[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Η πελατειακή λογική το μεγαλύτερο πρόβλημα της δημόσιας διοίκησης

Με στόχο την εμπέδωση νοοτροπίας εξυπηρέτησης των πολιτών αρχίζει τη νέα θητεία του ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής Νικηφόρος Διαμαντούρος.
Χαρακτηρίζει μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης την πελατειακή λογική στη στελέχωση και την αναποτελεσματικότητα των μηχανισμών ελέγχου, ενώ θεωρεί σωστό μέτρο τη χορήγηση ιθαγένειας στους μετανάστες.

1 Για τρίτη θητεία Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής. Πώς αισθανθήκατε;

Μεγάλη τιμή, καθώς η ψήφος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ήταν ψήφος εμπιστοσύνης στο μέχρι τώρα έργο μου, αλλά παράλληλα αυξημένο αίσθημα ευθύνης για την επόμενη πενταετία.

2 Ο βασικός στόχος σας για την επόμενη πενταετία;

Η περαιτέρω βελτίωση της ποιότητας της ευρωπαϊκής διοίκησης με επίκεντρο την εμπέδωση μιας νοοτροπίας εξυπηρέτησης των πολιτών.

3 Και το σημαντικότερο επίτευγμα της προηγούμενης;
Η προώθηση στρατηγικών επίλυσης διαφορών βασισμένων είτε σε φιλικούς διακανονισμούς είτε στη διευθέτηση από τα ίδια τα όργανα, χωρίς δική μου σύσταση ή επικριτική παρατήρηση.

4 Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία που συναντήσατε;

Η δυσκολία ορισμένων υπηρεσιών να κατανοήσουν ότι οι αρχές της χρηστής διοίκησης απαιτούν από τις δημόσιες υπηρεσίες συμπεριφορές που δεν περιορίζονται απλά στη μη παραβίαση του νόμου. 5 Δίνετε βάρος στη Συνθήκη της Λισαβώνας. Τι σημαίνει πρακτικά για τους πολίτες;

Αυξημένα δικαιώματα μέσω του νομικά πια δεσμευτικού Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, καθώς και ενίσχυση των δυνατοτήτων για πιο άμεση συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση των πολιτικών της Ε.Ε.

6 Μιλήσατε για καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη στην ευρωπαϊκή δημόσια διοίκηση. Τι συνεπάγεται;

Ένα πιο ανθρώπινο και προσιτό πρόσωπο στους ευρωπαϊκούς θεσμούς με παράλληλη εμπέδωση της αρχής ότι η διοίκηση υπάρχει για να εξυπηρετεί τον πολίτη και όχι αντιστρόφως.

7 Αποκτάτε νέες αρμοδιότητες διαμεσολάβησης σε θέματα εξωτερικής πολιτικής ή αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας. Δηλαδή;

Μπορώ πλέον να ερευνώ κρούσματα κακοδιοίκησης σε όλα τα όργανα της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που αφορούν την Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας, τα οποία προηγουμένως ήταν εκτός αρμοδιότητάς μου.

8 Η σημαντικότερη υπόθεση που έφτασε σε σας και αφορούσε την Ελλάδα;

Χωρίς να τη θεωρώ «σημαντικότερη», συγκρατώ την υπόθεση στην οποία επέκρινα την Επιτροπή για την άρνησή της να επανεξετάσει την ακρίβεια και την ορθότητα της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων στο έργο κατασκευής του τραμ της Αθήνας.

9 Από την εμπειρία σας, είναι ικανοποιητική η ανταπόκριση των ελληνικών αρχών;

Αρμοδιότερος εμού για να απαντήσει στην ερώτηση αυτή είναι ο Έλληνας Συνήγορος του Πολίτη, κ. Καμίνης, καθώς αναφορές κατά των δημόσιων αρχών των κρατών μελών δεν εμπίπτουν στην αρμοδιότητά μου, ακόμη και αν αφορούν το κοινοτικό δίκαιο.

10 Ποια ήταν η πιο περίεργη υπόθεση στην οποία επεμβήκατε;

Δεν θεωρώ ότι ο όρος «περίεργη» είναι δόκιμος. Θα έλεγα αντίθετα ότι πολλές φορές προκαλούν έκπληξη η ταλαιπωρία και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες εξαιτίας της συμπεριφοράς της δημόσιας διοίκησης.

11 Το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης είναι…

Η πελατειακή λογική στη στελέχωση της δημόσιας διοίκησης και η έκδηλη αναποτελεσματικότητα των μηχανισμών ελέγχου της.

12 Θα υπάρξει ποτέ διαφάνεια στις συναλλαγές;

Η διαφάνεια αποτελεί ευθεία συνάρτηση της εμπέδωσης των κανόνων του κράτους δικαίου και της πολιτικής βούλησης τόσο του κράτους όσο και των πολιτών για τον σεβασμό τους.

13 Και αποτελεσματικότητα;
Εδώ αναγκαία προϋπόθεση αποτελεί μια άλλη έκφανση του κράτους δικαίου: αυστηρή διασφάλιση της αξιοκρατίας στη στελέχωση του δημόσιου τομέα.

14 Έχουν μερίδιο ευθύνης οι πολίτες;

Βεβαίως και έχουν στον βαθμό που δεν πράττουν αυτό που τους αναλογεί προκειμένου να εμπεδωθούν οι πρακτικές που προάγουν το κράτος δικαίου (π.χ. η τρέχουσα τάση για απαίτηση αποδείξεων για τις όποιες συναλλαγές μας).

15 Δημοσίευση όλων των αποφάσεων στο Διαδίκτυο. Θα βοηθήσει;

Αναμφίβολα, η δημοσίευση των αποφάσεων βοηθά την προώθηση της λογοδοσίας και της διαφάνειας και διευκολύνει την ευρύτερη πρόσβαση των πολιτών σε πληροφορίες.

16 Εσείς τι μέτρα θα προτείνατε;

Ενίσχυση του ρόλου των ανεξάρτητων αρχών, απρόσκοπτη λειτουργία των προβλεπόμενων ελεγκτικών μηχανισμών.

17 Λιγότεροι δήμοι θα φέρουν λιγότερη κακοδιοίκηση;

Η κακοδιοίκηση στην τοπική αυτοδιοίκηση δεν συνδέεται υποχρεωτικά με τον αριθμό των δήμων, αλλά με την πελατειακή λογική της στελέχωσής τους, την αποδυνάμωση του κράτους δικαίου και την παρεπόμενη εκτροφή νοοτροπιών προαγωγικών της διαφθοράς.

18 Χορήγηση ελληνικής ιθαγένειας στους μετανάστες. Μέτρο προς τη σωστή κατεύθυνση;

Ασφαλώς σωστό για τους μετανάστες που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις. Γενικότερα, θεωρώ ότι οι Έλληνες θα πρέπει να συγκρατούν νωπές τις μνήμες των θετικών εμπειριών που, είτε ως άτομα είτε ως κοινωνία, και παρά τις δυσκολίες και τις κακουχίες, αποκόμισαν από τη μετανάστευση κατά τη διάρκεια της σύγχρονης ιστορίας τους.

19 Και παροχή δικαιώματος ψήφου;

Το δικαίωμα του εκλέγειν αποτελεί πολιτικό δικαίωμα άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιθαγένεια.

Άρα η πολιτογράφηση ενέχει εξ ορισμού το δικαίωμα συμμετοχής στο πολιτικό γίγνεσθαι.

20 Στον Έλληνα Συνήγορο του Πολίτη τι συμβουλή θα δίνατε;

Να συνεχίσει και να ενισχύσει τις πολιτικές και πρακτικές εκείνες που έχουν επιτρέψει στον θεσμό να απολαμβάνει τόσο υψηλή νομιμοποίηση στα μάτια των πολιτών.