Όλη η Ελλάδα ένα καρναβάλι

Κορυφώνονται σήμερα οι εκδηλώσεις της Αποκριάς σε όλη την Ελλάδα με τις καρναβαλικές παρελάσεις που διοργανώνονται απ’ άκρη σ’ άκρη της χώρας.Με τη λατινογενή λέξη Καρναβάλι, την αντίστοιχη της ελληνικής απόκρεω ή αποκριά, χαρακτηρίζεται η περίοδος των τριών εβδομάδων πριν από την Καθαρά Δευτέρα, κατά την οποία επικρατεί το έθιμο του μασκαρέματος.
Κυριολεκτικά «Αποκρεά» σημαίνει τον αποχαιρετισμό της περιόδου κρεατοφαγίας ή την αποχή από το κρέας (από-κρεώ). Αντίστοιχα και η λατινογενής λέξη «Καρναβάλι» είναι σύνθετη από τις λέξεις carne = κρέας και vale = χαιρετώ.
Οι Απόκριες αποτελούν ουσιαστικά την εισαγωγή στην περίοδο της νηστείας και προετοιμασίας για το Πάσχα.
Patras Carnival
{{{ video }}}
Πατρινό καρναβάλι 2008
{{{ video }}}
Πατρινό καρναβάλι
{{{ video }}}

Αποτελούν για τους πιστούς μια περίοδο εκτόνωσης, πριν αρχίσει η Σαρακοστή, που ξεκινά την Καθαρά Δευτέρα. Με τη νηστεία της Σαρακοστής οι πιστοί προετοιμάζονται ψυχικά και σωματικά για να παρακολουθήσουν τα Θεία Πάθη κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα. Οι ρίζες των εθίμων της Αποκριάς μπορούν να ανιχνευθούν στην αρχαιότητα. Σχετίζονται με τις λατρευτικές γιορτές προς τιμήν του θεού Διονύσου, στις οποίες κυριαρχούσε ο ενθουσιασμός, η ευθυμία και η σκωπτική διάθεση.

Με την επικράτηση του χριστιανισμού, στοιχεία της αρχαιοελληνικής λατρείας συνδυάστηκαν στη συνείδηση και τις παραδόσεις του λαού με την περίοδο πριν από τη Σαρακοστή. Από το 19ο αι. μέχρι σήμερα το καρναβάλι ξεκινά κάθε χρόνο την Κυριακή του Τελώνη και Φαρισαίου και λήγει την Κυριακή της Τυροφάγου.

Xanthi Carnival 2009
{{{ video }}}

Παλιότερα, τον εορταστικό τόνο έδιναν οι παρέες των μεταμφιεσμένων, που κυκλοφορούσαν στους δρόμους και γύριζαν τα βράδια στις γειτονιές τραγουδώντας άσεμνα και σκωπτικά τραγούδια. Αυτού του είδους, όμως, οι καρναβαλικές εκδηλώσεις χάθηκαν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό με το πέρασμα του χρόνου για να επικρατήσουν οργανωμένες από τις τοπικές κοινωνίες και τυποποιημένες εορταστικές εκδηλώσεις με αποκριάτικες στολές και άρματα.

ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΡΕΘΥΜΝΟΥ 2008
{{{ video }}}

Το καρναβάλι όμως είναι στενά συνυφασμένο με την πολιτισμική κληρονομιά κάθε περιοχής της Ελλάδας. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα γίνεται προσπάθεια να αναβιώσουν παραδοσιακά αποκριάτικα έθιμα σε πολλά μέρη της χώρας. Κυρίαρχα στοιχεία σε αυτά αποτελούν τα φαλλικά σύμβολα αλλά και η σάτιρα, η οποία συνδέεται άμεσα με τα τοπικά δρώμενα ή επικεντρώνεται σε επίκαιρα θέματα που σχετίζονται με την Ελλάδα αλλά και το διεθνή χώρο.

Το πιο σημαντικό καρναβάλι στον ελληνικό χώρο διοργανώνεται στην Πάτρα.
Όμως κάθε πόλη, ακόμη και το πιο μικρό νησί και χωριό έχει τις δικές της εορταστικές εκδηλώσεις. Μεταξύ αυτών και η Ξάνθη, το Ρέθυμνο και στην περιοχή του λεκανοπεδίου το Μοσχάτο και ο Ρέντης κ.α.

Καρναβάλι Μοσχάτου
{{{ video }}}

Οι αποκριάτικες εκδηλώσεις λήγουν την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς με το κάψιμο του βασιλιά Καρνάβαλου και την μεγάλη παρέλαση των καρναβαλιστών.

Στο Γαλαξίδι
Αποκορύφωση των εορταστικών εκδηλώσεων στο Γαλαξίδι αποτελούν τα Κούλουμα. Μετά το περιποιημένο γαστριμαργικό τραπέζι του μεσημεριού, κάτοικοι και επισκέπτες κατεβαίνουν στην αγορά για την τέλεση του περίφημου γαλαξιδιώτικου εθίμου, του αλευρομουντζουρώματος.

Οι «μυημένοι» κουβαλούν σε σακούλες φούμο και αλεύρι, οι κινούμενοι στόχοι τους είναι οι ανυποψίαστοι περαστικοί, οι οποίοι καταλήγουν μουντζουρωμένοι εκεί που δεν το περιμένουν. Αλλά η ώρα της διαμάχης μεταξύ των ομάδων δεν αργεί, αρχίζει ο διαχωρισμός τους σε δυο στρατόπεδα και τότε είναι η στιγμή που η παραλία μετατρέπεται σε πεδίο μάχης.

Πρόκειται για την αναβίωση ενός εθίμου του οποίου οι ρίζες εντοπίζονται στη βυζαντινή εποχή, όταν οι παλιάτσοι των ιπποδρόμων χρωμάτιζαν τα πρόσωπά τους. Την εποχή της ιστιοφόρου ναυτιλίας, όταν τα ιστιοφόρα ξεκινούσαν τον Μάρτιο για το μακρύ ταξίδι τους, το έθιμο βρισκόταν στις μεγάλες του δόξες, καθώς οι διοργανώσεις για την Αποκριά συχνά συνέπιπταν με τις αποχαιρετιστήριες εκδηλώσεις.

Αλευρομουτζουρώματα στο Γαλαξίδι
{{{ video }}}