Ανησυχίες για κινεζική φούσκα

Πάνω και από τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις κινήθηκε ο ρυθμός ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας το 2009, φτάνοντας μάλιστα σε διψήφιο ποσοστό στο τελευταίο τρίμηνο του έτους. Την ώρα, πάντως, που η Κίνα φαίνεται να οδηγεί το άρμα της παγκόσμιας ανάκαμψης, οι οικονομολόγοι διαβλέπουν τον κίνδυνο μιας κινεζικής φούσκας, ενώ στις σχέσεις της Ουάσιγκτον με το Πεκίνο καταγράφονται ανησυχητικές δονήσεις.

«Το 2009 ήταν η πιο δύσκολη χρονιά του νέου αιώνα για την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας». Η δήλωση αυτή του επικεφαλής της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, Μα Τζιαντάνγκ, συνοδεύτηκε χθες από τη δημοσιοποίηση μερικών εντυπωσιακών στοιχείων. Το περασμένο έτος ο ρυθμός ανάπτυξης της κινεζικής οικονομίας κινήθηκε στο 8,7%, πραγματοποιώντας τεράστια άλματα από τρίμηνο σε τρίμηνο: Από 6,2% στο πρώτο, πέρασε στο 7,9% στο δεύτερο, 9,1% στο τρίτο, για να κλείσει με το διψήφιο 10,7% στο τέταρτο, ένα πρωτοφανές νούμερο για τον υπόλοιπο κόσμο. Ο Κινέζος αξιωματούχος που παρουσίασε τα στοιχεία είχε κάθε λόγο να εμφανισθεί αισιόδοξος για το μέλλον. Χάρις στην αργή ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας το 2010, είπε ο Μα Τζιαντάνγκ, «το περιβάλλον θα είναι καλύτερο».

Οι κίνδυνοι
Οι οικονομολόγοι, ωστόσο, δεν συμμερίζονται αυτή την αισιοδοξία. Προβλέπουν ότι η Κίνα θα ξαναμπεί στον δρόμο του πληθωρισμού, ενώ εκτιμούν ότι στην κινεζική αγορά υπάρχουν οι συνθήκες για τη δημιουργία μιας νέας φούσκας που αν σκάσει δεν θα αφήσει χωρίς συνέπειες την παγκόσμια οικονομία. «Μπορούμε ήδη να δούμε σημάδια φούσκας και σημάδια έντασης στην κινεζική οικονομία, ιδιαίτερα στην αγορά των ακινήτων», επισήμανε ο Άντριου Μπαρνς, επικεφαλής του τμήματος μακροοικονομικών τάσεων στην Παγκόσμια Τράπεζα. Τον κίνδυνο αυτόν κατέγραψε ο ανταποκριτής της «Corriere della Sera» στο Πεκίνο. Το 2004 το τετραγωνικό μέτρο στο τέταρτο δαχτυλίδι της κινεζικής πρωτεύουσας κόστιζε 6.000- 7.000 χιλιάδες γιουάν (600-700 ευρώ). Σήμερα έχει εκτοξευθεί στα 24.000 γιουάν. Στις κατοικίες πολυτελείας της Σαγκάης το τετραγωνικό μέτρο μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 10.000 ευρώ. Στην Κίνα παρατηρείται πλέον ο ίδιος κύκλος που έζησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, με την υπερπροσφορά στεγαστικών δανείων από τα πιστωτικά ιδρύματα και τη μεσαία τάξη πρόθυμη να χρεωθεί.

Ο «πυροβολισμός»
Αυτός ο κύκλος, πάντως, είναι μία από τις ελάχιστες ομοιότητες ανάμεσα στις δύο χώρες. Κι όπως φαίνεται, οι πολλές διαφορές τους δεν θα αφήσουν για πολύ αδιατάρακτες τις σχέσεις τους. Η Χίλαρι Κλίντον ανέβασε χθες δραματικά τους τόνους δηλώνοντας, λίγες ημέρες μετά τη σύγκρουση της Google με το Πεκίνο με αφορμή την καταγγελία της αμερικανικής εταιρείας ότι δέχθηκε μαζικές επιθέσεις που προέρχονταν από την Κίνα, πως χώρες που εξαπολύουν επιθέσεις στον κυβερνοχώρο θα πρέπει να υποστούν συνέπειες και να αντιμετωπίσουν τη διεθνή καταδίκη. «Σε έναν κόσμο διασυνδεδεμένο, μια επίθεση στο δίκτυο μιας χώρας ισοδυναμεί με ολοκληρωτική επίθεση», τόνισε η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών.


Προβλέπεται θύελλα στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον

ΣΥΜΦΩΝΑ με τον αρθρογράφο των «Financial Τimes» Γκίντεον Ράχμαν, το επεισόδιο της Google με την Κίνα, ενδεχομένως και ο χθεσινός «πυροβολισμός» της Χίλαρι Κλίντον εναντίον της, αποτελούν προάγγελο των όλο και πιο θυελλωδών σχέσεων ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Πεκίνο. Οι Αμερικανοί, επισημαίνει ο Βρετανός αρθρογράφος, δέχθηκαν την ανάδυση της Κίνας ως γιγαντιαίας οικονομικής δύναμης επειδή θεώρησαν ότι αυτό θα οδηγούσε σε πολιτική φιλελευθεροποίηση τη χώρα. Τόσο ο Κλίντον όσο και ο Τζορτζ Μπους ήταν πεισμένοι ότι το ελεύθερο εμπόριο και η κοινωνία της πληροφορίας θα καθιστούσαν αναπόφευκτη την πολιτική αλλαγή στην Κίνα. Ο Γκίντεον Ράχμαν επισημαίνει ότι μέχρι τώρα τα γεγονότα δεν επιβεβαιώνουν τη θεωρία. Η Κίνα εξακολουθεί να λογοκρίνει και η αλματώδης ανάπτυξή της συνοδεύεται από μεγαλύτερη καταστολή. «Αν αυτή η διαπίστωση συνοδευτεί με το διψήφιο ποσοστό της ανεργίας στις ΗΠΑ που αποδίδεται εν πολλοίς στους νομισματικούς χειρισμούς της Κίνας, τότε δεν πρέπει να εκπλαγεί κανείς με την αντικινεζική έκρηξη», συμπεραίνει ο Ράχμαν. Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα και χωρίς τα βήματα φιλελευθεροποίησης που περίμενε μάταια η Ουάσιγκτον, το 2016 το Πεκίνο θα ξεπεράσει το Τόκιο, το 2023 τις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης και το 2041 θα γίνει η πρώτη οικονομία στον κόσμο.

Οι αναλυτές πάντως διατηρούν πολλές αμφιβολίες. Η πρόσφατη ιστορία διδάσκει ότι οποιαδήποτε πρόβλεψη είναι παρακινδυνευμένη και τα παραδείγματα είναι πολλά: το 1979 ο καθηγητής του Χάρβαρντ Έζρα Βόγκελ υποδείκνυε την Ιαπωνία ως νούμερο 1 του μέλλοντος, ενώ τη δεκαετία του 1990 ο Λέστερ Θόροου του ΜΙΤ βεβαίωνε ότι η Ευρώπη θα ανταγωνιζόταν στήθος με στήθος τις ΗΠΑ. Η Ιστορία όμως αποφάσισε διαφορετικά.