Αδυνατούν να σταματήσουν τις λεηλασίες

Μάχη με τον χρόνο δίνουν οι διασώστες που προσπαθούν να απεγκλωβίσουν παγιδευμένα θύματα του φονικού σεισμού ο οποίος έπληξε το Σάββατο τη Χιλή. Μέχρι χθες το βράδυ είχαν καταμετρηθεί 711 νεκροί, ενώ δυνάμεις του στρατού αναπτύχθηκαν για να καταστείλουν τις λεηλασίες, χωρίς όμως εμφανή αποτελέσματα.

Ένας άνθρωπος έπεσε νεκρός από πυροβολισμό και περίπου 160 συνελήφθησαν στην Κονσεπσιόν από τους στρατιώτες που περιπολούν για να σταματήσουν τις λεηλασίες, που ωστόσο επεκτείνονται παρά την ανάπτυξη των 10.000 στρατιωτών που διέταξε η πρόεδρος Μισέλ Μπασελέ. «Αντιμετωπίζουμε μια έκτακτη ανάγκη που δεν έχει όμοιά της στην ιστορία της Χιλής», δήλωσε η Μπασελέ μετά τον σεισμό μεγέθους 8,8 βαθμών που έπληξε το Σάββατο τη χώρα.

Απαγόρευση της κυκλοφορίας τέθηκε σε ισχύ την περασμένη νύκτα στην περιφέρεια Μαουλέ και στην Κονσεπσιόν, τη μεγαλύτερη πόλη κοντά στο επίκεντρο του σεισμού. Στην πόλη αυτή, οι διασώστες άκουσαν χθες χτυπήματα από ανθρώπους παγιδευμένους στα συντρίμμια μιας 14ώροφης πολυκατοικίας και άρχισαν τις προσπάθειες απεγκλωβισμού τους. «Απαντούν στα χτυπήματα. Δεν είμαστε σίγουροι πόσοι είναι, κατά πάσα πιθανότητα τρεις», δήλωσε ο διοικητής των πυροσβεστών Χουάν Κάρλος Σουμπερκαζό. Από τα συντρίμμια του κτιρίου είχαν ήδη ανασυρθεί χθες 25 επιζώντες και 8 πτώματα, όμως εκφράζονταν φόβοι ότι οι νεκροί θα υπερβούν τους 60. Πολλοί από τους 500.000 κατοίκους της πόλης αντιμετωπίζουν έλλειψη τροφίμων, ενώ σε πολλές συνοικίες η υδροδότηση και η ηλεκτροδότηση έχουν διακοπεί.

Σάρωσε ολόκληρα χωριά
Σκηνές φρίκης και καταστροφής αποκαλύφθηκαν χθες σε απομονωμένες πόλεις οι οποίες σαρώθηκαν από τα γιγάντια κύματα που προκάλεσε ο σεισμός, ένας από τους ισχυρότερους που έχουν σημειωθεί εδώ και έναν αιώνα. Το τσουνάμι σήκωσε ολόκληρα σπίτια και τα «μετέφερε» βαθύτερα στην ενδοχώρα, ενώ μετέτρεψε άλλα σε σωρούς ερειπίων. Στην πόλη Κονστιτουσιόν, όπου σκοτώθηκαν 350 άνθρωποι, ένα δημόσιο γυμναστήριο έχει μετατραπεί σε αυτοσχέδιο νεκροτομείο. Στο παραλιακό Ντιτσάτο, «περισσότερο από το 75% του χωριού έχει καταστραφεί», λέει ένας κάτοικος, ο Ντέιβιντ Μερίνο. «Μετά το σεισμό, ήρθαν τρία κύματα. Τα δύο πρώτα δεν έκαναν μεγάλη ζημιά, όμως το τελευταίο σχεδόν εξαφάνισε το χωριό από τον χάρτη».

Ο υπουργός Άμυνας Φρανσίσκο Βιντάλ παραδέχθηκε πως το Πολεμικό Ναυτικό της χώρας έσφαλε επειδή δεν εξέδωσε προειδοποίηση για τσουνάμι αμέσως μετά τον σεισμό, κάτι που θα είχε ενδεχομένως βοηθήσει τους κατοίκους των παραλίων να καταφύγουν σε υψηλότερα σημεία. Πρόσθεσε ωστόσο ότι ο συναγερμός που σήμαναν οι λιμενάρχες έσωσε τη ζωή εκατοντάδων, αν όχι χιλιάδων ανθρώπων.

Ο ΟΗΕ ανακοίνωσε ότι στέλνει εσπευσμένα βοήθεια στη Χιλή, αφού η κυβέρνησή της ζήτησε νοσοκομεία εκστρατείας, κινητές γέφυρες, δορυφορικά τηλέφωνα, γεννήτριες, συστήματα καθαρισμού υδάτων, μαγειρεία εκστρατείας, μονάδες αιμοκάθαρσης και ομάδες εκτίμησης καταστροφών και συντονισμού. Η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Χίλαρι Κλίντον είπε ότι σήμερα που θα επισκεφτεί τη Χιλή, θα φέρει μαζί της τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό. Η εταιρεία Εqecat, η οποία βοηθάει τους ασφαλιστές να εκτιμούν τους κινδύνους καταστροφών, υπολογίζει ότι η ζημιά από τον σεισμό μπορεί να φτάσει τα 30 δισ. δολάρια- περίπου το 15% του ΑΕΠ της Χιλής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποσχέθηκε να διαθέσει 3 εκατ. ευρώ (4 εκατ. δολάρια), η Ιαπωνία 3 εκατ. δολάρια και σκηνές, γεννήτριες και άλλο εξοπλισμό, ενώ η Κίνα 1 εκατ. δολάρια.

ΤΑ ΤΣΟΥΝΑΜΙ

Σκηνές φρίκης και καταστροφής αποκαλύφθηκαν χθες σε απομονωμένες πόλεις που σαρώθηκαν από τα γιγάντια κύματα που προκάλεσε ο Εγκέλαδος

SΟS και για την Αθήνα από Αμερικανό σεισμολόγο
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Περικλής Δημητρολόπουλος Χάρης Καρανίκας

ΕΝΑ ΕΝ ΔΥΝΑΜΕΙ «όπλο μαζικής καταστροφής» αποτελεί η ανέγερση κατοικιών σε πολλές περιοχές του κόσμου χωρίς να τηρούνται οι στοιχειώδεις κανόνες αντισεισμικής προστασίας. Στον χάρτη που συνέταξε ο σεισμολόγος Ρότζερ Μπίλχαμ με τις πόλεις που κινδυνεύουν, η Αθήνα βρίσκεται στη δεύτερη κατηγορία επικινδυνότητας.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό επιστήμονα του Πανεπιστήμιου του Κολοράντο, δεκάδες πόλεις στον κόσμο κινδυνεύουν να θρηνήσουν χιλιάδες θύματα μέσα στα επόμενα σαράντα χρόνια εξαιτίας ενός καταστροφικού σεισμού. Σήμερα υπάρχουν περισσότερες από 50 μητροπολιτικές περιοχές στον κόσμο. Μια πολύ μεγάλη καταστροφή από έναν σεισμό που θα εκδηλωθεί κοντά σε μια τέτοια μητροπολιτική περιοχή είναι συνεπώς αναπόφευκτη όσο αυξάνεται ο αστικός πληθυσμός.

«Βόμβα» η Κωνσταντινούπολη
Τυπικό παράδειγμα ενός τέτοιου κινδύνου είναι η Κωνσταντινούπολη. «Φαίνεται ότι οι σεισμοί προτιμούν να χτυπούν εκεί που βρίσκονται οι αδύναμοι κρίκοι του πολιτισμού μας», δηλώνει στους «Νew Υork Τimes» ο Μουσταφά Φριντκ, επικεφαλής του Ινστιτούτου Μηχανικής σχολιάζοντας τον χάρτη του Μπίλχαμ. Η Κωνσταντινούπολη αναπτύχθηκε με τέτοια ταχύτητα που μέσα σε μισό αιώνα ο πληθυσμός της αυξήθηκε από ένα σε δέκα εκατομμύρια. Η πλειονότητα ζει σε ψηλά κτίρια, τα οποία έχουν κατασκευαστεί χωρίς αντισεισμικά κριτήρια. Ένας σεισμός σαν αυτόν που εκδηλώθηκε στην Αϊτή θα μπορούσε να προκαλέσει 30 με 40.000 θανάτους και 120.000 τραυματίες. Από τη Λισαβώνα και τη Νάπολι έως την Αθήνα, σεισμικές δονήσεις της τάξης των 6 έως 7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ μπορεί να αποδειχθούν καταστροφικές. Ο ίδιος επισημαίνει ότι οι κατασκευές δεν είναι η μοναδική «παγίδα»: Σε ελάχιστες πόλεις το δίκτυο φυσικού αερίου πληροί τις αντισεισμικές προδιαγραφές. Στην Κωνσταντινούπολη, για παράδειγμα, έχουν κατασκευαστεί τουλάχιστον 30.000 γραμμές μεταφοράς φυσικού αερίου. Μια έκρηξη στο 10% του δικτύου θα προκαλούσε περισσότερες από 30.000 πυρκαγιές στην πόλη.

Οι Έλληνες σεισμολόγοι
«Σαφώς η Αθήνα σήμερα είναι πιο ευάλωτη απ΄ ό,τι πριν από το 1960, κυρίως στους μακρινούς σεισμούς, και αυτό επειδή από το συγκεκριμένο χρονικό σημείο και μετά άρχισε να εφαρμόζεται η καθ΄ ύψος δόμηση. Και σίγουρα σήμερα υπάρχουν και κτίρια τα οποία έχουν κτιστεί σε μη υγιή εδάφη. Όμως όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι η Αθήνα μπορεί να έχει τα περισσότερα θύματα και καταστροφές στην περίπτωση ενός μεγάλου σεισμού. Θα πρέπει να μας εξηγήσουν τι είδους παραμέτρους χρησιμοποίησαν για να βγάλουν αυτό το συμπέρασμα. Για παράδειγμα, πόσο μεγάλο σεισμό υπολόγισαν, σε τι βάθος και σε ποια απόσταση από την Αθήνα. Γιατί αν έλαβαν ως σενάριο τα 8,8 Ρίχτερ, κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί, αφού στην Ελλάδα δεν υπάρχουν τα ρήγματα που να δίνουν τέτοιους σεισμούς», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Κώστας Μακρόπουλος, καθηγητής Σεισμολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας.

«Η Αθήνα δοκιμάστηκε από έναν μεγάλο σεισμό, αυτόν της Πάρνηθας, και σήμερα ξέρουμε ακριβώς την κατάσταση στην οποία βρίσκονται τα κτίριά της. Μετρήσαμε συγκεκριμένα τις επιταχύνσεις- οι οποίες ευθύνονται περισσότερο για τις καταστροφές- πώς μπορούν να επηρεάσουν τον οικοδομικό ιστό, τι είδους ζημιές δημιουργούνται και πού. Στον σεισμό της Πάρνηθας, ειδικά στη Δυτική Αθήνα, οι επιταχύνσεις ήταν πολύ μεγάλες, στα όρια του απρόβλεπτου, ωστόσο δεν είχαμε αντίστοιχες καταστροφές», επισημαίνει ο σεισμολόγος- ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών κ. Βασίλης Καραστάθης.