Εναλλακτικά Στα θρανία με τον Χάιφετζ

ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ της δεκαετίας του ΄90 οι φοιτητές του Χάρβαρντ έμπαιναν σε λίστα αναμονής για να τους δεχθεί ο Ρον Χάιφετζ στο μάθημά του. Οι παραδόσεις του στα αμφιθέατρα του Κένεντι Σκουλ οφ Γκάβερνμεντ ήταν ένα είδος ριάλιτι σε θέματα ηγεσίας. Ο Ρον χρησιμοποιούσε τη σχέση καθηγητή – φοιτητών ως ζωντανό εργαστήριο για τις σχέσεις εξουσίας.

Ο Χάιφετζ διδάσκει πως ο ηγέτης έχει ανάγκη τις κρίσεις, όπως ο καλός ιστιοπλόος αναδεικνύεται στα επτά μποφόρ και όχι στα δύο. Η κρίση συνταράσσει μια κοινωνία, τη φέρνει στα όριά της, την κάνει να δει με άλλο τρόπο τον εαυτό της- άρα ανοίγει τον δρόμο για αλλαγή, αυτό που ο ίδιος ονομάζει «πρόκληση προσαρμογής». Φυσικά, η δυναμική αυτή άσκηση έχει κινδύνους και δεν είναι για τους δειλούς. Αλλά, σύμφωνα με τη λογική της, για να προχωρήσει στην κατάργηση των φυλετικών διακρίσεων στον αμερικανικό Νότο τη δεκαετία του ΄60, ο πρόεδρος Λίντον Τζόνσον χρειαζόταν και τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και την Κου Κλουξ Κλαν. Ο Κινγκ δολοφονήθηκε- όπως και πολλοί άλλοι μαύροι ακτιβιστές. Υπενθύμιση πως η μεταρρύθμιση δεν είναι- κυριολεκτικά- αναίμακτη.

Ο ΧΑΪΦΕΤΖ ταιριάζει στον Παπανδρέου, έναν πολιτικό του οποίου η αντισυμβατικότητα συγχωρείται ενίοτε μόνο λόγω του ονόματός του. Γνωρίστηκαν τη χρονιά που ο Γιώργος πέρασε στο Χάρβαρντ, στις αρχές της δεκαετίας του ΄90. Έκτοτε ο Ρον ήταν τακτικός επισκέπτης στα Συμπόσια της Σύμης. Και ήταν από αυτούς που ήξερε το μεγάλο όραμα του Παπανδρέου να φέρει κοντά την Ελλάδα με την Τουρκία. Το πέτυχε το 1999-2000.

Άλλες εποχές- άλλες προκλήσεις. Η ελληνο-τουρκική προσέγγιση του 1999 ήρθε μετά την κρίση Οτζαλάν- που προκάλεσε τις παραιτήσεις τριών υπουργών και απείλησε τη συνοχή του ελληνικού κράτους- τοποθετούμενη επάνω στο ασταθές έδαφος των σεισμών σε Ελλάδα και Τουρκία εκείνης της χρονιάς. Δέκα χρόνια αργότερα ο σεισμός είναι οικονομικός και η Ελλάδα κινδυνεύει να πέσει μέσα. Η ελληνική οικονομία θα αλλάξει, διαφορετικά η χώρα απειλείται με δημοσιονομικό αφανισμό. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως αντιμετωπίζουμε πρόκληση προσαρμογής που θα έχει αντιδράσεις.

ΤΟ ΡΕΦΛΕΞ του Παπανδρέου να εκθέσει τους ΠΑΣΟΚους στο μοντέλο Χάιφετζ είναι σωστό. Ο Ρον δεν προλαβαίνει να τους διδάξει, αλλά μπορεί να τους ενεργοποιήσει. Στο κάτω κάτω, είναι έμπειροι πολιτικοί, άρα θα πιάσουν τα νοήματα γρήγορα. Εκεί όμως που οι φοιτητές του Χάρβαρντ παρακαλούσαν για μια θέση στο αμφιθέατρο, υπουργοί και μεγαλο-ΠΑΣΟΚοι το έπαιξαν «μπίζι». Κρίμα. Ο ίδιος ο Παπανδρέου ήταν παρών. Όχι τόσο για να δώσει το παράδειγμα. Όσο από νοσταλγία για ένα περιβάλλον δημιουργικής πολιτικής σκέψης σε μια στιγμή που είναι κυβερνήτης στη γαλέρα της εξουσίας και βλέπει μπροστά του αφρισμένες θάλασσες.