Φαινόμενα

Ερωτευμενάκι μου…
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Όση αισιοδοξία και αν διαθέτει κάποιος δύσκολα μπορεί να πιστέψει στα ατμοσφαιρικά παραμύθια του «4», ιδίως εκείνο όπου ο άνεργος το ρίχνει στον έρωτα σαν φοιτητάκος
Είναι σε ηλικία καριέρας, με σπουδαίο πόστο σε εταιρεία που του προσφέρει εκτός από μεγάλο μισθό και ένα υπερπολυτελές αυτοκίνητο και- υποθέτουμε- μερικές ακόμη διευκολύνσεις.

Αίφνης απολύεται με τον πιο σκληρό τρόπο, βρίσκοντας ένα πρωί την πόρτα της εταιρείας κλειστή, ενώ οι συνάδελφοί του περνούν από μπροστά του και κάνουν ότι δεν τον ξέρουν.

Την ίδια ώρα μαθαίνει ότι η σύζυγός του είναι έγκυος από τον πρώην φίλο της και διαλύεται ο γάμος του. Εν ολίγοις, τα χάνει όλα. Αλλά κανένα πρόβλημα. Αναρρώνει ταχύτατα και όχι μόνο, αλλά ερωτεύεται με πάθος. Άνεργος μεν, ερωτευμένος δε, πάει την καινούργια αγαπημένη του βόλτα με το τραμ και περνούν οι δυο τους ζάχαρη σαν ζευγαράκι από το παλιό ασπρόμαυρο σινεμά, τότε που νιάτα σήμαινε και φτώχεια.

Όλα αυτά τα παραμυθένια συμβαίνουν στο «4», όπου ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης υποδύεται τον ρόλο του ανέργου πλην ερωτευμένου. Να θεωρήσουμε όλο αυτό μια αισιόδοξη «πρόταση» για την ανεργία, που αυξάνεται με γεωμετρικό ρυθμό στον τόπο μας;

Ίσως μια απόπειρα επιστροφής στους καιρούς όπου αξία είχαν τα αισθήματα και όχι το χρήμα (παρότι αυτά τα πίστευαν πάντα οι φτωχοί); Ενδιαφέρον. Γιατί, αλλιώς, όλο αυτό μοιάζει με παραμύθι για μωρά. Αν και μια αληθοφάνεια ακόμη και η «Κοκκινοσκουφίτσα» την έχει.

Πάντως τα πλάνα από τη βόλτα στην παραλία και μέσα από το τραμ με την καινούργια αγαπημένη, η οποία έτσι κι αλλιώς φοιτήτρια είναι, στις ΗΠΑ βεβαίως, ήταν τόσο ατμοσφαιρικά που άλλαζαν τελείως το τοπίο που γνωρίζουμε.

Αν κάτι γνωρίζει καλά ο Παπακαλιάτης είναι να ανακαλύπτει γωνιές της πόλης, σπίτια, χώρους, τα οποία δίνουν στις σειρές που υπογράφει ατμόσφαιρα και πολυτέλεια. Έτσι και στο «4», δίνει την αίσθηση ότι η Αθήνα είναι μια πόλη του ονείρου, όλο ωραίες γειτονιές, μονοκατοικίες και υψηλής αισθητικής δρόμους και κτίρια. Χαλάλι. Τηλεόραση είναι. Αλλά ώς εδώ το παραμύθι. Τα υπόλοιπα, ζητήματα της ζωής εμφανίζονται πολύ εύκολα για να μπορούν να πείσουν.

Α ναι, και ο ένας αδελφός ερωτεύεται μια κοπέλα, που μένει με τον πατέρα της σε ξενώνα αστέγων. Και τους παίρνει και τους δυο στο σπίτι του. Αχ! Είναι ωραία τα παραμύθια! Ήδη το Χόλιγουντ μας έχει φλομώσει με πολλά.

Από τους σημαντικότερους ρόλους της τηλεόρασης στις σύγχρονες κοινωνίες είναι ότι χρησιμοποιείται η γοητεία της, το τελετουργικό του θεάματος δηλαδή, για να διαδοθούν και να γίνουν αποδεκτές από όσο γίνεται μεγαλύτερο κοινό νέες ιδέες και κοινωνικά ήθη, νέες τάσεις και ανάγκες που επιβάλλουν οι συνθήκες των αγορών και των καιρών. Μόνο που θέλει τέχνη και μάλιστα πρόκειται για τη δυσκολότερη, καθώς απαιτείται να υπάρχει όχι μόνο συναίσθηση του πραγματικού κόσμου, αλλά και το ταλέντο να χρησιμοποιηθούν οι κώδικές του για την αφήγηση των παραμυθιών.


Γκρίζα η ζωή δίχως παραμύθια

Πολλοί μπορεί να ήθελαν να είναι τόσο καλοί που να ερωτευτούν οποιαδήποτε άστεγη κοπελίτσα, αλλά ας είμαστε ειλικρινείς, ουδείς θα το έπραττε. Μόνο το Χόλιγουντ αφηγείται τέτοια παραμύθια. Γιατί αποτελεί συστατική αξία της αμερικανικής κουλτούρας ότι όλοι απολαμβάνουν ίσες ευκαιρίες. Κι ας είναι ψευδαίσθηση. Στη χώρα μας, πάλι, με 80.000 άνεργους νέους στους δρόμους, έχει διαλυθεί προ πολλού.

Δύσκολο να πιστέψουμε επίσης ότι φρεσκοαπολυμένος που διανύει την τρίτη δεκαετία της ζωής του θα είχε όρεξη για έρωτες. Εκτός πια και αν η αυτοπεποίθηση αγγίζει τα όρια της παθολογίας, ή η αφασία. Το ίδιο είναι. Ας τα δούμε όμως όλα αυτά ως πρόσκληση για αισιοδοξία, έστω και σκανδαλώδη. Η ζωή είναι πολύ γκρίζα χωρίς τα παραμύθια.