«Κοκτέιλ» σταματούν τις υποτροπές του καρκίνου του μαστού

O συνδυασμός παλαιών και νέων φαρμάκων προστατεύει τις γυναίκες από τις υποτροπές του καρκίνου του μαστού επί χρόνια μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, ενώ αυξάνει και την επιβίωση.

Μεγάλη πολυετής μελέτη δείχνει πως όταν χορηγείται στις ασθενείς πρώτα ταμοξιφαίνη (το κλασικό φάρμακο για τον ορμονοεξαρτώμενο καρκίνο του μαστού) και μετά ένας αναστολέας της αρωματάσης (είναι νεώτερα φάρμακα), μειώνονται 16% κατά μέσο όρο οι τοπικές ή απομακρυσμένες υποτροπές της νόσου, οι καρκίνοι στον άλλο μαστό και οι θάνατοι – όφελος που συνεχίζεται επί τουλάχιστον επτάμισι χρόνια μετά την ολοκλήρωση της αρχικής, πολυετούς θεραπείας.

Η μελέτη διενεργείται σε περισσότερες από 4.700 μετεμμηνοπαυσικές γυναίκες που πάσχουν από τη συνηθέστερη μορφή καρκίνου του μαστού:όγκους με θετικούς υποδοχείς οιστρογόνων, η φαρμακευτική αντιμετώπιση των οποίων συνήθως διαρκεί πέντε ή περισσότερα χρόνια.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ίδρυμα Καρκίνου (ΝCΙ) των ΗΠΑ, πολλοί καρκινικοί όγκοι του μαστού χρειάζονται οιστρογόνα για να αναπτυχθούν. Τα οιστρογόνα είναι η ορμόνη του γυναικείου φύλου, η οποία παράγεται από τις ωοθήκες και άλλους ιστούς του σώματος χρησιμοποιώντας την ουσία αρωματάση.

Όπως εξήγησαν οι καθηγητές Τσαρλς Κουμπς, επικεφαλής του Τμήματος Ογκολογίας στο Ιmperial College του Λονδίνου, Ρόμπερτ Κόλμαν, από την Ακαδημαϊκή Μονάδα Κλινικής Ογκολογίας του Κέντρου Μελέτης Καρκίνου του Σέφιλντ, και Χρήστος Μαρκόπουλος, υπεύθυνος της Μονάδας Μαστού της Β΄Προπαιδευτικής Χειρουργικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Λαϊκό Νοσοκομείο, ουσιαστικά τα οιστρογόνα αποτελούν το «λίπασμα» των ορμονοεξαρτώμενων καρκίνων του μαστού, ενώ η ταμοξιφαίνη καταστέλλει τη δράση τους.

Το ένζυμο

Η αρωματάση είναι το ένζυμο που ουσιαστικά βοηθά τα καρκινικά κύτταρα να πολλαπλασιάζονται, παρά τη χημειοθεραπεία – και η αναστολή της δράσης της βοηθά τη χημειοθεραπεία να σκοτώνει τα καρκινικά κύτταρα.

Έτσι, οι ειδικοί σκέφτηκαν να συνδυάσουν τα δύο φάρμακα: να χορηγήσουν πρώτα για δυο- τρία χρόνια ταμοξιφαίνη (παρέχει τα περισσότερα οφέλη της κατά τα πρώτα χρόνια της χορήγησής της) και μετά να δώσουν στις εθελόντριες έναν αναστολέα (το φάρμακο εξεμεστάνη) μέχρις ότου συμπληρωθούν πέντε χρόνια θεραπείας. Στη συνέχεια, παρακολούθησαν τις εθελόντριες επί 91 μήνες.

Όπως διαπίστωσαν, η αλληλουχία των φαρμάκων μείωσε 18% τις υποτροπές και ό,τι άλλο μπορεί να εμφανιστεί όταν η ασθενής δεν κάνει θεραπεία όπως ο καρκίνος στον άλλο μαστό, καθώς και 14% τους θανάτους από τον καρκίνο.

«Το κύριο πρόβλημα με την ταμοξιφαίνη είναι πως δεν εξαλείφονται όλοι οι καρκίνοι του μαστού μόνο με αυτήν, ενώ με το πέρασμα του χρόνου μπορεί να αναπτυχθεί ανθεκτικότητα» λέει ο δρ Κουμπς, ο οποίος είναι ο επικεφαλής ερευνητής.

«Γι΄ αυτό και σκεφτήκαμε να χορηγούμε τον αναστολέα της αρωματάσης ύστερα από δυο- τρία χρόνια χορήγησης ταμοξιφαίνης, όταν έχει αρχίσει να αναπτύσσεται η ανθεκτικότητα. Αυτό λοιπόν που φαίνεται είναι ότι η αλληλουχία αποδίδει όχι μόνο βραχυπρόθεσμα αλλά επί τουλάχιστον επτάμισι χρόνια μετά το τέλος της θεραπείας».

Στη μελέτη συμμετέχουν 4.724 γυναίκες από 37 χώρες, οι οποίες είχαν καρκίνο αρχικού σταδίου. Στις μισές από αυτές οι ερευνητές χορήγησαν ταμοξιφαίνη επί πέντε χρόνια και στις άλλες μισές την αλληλουχία ταμοξιφαίνης- εξεμεστάνης και παρακολουθούν την πορεία της υγείας τους με τον κλασικό έλεγχο που συνιστάται στις ασθενείς.