Ελληνικό έλλειμμα για τη Βρετανία

Ενώ τα μεγάλα ελλείμματα της Ελλάδας έχουν προκαλέσει σφυροκόπημα του ευρώ, η Βρετανία κάνει ό,τι μπορεί για να μην αντιμετωπίσει παρόμοια προβλήματα. Η προσπάθεια αυτή μέχρι σήμερα ήταν πετυχημένη. Ξαφνικά, όμως, οι επενδυτές άρχισαν να διερωτώνται μήπως η Βρετανία αντιμετωπίσει τη δική της κρίση στην περίπτωση που η κυβέρνηση αποτύχει να μειώσει τα ελλείμματα στον προϋπολογισμό που συνεχώς διογκώνονται.

Η στερλίνα δέχτηκε πραγματικό σφυροκόπημα τις τελευταίες ημέρες υποχωρώντας ακόμη και κάτω από τα 1,50 δολάρια, που είναι τα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 10 μηνών. Επίσης οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων δέχτηκαν πλήγμα, επειδή οι αγορές ανησυχούν ότι μετά τις κρίσιμες εκλογές του Μαΐου στο Κοινοβούλιο της χώρας δεν θα υπάρχει η απαραίτητη πλειοψηφία για να υιοθετηθούν αντιδημοφιλή μέτρα που θα τονώσουν τη βρετανική οικονομία.

Χωρίς ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να αντιμετωπιστούν τα δημοσιονομικά αυτά προβλήματα, οι επενδυτές μπορεί να αρχίσουν να ανεβάζουν το κόστος δανεισμού της κυβέρνησης δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ύφεση με διπλό πάτο (ύφεση που ακολουθείται από μικρή ανάπτυξη, αλλά έπειτα η οικονομία ξαναβυθίζεται σε ύφεση).

«Είναι μόνον η αρχή»
«Αν θέλετε πραγματικά να δείτε ένα μεγάλο δημοσιονομικό πρόβλημα, κοιτάξτε στη Βρετανία», λέει ο αναλυτής της Citigroup Μαρκ Σόφιλντ: «Στην Ευρώπη το μέσο έλλειμμα ανέρχεται σε περίπου 6% ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, ενώ στη Βρετανία ανέρχεται σε 12%. Αυτό είναι μόνον η αρχή». Σε ευρύτερη κλίμακα, που περιλαμβάνει και τον δανεισμό νοικοκυριών και επιχειρήσεων, το συνολικό επίπεδο των χρεών στη Βρετανία είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο, ύστερα από αυτό της Ιαπωνίας που ανέρχεται σε 380% του ΑΕΠ.

Τις τελευταίες εβδομάδες όλη η προσοχή έχει στραφεί στα προβλήματα που έχουν με το χρέος τους χώρες όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία. Το κόστος δανεισμού των χωρών αυτών έχει εκτοξευτεί- όπως έχουν αυξηθεί και τα τεράστια ελλείμματά τους- επειδή οι αγορές ζητούν υψηλότερα επιτόκια για να αντισταθμίσουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο που αναλαμβάνουν δανείζοντας στις χώρες αυτές χρήματα. Όμως, η πρόσφατη βουτιά της στερλίνας κάτω από τα 1,50 δολάρια και η αύξηση των αποδόσεων των 10ετών κρατικών ομολόγων πάνω από το 4% αποτελούν ξεκάθαρα σημάδια ότι οι επενδυτές ετοιμάζονται να επανεξετάσουν τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας.

Υπερχρεωμένα νοικοκυριά
Η Βρετανία δεν ανήκει στην ςυρωζώνη και, σε αντίθεση με την Ελλάδα και άλλες χώρες της ζώνης του ευρώ, έχει τον πλήρη έλεγχο της νομισματικής της πολιτικής. Το αποτέλεσμα είναι, ότι η χώρα έχει ωφεληθεί μέχρι σήμερα από το μεγάλο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων- το μεγαλύτερο στον κόσμο αναλογικά- που άρχισε η Τράπεζα της Αγγλίας. Το πρόγραμμα αυτό έχει διατηρήσει σε χαμηλά επίπεδα τα επιτόκια στεγαστικών δανείων αλλά και των αποδόσεων των ομολόγων. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι οι Βρετανοί πολίτες μπορούν να δανείζονται σε επιτόκια που δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική τους οικονομική κατάσταση. Τα χρέη των βρετανικών νοικοκυριών ανέρχονται πλέον στο 170% του συνολικού ετήσιου εισοδήματός τους, ενώ στις ΗΠΑ το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 130%.

Έτσι, η βρετανική κυβέρνηση έχει καταφέρει να χρηματοδοτεί το έλλειμμα του προϋπολογισμού της που ανέρχεται σε 12,5%- όσο και της Ελλάδας- με επιτόκια που είναι 2% πιο χαμηλά, μόνο και μόνο επειδή η Τράπεζα της Αγγλίας αγόρασε την πλειοψηφία των ομολόγων που εξέδωσε πέρσι.

«Δεν είναι μόνο περιπτώσεις όπως η Ελλάδα που μπορούν να θεωρηθούν υποψήφιες να αντιμετωπίσουν εθνική κρίση», λέει ο αναλυτής της Variant Ρerception Σιμόν Γουάιτ: «Τα ομόλογα και η στερλίνα θα εξακολουθήσουν να δέχονται πιέσεις καθώς θα εντείνεται ο έλεγχος για τη δημοσιονομική κατάσταση στη Βρετανία».

«Ωρολογιακή βόμβα»
Σε πρόσφατη ομιλία του ο γενικός διευθυντής του τμήματος οικονομικής σταθερότητας της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Χαλντέιν, προειδοποίησε ότι η Βρετανία είναι ευάλωτη σε μια αύξηση επιτοκίων στη χώρα επισημαίνοντας ότι μια αύξηση 1% θα προκαλούσε διπλασιασμό του κόστους εξυπηρέτησης χρεών αναλογικά με το εισόδημα, στο 13%. «Πρόκειται για ωρολογιακή βόμβα», λέει ο αναλυτής της Ρroperty Ρortfolio Rescue, Νικ Χόπκινσον: «Υπάρχουν πάνω από 400.000 άνθρωποι που καθυστερούν να πληρώσουν τις δόσεις των στεγαστικών τους, τα επιτόκια των οποίων βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα όλων των εποχών. Όταν τα επιτόκια θα αυξηθούν, πολλοί θα αντιμετωπίσουν προβλήματα».

Παρά τα μεγάλα ελλείμματα και τις υπέρογκες δαπάνες, η Βρετανία αξιολογείται ακόμη από τους οίκους με την υψηλότερη βαθμολογία (ΑΑΑ). Όμως, καθώς το 29% των βρετανικών ομολόγων βρίσκεται στα χέρια ξένων, η Βρετανία- όπως η Ελλάδα- παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη απέναντι στις ορέξεις των ξένων επενδυτών. Από τις αρχές της χρονιάς, το ποσό των βρετανικών κρατικών ομολόγων που ανήκουν σε ξένους επενδυτές έχει μειωθεί κατά 35%, τάση που ακολουθεί τη βουτιά της στερλίνας και συνέβαλε στην αύξηση των αποδόσεων αυτών των 10 ομολόγων. Όπως λέει ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας Μ. Κινγκ, «δυσκολευόμαστε να τα φέρουμε βόλτα με αυτό το χρέος. Είναι καιρός, η κυβέρνηση να βάλει τα πράγματα σε μια τάξη».

Στην Ευρώπη το μέσο έλλειμμα ανέρχεται σε περίπου 6% ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, ενώ στη Βρετανία φτάνει το 12%