσει το 2011 και αν τα επιτόκια υποχωρήσουν σταδιακά, τότε το έλλειμμα θα μπορέσει να ελεγχθεί και θα μπορέσουν να δημιουργηθούν πρωτογενή πλεονάσματα στον προϋπολογισμό, έτσι ώστε να αρχίσει να αποκλιμακώνεται σταδιακά και το χρέος. Ομως, επειδή οι προβλέψεις για την ανάπτυξη συνεχώς επιδεινώνονται, με την κυβέρνηση να έχει ήδη αναθεωρήσει την πρόβλεψή της για φέτος στο-2%, από-0,3%, και ορισμένους άλλους να μιλούν ακόμη και για -4%, οι αγορές ανησυχούν και αντιδρούν με νευρικότητα.

Οι όροι της στήριξης
n Ο δεύτερος λόγος που οδηγεί στο ρεκόρ των spreads είναι η αβεβαιότητα σχετικά με το αν και με ποιους όρους θα ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός στήριξης της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ενωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Οι αγορές, σημειώνεται, θέλουν να είναι σίγουρες ότι θα μπορέσουν να πάρουν πίσω τα λεφτά τους αν δανείσουν την Ελλάδα και προς το παρόν ο μηχανισμός αυτός όπως έχει διαρθρωθεί δεν το εγγυάται. Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης διαφωνούν μεταξύ τους, ενώ η γερμανίδα καγκελάριος προειδοποιεί ότι τα επιτόκια θα είναι υψηλά και επομένως θα είναι δώρον άδωρον. Είναι χαρακτηριστικό ότι τη διαφωνία της με την απόφαση για τη σύσταση του μηχανισμού εξέφρασε χθες η ίδια η γερμανική Κεντρική Τράπεζα, η περιβόητη ΒuΒa, υποστηρίζοντας ότι δεν διασφαλίζει τη σταθερότητα του ευρωσυστήματος.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ

πιστεύουν ότι αν η υποχώρηση της ανάπτυξης συγκρατηθεί φέτος, τότε το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα μπορέσει να ελεγχθεί

Σκαρφαλώνουν τα spreads, βουλιάζει το Χρηματιστήριο
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιώργος Κανελλόπουλος

ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΑ ρεκόρ εκτοξεύτηκε χθες για δεύτερη συνεχή ημέρα το κόστος δανεισμού της Ελλάδας. Η διαφορά στα επιτόκια των ελληνικών δεκαετών κρατικών ομολόγων με τα αντίστοιχα γερμανικά (spreads) έφτασε έως τις 412 μονάδες βάσης, μετά τις ανακοινώσεις για περαιτέρω ενίσχυση των ελληνικών τραπεζών με τα 17 δισεκατομμύρια ευρώ που είχαν περισσέψει από το κρατικό πακέτο βοήθειας των 28 δισ., κάτι που οι αγορές εξέλαβαν ως αδυναμία των εγχώριων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να αντλήσουν την απαραίτητη γι΄ αυτά ρευστότητα. Αρνητικά έχει επιδράσει στο ελληνικό κόστος δανεισμού εξάλλου η ασάφεια που φέρεται να υπάρχει μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών για το πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα πιθανό σχέδιο χορήγησης οικονομικής βοήθειας στην Ελλάδα. Η κατακόρυφη άνοδος των spreads πρακτικά σημαίνει ότι για να δανειστεί η Ελλάδα κεφάλαια για δέκα χρόνια θα πρέπει να πληρώσει επιτόκιο πάνω από 7%. Η έκρηξη των spreads, που ολόκληρη τη χθεσινή ημέρα κινούνταν πάνω από τις 400 μονάδες βάσης, βούλιαξε και το Χρηματιστήριο Αθηνών που έκλεισε με πτώση 2,98%, κάτω από το ψυχολογικό φράγμα των 2.000 μονάδων, στις 1.987,58 μονάδες. Στο Χ.Α. εκδηλώθηκε πραγματικό «σφυροκόπημα» σε τραπεζικές μετοχές, οι οποίες το τελευταίο διάστημα έχουν βρεθεί στο μάτι του κυκλώνα, καταγράφοντας απώλειες που ξεπέρασαν ακόμη και το 5,5%. Βουτιά στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο εβδομάδων σημείωσε και το ευρώ που διαμορφώθηκε στα 1,334 δολάρια. Η νέα βουτιά του ενιαίου νομίσματος στις διεθνείς αγορές αποδίδεται στους φόβους ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα μας μπορεί να επηρεάσουν την ευρωζώνη.

Κλειδί για τη συνέχεια αποτελεί το πώς θα διαμορφωθεί το κόστος δανεισμού, κάτι που αποτελεί το επίκεντρο του ενδιαφέροντος των επενδυτών από κάθε γωνιά του πλανήτη. Οπως μετέδιδε χθες το Βloomberg, επικαλούμενο εκτιμήσεις της Αxa Ιnvestment Μanagers που διαχειρίζεται κεφάλαια 669 δισ. δολαρίων, η Ελλάδα αναμένεται να δανειστεί ακριβά και στις ΗΠΑ. Με βάση τις εκτιμήσεις αυτές, αμερικανοί επενδυτές, στους οποίους αναμένεται να απευθυνθεί η Αθήνα για την έκδοση δεκαετών κρατικών ομολόγων αξίας 5 έως 10 δισ. δολαρίων, αναμένεται ότι θα απαιτήσουν επιτόκιο 7,25%. Δηλαδή επιτόκιο υψηλότερο κατά 4,1% (410 μονάδες βάσης) από τα αντίστοιχα γερμανικά ομόλογα και κατά 3,3% υψηλότερο από τα αμερικανικά ομόλογα.

Θα ψάχνουν για 15 ημέρες οι τεχνοκράτες του ΔΝΤ

«ΔΕΝ ΜΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΝ νέα μέτρα πολιτικής, απλώς ασχολούνται με την εφαρμογή αυτών που ήδη έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση», διευκρίνισε ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, μετά τη συνάντησή του με την πολυμελή αντιπροσωπεία του ΔΝΤ.

Η επίσκεψη αποκτά ενδιαφέρον, καθώς οι τεχνοκράτες που θα παραμείνουν στην Αθήνα 15 ημέρες θα βγάλουν ασφαλώς τα συμπεράσματά τους για την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών της χώρας, δηλαδή του ελλείμματος και του χρέους.

Με βάση τα συμπεράσματα αυτά, οι αγορές και η ηγεσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου θα εκτιμήσουν την πιθανότητα προσφυγής της χώρας στον κοινό μηχανισμό διάσωσης της Ευρωπαϊκής Ενωσης με το ΔΝΤ, που βρίσκεται στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος αυτό το διάστημα.

Επικεφαλής της 12μελούς ομάδας που ασχολείται με τις δαπάνες είναι ο κ. Γκερντ Σβαρτς, επικεφαλής σύμβουλος στο τμήμα δημοσιονομικών θεμάτων του ΔΝΤ, ενώ στην ίδια ομάδα και στο ίδιο τμήμα του ΔΝΤ ανήκουν επίσης ο Ελληνας κ. Θάνος Κατσάμπας, βοηθός διευθυντής, ο κ. Τζάστιν Τάισον οικονομολόγος, ο κ. Ρίτσαρντ Χιουτζ, υποδιευθυντής, και ο κ. Ποκαρ Κεμάνι, επικεφαλής οικονομολόγος, ενώ η κ. Γκρίτζο Εβερερτ είναι οικονομολόγος στο ευρωπαϊκό τμήμα.

«Οι χώρες της Ε.Ε. έτοιμες για διμερή δάνεια»

ΕΤΟΙΜΕΣ να δώσουν διμερή δάνεια, στο πλαίσιο του μηχανισμού στήριξης της Ελλάδας, είναι οι άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης δήλωσε χθες ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ενωσης κ. Χέρμαν Βαν Ρόμπαϊ, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τόνισε επίσης ότι η Ελλάδα δεν έχει ζητήσει με κανέναν τρόπο αναθεώρηση της συμφωνίας και σημείωσε ότι «θα ήταν περίεργο να μη γίνει χρήση» του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, αφού αυτό χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Οι ευρωβουλευτές, πάντως, ορισμένων ομάδων άσκησαν κριτική στον κ. Ρόμπαϊ και στην Ευρωπαϊκή Ενωση για τον μηχανισμό βοήθειας, τον οποίο χαρακτήρισαν ασαφή, αφού δεν προσδιορίζει το επιτόκιο δανεισμού της χώρας. Το θέμα αυτό πυροδότησε, όπως υποστήριξαν, κερδοσκοπικές επιθέσεις εις βάρος της Ελλάδας.

Χαρακτηριστικά, ο πρόεδρος της ομάδας των Φιλελευθέρων κ. Γκι Φερχόφστατ είπε: «Ελπίζω να σφάλω, αλλά δεν νομίζω ότι ο μηχανισμός αυτός μπορεί να δουλέψει». Ο κ. Χανς Σβόμποντα από τους ευρωπαίους σοσιαλιστές είπε ότι η Ελλάδα εκπληρώνει τους όρους του ΔΝΤ, χωρίς να μπορεί να βοηθηθεί από αυτό.

Βοήθεια ΟΟΣΑ
Πολύ ισχυρά χαρακτήρισε τα μέτρα της κυβέρνησης για τη μείωση του ελλείμματος ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ κ. Π. Κ. Παντόαν, εκφράζοντας εμπιστοσύνη στη δυνατότητα της Ελλάδας να αντιμετωπίσει την κρίση χωρίς τη βοήθεια της Ευρώπης. Οπως είπε, σε τέτοιου είδους κρίσεις, την ευθύνη πρέπει να αναλαμβάνουν κυρίως οι κυβερνήσεις.
Καταθέσεις 10 δισ. ευρώ έφυγαν από την Ελλάδα

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ δανεισμού- φωτιά για την Ελλάδα μονοπώλησε για μια ακόμη φορά τα πρωτοσέλιδα των ξένων εφημερίδων και ιδιαίτερα των «Financial Τimes» και της «Wall Street Journal». Μάλιστα, η βρετανική εφημερίδα προβάλλει την πληροφορία ότι, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, τους δύο πρώτους μήνες του έτους οι καταθέτες στην Ελλάδα μετέφεραν καταθέσεις ύψους περίπου 10 δισ. ευρώ- ποσό που όπως γράφουν οι «F.Τ.» αναλογεί στο 4,5% των διαθέσιμων σε ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα.

Σύμφωνα με στέλεχος του private banking στην Αθήνα που επικαλούνται οι «F.Τ.» χωρίς να το κατονομάζουν, οι μεταφορές αυτές αντικατοπτρίζουν «τον φόβο εύπορων Ελλήνων να διατηρήσουν στη χώρα τα χρήματά τους λόγω της αυξανόμενης αβεβαιότητας». Η εφημερίδα αναφέρει ακόμη ότι πολλοί καταθέτες επέλεξαν να μεταφέρουν κεφάλαια σε θυγατρικές των τραπεζών τους εκτός Ελλάδας, περιλαμβανομένης και της Κύπρου και του Λουξεμβούργου, αντί να τα στείλουν σε ξένες τράπεζες. Ο ίδιος τραπεζίτης περιμένει ότι τα κεφάλαια αυτά θα επιστρέψουν άμεσα μόλις επιλυθεί η κρίση. «Αρκετοί τραπεζίτες» πάντως, σύμφωνα πάντα με τους «Financial Τimes» διέψευδαν φήμες ότι καταθέτες σηκώνουν μεγάλα χαρτονομίσματα από τις τράπεζες (των 200 ή των 500 ευρώ) για να τα βάλουν σε θυρίδες ή να τα φυλάξουν σπίτι τους.

Βουτιά του ευρώ
Η «Wall Street Journal» στο πρώτο της θέμα με τίτλο «Η ανησυχία για την Ελλάδα βρίσκεται και πάλι στην κορυφή της ατζέντας», κάνει εκτεταμένη αναφορά στην ανησυχία που έχει δημιουργηθεί για την οικονομική κατάσταση στη χώρα μας. Στην ανησυχία αυτή η αμερικανική εφημερίδα αποδίδει ευθέως τόσο την έκρηξη στο κόστος δανεισμού (spread) όσο και τη βουτιά του ευρώ.

Οπως αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα, οι κλυδωνισμοί στην αγορά δημιουργήθηκαν από ειδήσεις- οι οποίες έπειτα διαψεύστηκαν- ότι η Ελλάδα θα προσπαθούσε να επαναδιαπραγματευτεί τους όρους του σχεδίου σωτηρίας που έχει εγκρίνει η Ε.Ε. Επιπρόσθετα, η χώρα μας θα χρειαστεί να δανειστεί σημαντικά ποσά τους επόμενους μήνες και υπάρχουν σημάδια ότι η ζήτηση για την αγορά ελληνικού χρέους αρχίζει να μειώνεται.