«Ποιος μπορεί να μου πει εάν οι γονείς μου ζουν;»

Ο απολογισμός του σεισμού ήταν χθες το βράδυ 400 νεκροί, όταν έφτασαν τα νέα για άλλους 350 ανθρώπους που χάθηκαν από τον σεισμό και το τσουνάμι στην Κονστιτουσιόν, ένα λιμάνι ψαράδων 350 χλμ. νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας Σαντιάγο.

Νωρίτερα, οι πρώτες αφηγήσεις της τραγωδίας είχαν έρθει από το Τwitter (5.000 μηνύματα εστάλησαν μέσα σε μόλις 5 λεπτά), το facebook και τα μπλογκ: «Εδώ πέφτουν όλα», έγραφαν οι χρήστες. «Το πανεπιστήμιο φλέγεται», «Οι γέφυρες κατέρρευσαν», «Οι δρόμοι έχουν ανοίξει στα δύο». Και ακόμη: «Δεν υπάρχει φως», «Δεν υπάρχει νερό», «Δεν υπάρχουν καύσιμα», «Δεν λειτουργούν τα σταθερά ούτε τα κινητά τηλέφωνα», «Ποιος μπορεί να μου πει εάν οι γονείς μου ζουν ή σκοτώθηκαν;», «Προσοχή: εδώ δεν είναι Αϊτή».

Η Λιζ Κάσκεϊ, δημοσιογράφος που ζει στο Σαντιάγο, έγραψε στο μπλογκ της: «Κοιμόμουν όταν η γη άρχισε να τρέμει- κατά σύμπτωση στην 25η επέτειο του τελευταίου μεγάλου σεισμού», αυτού της 5ης Μαρτίου 1985. «Ο σύζυγός μου, ο Φρανσίσκο, με κράτησε ενώ οι δονήσεις γίνονταν ολοένα και πιο δυνατές: τα παράθυρα είχαν αρχίσει να κινούνται. Ποτέ στη ζωή μου δεν είχα δει κάτι τέτοιο, ολόκληρο το κτίριο άρχισε να ταλαντεύεται, ή ταν αδύνατο να σταθείς στα πόδια σου. Τα ποτήρια άρχισαν να πέφτουν. Οι γάτες μας έτρεξαν να κρυφτούν». Οι στιγμές έμοιαζε να διαρκούν μια αιωνιότητα, «όμως όλα διήρκεσαν μόλις 90 δευτερόλεπτα».

Ισοπεδώθηκε
Σε μια περιοχή πιο κοντά στο επίκεντρο του σεισμού βρισκόταν ο διευθυντής της εφημερίδας «Εl Centro», ο Αντόνιο Φάουντες: «Η πόλη Τάλκα έχει ουσιαστικά ισοπεδωθεί. Βρίσκεται περίπου 100 χλμ. από τη θάλασσα, δεν είναι από τις διασημότερες πόλεις της Χιλής στο εξωτερικό, όμως είναι η δική μου πόλη. Όταν χτύπησε ο σεισμός, ήταν βαθιά νύχτα: 24 δονήσεις σημειώθηκαν μέσα σε πέντε ώρες. Εδώ υπάρχουν τουλάχιστον τριάντα νεκροί, όμως δεν ξέρουμε ακόμη πόσοι άνθρωποι έχουν μείνει κάτω από τα ερείπια». Στην Τάλκα κατέρρευσαν τα πάντα. «Είμαστε συνηθισμένοι στους σεισμούς, αλλά τέτοιον δεν είχα ξαναδεί. Η εικόνα της πόλης είναι τρομερή».

Από την Κονσεπσιόν, τη μεγαλύτερη πόλη που βρισκόταν κοντά στο επίκεντρο του σεισμού, τα μηνύματα ήταν αγωνιώδη. Η Καρόλα Φουέντες ζητούσε βοήθεια: «Επείγει να έρθει εκπαιδευμένο προσωπικό στην Κονσεπσιόν για να σώσει τους ανθρώπους που έχουν παγιδευτεί στα κτίρια. Σας παρακαλώ!»

ΟΙ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ

«Όταν χτύπησε ο σεισμός, ήταν βαθιά νύχτα: 24 δονήσεις σημειώθηκαν μέσα σε πέντε ώρες»

Πυροβολούσαν τους κρατουμένους που δραπέτευαν

Η ΠΟΛΗ ΤΣΙΓΙΑΝ, η πρωτεύουσα της περιφέρειας Μπίο Μπίο, επλήγη επίσης σκληρά από τον σεισμό και ο δεσμοφύλακας Αλεχάντρο Χιμένες περιγράφει τι συνέβη στη φυλακή. «Ξέσπασε μια πυρκαγιά. Ένας εξωτερικός τοίχος κατέρρευσε και ένας φρουρός τραυματίστηκε σοβαρά. Κρατούμενοι επωφελήθηκαν από την αναταραχή για να δραπετεύσουν. Η φυλακή έγινε κόλαση και οι φύλακες αναγκάσθηκαν να πυροβολήσουν τους κρατουμένους που δραπέτευαν. Τέσσερις κρατούμενοι σκοτώθηκαν. Τρεις από τις σφαίρες των φρουρών ασφαλείας.

Ένας τέταρτος κάηκε ζωντανός στην πυρκαγιά την οποία προκάλεσαν οι ίδιοι οι κρατούμενοι που δραπέτευαν.

Δραπέτευσαν 269 και συνελήφθησαν και πάλι 70, ενώ οι υπόλοιποι κρατούμενοι έμειναν στη φυλακή».

Ιδιαίτερα προετοιμασμένοι για χτυπήματα του Εγκέλαδου

Η ΧΙΛΗ είναι μία από τις πιο σεισμογενείς χώρες του κόσμου. Βρίσκεται στον λεγόμενο «κύκλο της φωτιάς» του Ειρηνικού, μια περιοχή συχνών σεισμών και ηφαιστειακών εκρήξεων που περιλαμβάνει όλη την ακτογραμμή και παράγει το 80% των σεισμών που σημειώνονται κάθε χρόνο στον πλανήτη μας. Το επίκεντρο του σεισμού του Σαββάτου βρισκόταν στα όρια των τεκτονικών πλακών της Νάζκα και της Νότιας Αμερικής. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία του Ινστιτούτου Γεωφυσικής του Πανεπιστημίου της Χιλής, η αλληλεπίδραση μεταξύ αυτών των δύο τεκτονικών πλακών προκαλεί έναν πολύ ισχυρό σεισμό κάθε 10 χρόνια, κατά μέσο όρο 10 μικρούς σεισμούς καθημερινά και 3.500 σεισμικές κινήσεις κάθε χρόνο. Ο σεισμός ήταν κατά πολύ μεγαλύτερος από εκείνον της Αϊτής, αλλά τα θύματα λιγότερα και οι ζημιές μικρότερης έκτασης λόγω της καλής προετοιμασίας της χώρας. Τόσο οι αρχές όσο και οι κάτοικοι της Χιλής γνωρίζουν πολύ καλά πώς να αντιμετωπίζουν καταστάσεις έκτακτης ανάγκης όπως αυτή. Το σύστημα αντίδρασης είναι οργανωμένο με συγκεκριμένα σχέδια από το Εθνικό Γραφείο Έκτακτων Αναγκών, με το σύνθημα: «Η Χιλή είναι μια σεισμογενής χώρα. Γι΄ αυτό πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι!». Η υπηρεσία κάνει συχνά ασκήσεις και δίνει οδηγίες σε σχολεία και χώρους δουλειάς για την αντιμετώπιση των σεισμών.

«Περιορισμένες οι επιστημονικές γνώσεις μας»

Η ΑΪΤΗ, η Ιαπωνία πριν από μερικές ημέρες και τώρα η Χιλή.

«Άραγε η Γη τρέμει περισσότερο απ΄ όσο συνήθως;», ρωτάει ο επικεφαλής των επιστημονικών συντακτών της ιταλικής «Κοριέρε ντέλα Σέρα», Τζοβάνι Καπράρα.

Οι επιστήμονες, επισημαίνει, απλώς καταγράφουν και κοιτάζουν άοπλοι την οργή της Γης χωρίς να μπορούν να προβλέψουν πότε και πού θα εκδηλωθεί. Υπάρχουν περιοχές υψηλού σεισμικού κινδύνου, κρίσιμα σημεία που παρακολουθούνται με μεγάλη προσοχή από τους σεισμολόγους, όμως η σεισμολογία δεν είναι ακριβής επιστήμη, υπογραμμίζει ο Καπράρα.

Εδώ και δεκαετίες, εξετάζονται πολλές διαφορετικές μέθοδοι για την επίλυση των μυστηρίων των εσωτερικών κινήσεων του πλανήτη μας. Στην Καλιφόρνια, οι γεωλόγοι του Γεωλογικού Παρατηρητηρίου των ΗΠΑ και πολυάριθμων πανεπιστημίων σκάβουν ένα πηγάδι βάθους δέκα χιλιομέτρων για να συγκεντρώσουν ενδείξεις για τις μετατοπίσεις που συμβαίνουν στο ρήγμα του Αγίου Ανδρέα, ώστε να προσπαθήσουν να προβλέψουν τον Μεγάλο, τον σούπερ σεισμό που αναμένεται εδώ και χρόνια ότι θα πλήξει την Καλιφόρνια.

Όμως το μεγάλο εμπόδιο, επισημαίνει ο Ιταλός επιστημονικός συντάκτης, είναι οι πολύ περιορισμένες επιστημονικές γνώσεις μας.

Ανθρώπινα όρια
Εδώ και χρόνια, καταβάλλονται προσπάθειες στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία για να σχεδιαστεί ένα συνολικό θεωρητικό μοντέλο της Γης, ικανό να δείξει τι συμβαίνει στα σπλάχνα της, στην πυρακτωμένη καρδιά της και κυρίως στα εξωτερικά στρώματά της, στον μανδύα και τον φλοιό πάνω στον οποίο ζούμε. Και πάλι όμως, ακόμη και οι τεράστιες δυνατότητες υπολογισμού των σούπερ κομπιούτερ δεν αρκούν για να αναπαρασταθούν οι χιλιάδες δυνάμεις που εμπλέκονται.

Σύμφωνα με τον Καπράρα, πρόκειται για τα όρια του ανθρώπου, που μόνο η έρευνα μπορεί να βοηθήσει να επεκταθούν.