[ ΓΝΩΜΗ ] Αμερικανική σοσιαλδημοκρατία;

Η άποψη και μόνον ότι οι ΗΠΑ δείχνουν όλο και περισσότερο χαρακτηριστικά μιας ευρωπαϊκού τύπου σοσιαλδημοκρατίας ακούγεται αιρετική για αρκετούς Αμερικανούς- κάτι που θα πρέπει να αποφευχθεί πάση θυσία. Άλλοι υποστηρίζουν το αντίθετο, θεωρώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επί πολύ ένα άνετο δίκτυο κοινωνικής ασφάλειας και έτσι de facto είναι σοσιαλδημοκρατία εδώ και καιρό.

Παρά αυτές τις αντικρουόμενες απόψεις, το ενδιαφέρον ερώτημα είναι εάν η αμερικανική κοινωνία, λόγω των οικονομικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει και τις αλλαγές που απορρέουν σε κοινωνικοοικονομικά θέματα, μπορεί να μη γίνει «πιο σοσιαλδημοκρατική». Κάτι που θα αποδειχθεί ιδιαίτερα ενδιαφέρον για την άλλη όχθη του Ατλαντικού. Διότι στην Ευρώπη όλα τα πολιτικά κόμματα, ακόμα και τα πιο συντηρητικά έχουν υιοθετήσει την αρχικά γερμανική ιδέα για ένα σύστημα, όπου οι υπερβολές της ελεύθερης αγοράς μετριάζονται από την υποστήριξη προς εκείνους που περιθωριοποιούνται.

Ίσως το πιο σημαντικό θέμα που αφορά την παγκόσμια ανάκαμψη είναι οι αλλαγές που διαφαίνονται στο αμερικανικό οικονομικό μοντέλο. Στο παρελθόν, εκτός από τη Μεγάλη Ύφεση, η αμερικανική αγορά έμπαινε γρήγορα σε κίνηση, πολύ πιο γρήγορα από ό,τι στα άλλα βιομηχανικά κράτη. Αυτός ο αξιόπιστος μηχανισμός αγοράς γλίτωνε τους Αμερικανούς πολιτικούς από το να χρειασθεί να ασχοληθούν με την πληγή των επί πολλά χρόνια ανέργων. Όμως απ΄ ό,τι φαίνεται σύντομα θα πρέπει να ασχοληθούν με αυτό.

Ο κύριος λόγος για τον οποίο ο προϋπολογισμός των ΗΠΑ παρουσιάζει τέτοιο έλλειμμα είναι το ότι η κυβέρνηση ξοδεύει σταθερά πολλές ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο περισσότερες από τα έσοδά της, μια κατάσταση που αναμένεται να χειροτερεύσει την επόμενη δεκαετία. Αυτή η δημοσιονομική αποτυχία υποστηρίζει το επιχείρημα όλων εκείνων που θεωρούν πως οι ΗΠΑ, με πολλούς τρόπους, έχουν ήδη γίνει σοσιαλδημοκρατία.

Ο Κλάους Φ. Ζίμερμαν είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Εργασίας στη Βόννη και του Ινστιτούτου Οικονομικής Έρευνας στο Βερολίνο.