Βαθαίνει η ύφεση, πληθαίνουν τα λουκέτα

Τo «τέλος εποχής» που γράφτηκε πριν από λίγες ημέρες στην Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία, τελευταίο απομεινάρι του μεγαλύτερου κλωστοϋφαντουργικού ομίλου της χώρας και ενός από τους μεγαλύτερους της Ευρώπης, δείχνει ότι έφθασε η ώρα της αλήθειας για τις ελληνικές επιχειρήσεις.

Ενδεικτικό των σοβαρών αναταράξεων που προκαλεί η οικονομική κρίση στις ελληνικές επιχειρήσεις είναι και το γεγονός ότι μια μεγάλη και κερδοφόρος επιχείρηση (72 εκατ. ευρώ το 2008) όπως η καπνοβιομηχανία Παπαστράτος αναγκάστηκε να κλείσει το εργοστάσιό της για δύο ημέρες και να επιβάλει ανάλογης διάρκειας αναγκαστική άδεια στους 850 εργαζομένους της.

Στα χέρια των πιστωτριών τραπεζών βρίσκεται η τύχη της δεύτερης μεγαλύτερης υποδηματοποιίας της χώρας, της Εlite, ενώ και η αλυσίδα ειδών οικιακού εξοπλισμού Ρlanet Ηome αντιμετωπίζει ανάλογα προβλήματα. Σε όλους τους κλάδους της οικονομίας
Τραπεζίτες και στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση και η ύφεση της ελληνικής οικονομίας, η οποία θα βαθύνει λόγω των σκληρών μέτρων λιτότητας, συνεπάγονται νέα λουκέτα σε μεγάλες, μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις, και μάλιστα σε όλους ανεξαιρέτως τους κλάδους της ελληνικής οικονομίας: στο λιανεμπόριο, στη μεταποίηση, στον τουρισμό, στις κατασκευές και, φυσικά, στον «μεγάλο ασθενή» της ελληνικής οικονομίας, την κλωστοϋφαντουργία. Σε κάθε περίπτωση, και άσχετα από το πόσα νέα λουκέτα θα προστεθούν στην αλυσίδα των πτωχεύσεων, είναι πλέον κοινό μυστικό ότι όλες σχεδόν οι ελληνικές επιχειρήσεις υποφέρουν από προβλήματα ρευστότητας, ως αποτέλεσμα τόσο της σημαντικής συρρίκνωσης του τζίρου τους όσο και της απροθυμίας των πιστωτριών τραπεζών να αναχρηματοδοτήσουν τα χρέη τους.

Επιδημία ακάλυπτων επιταγών
Ενδεικτικό της πιστωτικής ασφυξίας είναι οι σφραγισμένες επιταγές, από τις οποίες έχει κατακλυστεί η ελληνική αγορά. Αν και οι περισσότερες από τις ακάλυπτες επιταγές έχουν εκδοθεί από μικρές και προσωπικές επιχειρήσεις, το πρόβλημα διαχέεται σε ολόκληρη την ελληνική αγορά.

Σύμφωνα με έρευνα που αναμένεται να δημοσιευθεί την επόμενη εβδομάδα, οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες εκτιμούν ότι το 2010 θα γίνουν 130.000 απολύσεις σε εμπόριο, βιοτεχνία, μεταποίηση και υπηρεσίες

Κατέβασαν ρολά πάνω από 19.000 επιχειρήσεις σε λίγους μήνες

Περισσότερες από 19.000 εμπορικές επιχειρήσεις έβαλαν λουκέτο τους τελευταίους μήνες υπό την πίεση της συρρίκνωσης του τζίρου τους αλλά και των γνωστών δυσκολιών τραπεζικής χρηματοδότησης, ενώ στο ίδιο διάστημα χάθηκαν άλλες 9.000 θέσεις μισθωτών σε επιχειρήσεις του κλάδου.

Σύμφωνα με την έρευνα εργατικού δυναμικού της ΕΣΥΕ, το τρίτο τρίμηνο του 2009 η συνολική απασχόληση στο εμπόριο μειώθηκε σε 806.600 εργαζομένους, από 830.100 που ήταν στο αντίστοιχο τρίμηνο του 2008. Δηλαδή συνολικά στο διάστημα αυτό χάθηκαν γύρω στις 23.600 θέσεις εργασίας, εκ των οποίων 19.100 αφορούν ιδιοκτήτες επιχειρήσεων που έβαλαν λουκέτο.

Κατά τους εμπόρους και τους μικρομεσαίους, η ελληνική αγορά βρίσκεται ενώπιον ενός νέου κύματος απολύσεων και λουκέτων.

«Τα καταστήματα κλείνουν το ένα μετά το άλλο και η αγορά πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο», παρατηρεί ο κ. Νίκος Σκορίνης, γενικός γραμματέας της ΓΣΕΒΕΕ. «Μόνο στους εμπορικούς δρόμους της Δάφνης, για παράδειγμα, 15 καταστήματα έχουν κλείσει και παραμένουν ξενοίκιαστα από την αρχή του έτους». Οι έμποροι θεωρούν ότι το φαινόμενο των κλειστών καταστημάτων παίρνει πλέον μαζικό χαρακτήρα και είναι εμφανές ακόμη και στους πλέον εμπορικούς δρόμους της χώρας, όπως η Ερμού, όπου ακόμη και κοντά στο Σύνταγμα υπάρχουν εδώ και αρκετό καιρό κλειστά καταστήματα.

Μικρομεσαίοι:
Δεν θα αντέξουμε
Σύμφωνα με έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ, η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί την επόμενη εβδομάδα, καταγράφεται αύξηση σε σύγκριση με την αντίστοιχη περυσινή έρευνα του αριθμού των μικρομεσαίων επιχειρηματιών που δηλώνουν ότι δεν θα αντέξουν στην οικονομική κρίση και θα οδηγηθούν αναπόφευκτα σε λουκέτο. Παράλληλα, καταγράφεται αύξηση στον αριθμό των προβλεπόμενων απολύσεων. Σύμφωνα με την έρευνα, οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες δηλώνουν ότι οι απολύσεις κατά τη διάρκεια του έτους θα ανέλθουν σε 130.000 σε εμπόριο, βιοτεχνία, μεταποίηση και υπηρεσίες. Μάλιστα, ακόμη και οι επιχειρήσεις με πέντε έως έξι εργαζομένους, οι οποίες δήλωναν πέρυσι ότι δεν θα προχωρήσουν σε απολύσεις, φέτος θεωρούν αναπόφευκτη τη μείωση του προσωπικού τους.

Σύμφωνα με πληροφορίες, για τις εταιρείες με 20-30 υπαλλήλους η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη. «Η μείωση της ζήτησης και η ανασφάλεια που αισθάνονται οι καταναλωτές εν όψει της μείωσης των εισοδημάτων των δημοσίων υπαλλήλων έχουν οδηγήσει σε μείωση του τζίρου κατά 20%. Πώς είναι δυνατόν ένας επαγγελματίας που βλέπει τον τζίρο του να μειώνεται και τον ΦΠΑ να αυξάνεται, να αντέξει» διερωτάται ο κ. Σκορίνης.

Μειώνουν τα δίκτυά τους
Κατά τους εμπόρους, αν η πτώση του τζίρου ξεπεράσει το όριο αντοχής του 30%, από το 20%-25% σήμερα για το σύνολο της αγοράς, τα λουκέτα θα είναι αναπόφευκτα. Κατά τον κ. Βασίλη Κορκίδη, πρόεδρο της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου (ΕΣΕΕ) «πολλές επιχειρήσεις βρίσκονται στο όριό τους και, αν δεν προχωρήσει η εφαρμογή του νόμου για την τόνωση της ρευστότητας, θα δούμε σειρά από λουκέτα και πολλές απολύσεις». Όπως λένε οι λιανέμποροι, η αγορά είναι ψυχολογία και οι καταναλωτές στη συντριπτική τους πλειονότητα ανησυχούν για τα όσα δυσάρεστα προβλέπουν και δεν αγοράζουν παρά τα απαραίτητα. Άλλωστε, ακόμη και οι μεγάλες αλυσίδες προχωρούν σε αναδιάρθρωση των δικτύων τους μειώνοντας τον αριθμό των καταστημάτων τους. Όπως δηλώνουν, κλείνουν τα καταστήματά τους που δεν είναι κερδοφόρα.


Παρέλυσε η Αθήνα από τις απεργίες

Με 24ωρη πανεργατική γενική απεργία την ερχόμενη Πέμπτη 11 Μαρτίου θα κλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις τους ενάντια στα οικονομικά μέτρα της κυβέρνησης ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ. Την ίδια ημέρα θα γίνει συγκέντρωση στις 11.00 στο Πεδίον του Άρεως.

Όπως παρατηρεί η ΓΣΕΕ, τα οικονομικά μέτρα της κυβέρνησης πλήττουν δραματικά τα οικονομικά και ασφαλιστικά δικαιώματα των εργαζομένων, των συνταξιούχων, των ανέργων, χωρίς ταυτόχρονα οικονομικά ισοδύναμο προς τους εργοδότες, τους έχοντες και τους κατέχοντες. Κατά τη ΓΣΕΕ, τα σοβαρά δημοσιονομικά, οικονομικά προβλήματα της χώρας μεγεθύνονται από τα εκβιαστικά και κερδοσκοπικά παιχνίδια των αγορών που με τη συναίνεση και την ανοχή των νεοφιλελεύθερων των Βρυξελλών και των ισχυρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης επιβάλλουν στην Ελλάδα βάρβαρα μέτρα κατά των εργαζομένων, βυθίζουν τη χώρα στην ύφεση και πυροδοτούν την ανεργία.

Ενάντια στα οικονομικά μέτρα έγιναν χτες απεργίες και διαδηλώσεις (στην Αθήνα στην πλατεία Συντάγματος), με αποτέλεσμα να προκληθούν σοβαρά προβλήματα στις μετακινήσεις των κατοίκων της πρωτεύουσας αλλά και κυκλοφοριακό έμφραγμα. Σε 24ωρη απεργία μετείχαν δάσκαλοι, καθηγητές, οι εργαζόμενοι σε όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς, στη ΔΕΗ κ.ά.

Εξάλλου χτες με μαζική συμμετοχή έγινε η τρίωρη στάση εργασίας και παράσταση διαμαρτυρίας της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ στη Βουλή με κεντρικό αίτημα την απόκρουση των κοινωνικά άδικα οικονομικών μέτρων της κυβέρνησης.

Μέτρα άδικα και αναποτελεσματικά
Όπως τονίζεται στο ψήφισμα της συγκέντρωσης, «με αφορμή τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας αποφασίζονται μέτρα που φορτώνουν τα βάρη της κρίσης στις πλάτες των εργαζομένων και της κοινωνίας αφήνοντας στο απυρόβλητο αυτούς που πραγματικά φταίνε για την κρίση, δηλαδή τις τράπεζες και τους οικονομικά ισχυρούς που αξιοποιούν την κρίση για να διατηρήσουν και να αυξήσουν τα υπερκέρδη και τα προνόμιά τους. Τα μέτρα», επισημαίνεται στο ψήφισμα, «που περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης είναι άδικα και αντικοινωνικά και δεν πρόκειται να οδηγήσουν σε έξοδο από την κρίση».


Aναζητούν σανίδα σωτηρίας

Στις διατάξεις του άρθρου 99 για την εξασφάλιση προστασίας από τους πιστωτές της έχει υπαχθεί η ελληνική εταιρεία επίπλων και οικιακού εξοπλισμού Ρlanet Ηome, η οποία ανήκει στον εισαγωγικό όμιλο Γιαννούλα. Η υπαγωγή αφορά, σύμφωνα με πληροφορίες, το λειτουργικό κομμάτι της εταιρείας και όχι το franchise, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η εφαρμογή επιχειρησιακού σχεδίου, το οποίο συντάχθηκε για την υπαγωγή της με στόχο την τακτοποίηση των υψηλών βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεών της. Ο όμιλος Γιαννούλα άνοιξε το πρώτο κατάστημα επίπλων και οικιακού εξοπλισμού στο Μοσχάτο το 2006, με επένδυση ύψους 12 εκατ. ευρώ. Όμως η τελευταία επένδυση του ομίλου, ύψους 7,9 εκατ. ευρώ, στη Θεσσαλονίκη τον Νοέμβριο του 2008- τότε που οι προβλέψεις της εταιρείας έκαναν λόγο για τζίρο 30 εκατ. ευρώσε συνδυασμό με την επιδείνωση των συνθηκών στην αγορά της λιανικής, οδήγησαν σε δυσκολίες την εταιρεία, η διοίκηση της οποίας είχε μέχρι πριν από λίγους μήνες σχέδια για την ανάπτυξη της αλυσίδας και στις βαλκανικές χώρες.

Τα σοβαρά προβλήματα ρευστότητας που αντιμετωπίζει η δεύτερη μεγαλύτερη υποδηματοποιία της χώρας, η Εlite, εντάθηκαν τους τελευταίους μήνες του περασμένου έτους, μετά την απόφαση των τραπεζών να διακόψουν τη χρηματοδότησή της. Σύμφωνα με πληροφορίες, η διοίκηση της Εlite στρέφεται εκ νέου προς τις πιστώτριες τράπεζες.


Κόπηκε η κλωστή λόγω της κρίσης

Στον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας, που απασχολεί 85.000 εργαζομένους και θεωρείται πλέον ο μεγάλος ασθενής της ελληνικής βιομηχανίας, το τοπίο είναι γκρίζο. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελλήνων Βιομηχάνων Κλωστοϋφαντουργών κ. Ελευθέριος Κούρταλης υποστηρίζει ότι «η ελληνική κλωστοϋφαντουργία βιώνει σήμερα τη μεγαλύτερη μεταπολεμική κρίση στην ιστορία της, οι προβλέψεις για το 2010 είναι δυσοίωνες και ο κίνδυνος αφανισμού του κλάδου εξαιτίας της παγκόσμιας δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας είναι υπαρκτός».

Αποτέλεσμα της δυσμενούς αυτής συγκυρίας είναι οι περισσότερες επιχειρήσεις του κλάδου να προβαίνουν σε συνεχείς μειώσεις προσωπικού. Παράλληλα οι αρνητικές προβλέψεις για το 2010 έχουν φέρει τις επιχειρήσεις του κλάδου σε απόγνωση. Κάποιες από αυτές, οι πλέον αδύναμες, είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν το ενδεχόμενο διακοπής της λειτουργίας τους ακόμη και εντός του 2010.

Η οικονομική κρίση υποχρεώνει τις ελληνικές επιχειρήσεις να προχωρήσουν σε δραστικές περικοπές προσωπικού και στις εκτός συνόρων θυγατρικές τους. Η Rom Τelecom, για παράδειγμα, θυγατρική του ΟΤΕ στη Ρουμανία, προχωρεί σε μείωση του προσωπικού της κατά 600 εργαζομένους, ενώ και η Cosmote έχει στα σκαριά πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου 300 εργαζομένων της στη Ζapp.


Ένα βήμα πριν από την πτώχευση

Για τις πολύ μεγάλες εταιρείες του κατασκευαστικού κλάδου (τέσσερις- πέντε), θέμα λουκέτου δεν τίθεται, καθώς για αρκετούς λόγους απολαμβάνουν την πλήρη κάλυψη των τραπεζών.

Ωστόσο και οι μεγάλοι του κλάδου έχουν μπει σε μια διαδικασία διαρκούς μείωσης του προσωπικού τους. Σε πρόσφατη ανακοίνωσή του με αφορμή τις οφειλές ύψους 1 δισ. ευρώ του Ελληνικού Δημοσίου, ο Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών Ανώτατης Τάξηςκρούει τον κώδωνα του κινδύνου και προειδοποιεί ότι «η ύπαρξη πολύ μεγάλου μέρους του κατασκευαστικού κλάδου απειλείται περισσότερο από ποτέ».

Τα τελευταία 15 χρόνια έβαλαν λουκέτο μεγάλες εταιρείες όπως οι Τεχνοδομή, ΑΛΤΕ, ΑΤΕΜΚΕ, ΓΕΚΑΤ, ΓΝΩΜΩΝ, ΓΕΝΕΡ, Εργάς, Ευρωπαϊκή Τεχνική και Μπαλάφας, ενώ «μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας» βρίσκονται οι εταιρείες ΔΙΕΚΑΤ, Βetanet και Αφοί Μεσοχωρίτη.

Επίσης, στην κατασκευαστική αγορά ακούγεται ότι οικονομικά προβλήματα αντιμετωπίζουν οι εταιρείες ΑΤΤΙΚΑΤ, Έδραση, ΒΙΟΤΕΡ και Μοχλός. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Ανώνυμων Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ), «το 2009 αποδείχθηκε έτος κόλαφος για τον κλάδο, καθώς ανέστειλαν τη λειτουργία τους 58 εργοληπτικές επιχειρήσεις από την ανώτατη (7η) τάξη έως και την 3η τάξη, έναντι 17 λουκέτων το 2008, μόλις τριών το 2007 και εννέα το 2006».


Βαρύ τσιγάρο για την Παπαστράτος

Μέσα σε αυτό το δυσμενές περιβάλλον, η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων προχωρεί σε δραστικές περικοπές δαπανών, κυρίως αυτών που αφορούν το προσωπικό. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι η καπνοβιομηχανία Παπαστράτος, η οποία έκλεισε για δύο ημέρες το εργοστάσιό της υποχρεώνοντας τους 850 εργαζομένους σε διήμερη αναγκαστική άδεια. Συνδικαλιστικά στελέχη εκφράζουν φόβους ότι το μέτρο αυτό μπορεί να έχει και συνέχεια, στον βαθμό μάλιστα που η κατανάλωση καπνικών προϊόντων συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο υπό την πίεση της αύξησης του ειδικού φόρου κατανάλωσης καπνού.

Άλλωστε και η διοίκηση της μεγαλύτερης καπνοβιομηχανίας της χώρας σε ανακοίνωσή της την περασμένη Τρίτη δεν κάνει λόγο για προσωρινότητα του μέτρου, επισημαίνοντας ότι «η απόφαση αυτή κρίθηκε δυστυχώς αναγκαία λόγω των μειωμένων παραγωγικών αναγκών που έχει προκαλέσει η πτώση της αγοράς καπνικών προϊόντων στην Ελλάδα». Η Παπαστράτος είναι μια από τις μεγαλύτερες και πλέον κερδοφόρες επιχειρήσεις, με κέρδη πάνω από 72 εκατ. ευρώ το 2008 και καθαρό τζίρο γύρω στα 300 εκατ. ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι η εταιρεία ολοκλήρωσε πέρυσι στον Ασπρόπυργο επένδυση 100 εκατ. ευρώ, τη μεγαλύτερη ξένη επένδυση που εντάχθηκε στον αναπτυξιακό νόμο, απασχολεί συνολικά 850 άτομα και εργάζεται στον τομέα της παραγωγής σε τρεις βάρδιες.