«Πρέπει να καεί η Αθήνα για να γίνουν δυο νόμοι»

«Τα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2008 ήταν μια μπεργκμανική κρίση. Ο κόσμος έκαιγε το σπίτι του επειδή συνειδητοποίησε ότι δεν έχει τίποτα και το ότι είναι ένα τίποτα. Δεν είχε από πού να κρατηθεί. Ήταν μια μεσοαστική κρίση», λέει στα «ΝΕΑ» ο Κώστας Βαρώτσος. Ο δημιουργός του «Δρομέα», που έχει αφήσει τα εικαστικά του σημάδια από τα βουνά της Ιταλίας ώς το κοσμικό Μαϊάμι, έναν χρόνο μετά τα περυσινά «Δεκεμβριανά» «χτυπά» με δύο εκθέσεις: μία στο Ευγενίδειο Ίδρυμα, όπου στήνει ένα σύμπαν με πέτρες και γυαλί σε πολλές γωνιές του κτιρίου (επιμέλεια: Χάρις Κανελλοπούλου). Και μια δεύτερη στην γκαλερί «Fizz», στο Κολωνάκι, με δύο εγκαταστάσεις, η μία εκ των οποίων μοιάζει με κύμα έτοιμο να παρασύρει τα πάντα.

Τα νέα έργα, στο γνωστό ύφος του Κώστα Βαρώτσου, μοιάζουν να κοιτάζουν την ταραγμένη κοινωνική πραγματικότητα από μακριά. «Δεν είμαι σχολιαστής ούτε δημοσιογράφος», απαντά. «Δεν σχολιάζω την πραγματικότητα. Είμαι μέρος της πραγματικότητας. Η τέχνη πρέπει να παίξει έναν συγκεκριμένο ρόλο: να δημιουργήσει και να ξαναδώσει στον άνθρωπο εσωτερική ισορροπία. Να φέρει την κάθαρση όχι μέσω της ανάλυσης των γεγονότων ή μέσω του λαϊκισμού ούτε και παρασυρόμενη. Ρόλος της είναι να αφουγκραστεί. Τη λύση για το πώς θα πάμε μπροστά θα τη δώσει ο καθένας μας, αλλά δεν είναι εύκολη διαδικασία, αφού έχουμε γκρεμίσει τα πάντα και δεν έχουμε σημείο αναφοράς».

Και η «Ουτοπία» που προτείνετε θα μας δώσει σημεία αναφοράς;

Πιστεύω ότι πρέπει να δημιουργήσουμε εμείς τα σημεία αναφοράς που να μπορούν ενδεχομένως να κρατήσουν το υπαρξιακό κενό και την ευαίσθητη σταθερότητα της κοινωνίας. Έχουμε φτάσει εδώ λόγω της αποτυχίας των πολιτικών και ιδεολογικών συστημάτων που οδήγησαν στην κατάρρευση του μοντέρνου συστήματος σκέψης. Το τέλος των ιδεολογιών έφερε και το τέλος της ουτοπίας. Είναι τραγικό. Αλίμονο αν δεν έχουμε κίνητρο την ουτοπία, αν χάσουμε το όνειρο. Το όνειρο είναι κινητήριος δύναμη. Πρέπει να ονειρευόμαστε, διότι καμιά φορά τα όνειρα γίνονται πραγματικότητα. Είναι η μόνη λύση για να επιβιώσουμε.

Προκλητικός πάντα ο Κώστας Βαρώτσος πιστεύει πως στην Ελλάδα«οποιαδήποτε εξέλιξη γίνεται με τραυματικό τρόπο. Πρέπει οι μισοί να σκοτώσουν τους άλλους μισούς για να γίνει ένα βηματάκι. Δείτε τι γίνεται με τα πανεπιστήμια. Πρέπει να πέσει ξύλο, να σκοτωθεί κόσμος, να ξηλωθούν υπουργοί, να καεί η Αθήνα για να γίνουν δυο νόμοι, ενώ έχουμε ανάγκη 52.

Η εξέλιξη δεν ενέχει κίνδυνο λάθους;

Διορθώνεται το όποιο λάθος. Προτιμώ την εξέλιξη από τη στατικότητα. Καλούμεθα να πάρουμε αποφάσεις και να ξεπεράσουμε τα βαρίδια του απώτερου παρελθόντος.

ΙΝFΟ

● «Ουτοπία» στο Ίδρυμα Ευγενίδου (Λ. Συγγρού 387)
έως 21 Φεβρουαρίου.
● «Συρρίκνωση» στην γκαλερί «Fizz» (Βαλαωρίτου 9γ)
έως 9 Ιανουαρίου.

«Έβαλα μαρμελάδα στη φασολάδα»

Η νέα δουλειά του Κώστα Βαρώτσου μπορεί να μη μοιάζει εκ πρώτης όψεως «προκλητική», ο ίδιος κατάφερε ωστόσο να προκαλέσει με το μνημείο πεσόντων που ολοκλήρωσε προσφάτως στη Βέροια. Ένα μνημείο που παντρεύει την πέτρα με το γυαλί και δέχεται πυρά από τους ντόπιους.

«Το μνημείο δεν αγνοεί την Ιστορία.

Υποκλίνεται μπροστά της. Απλώς προσπάθησα να εξελίξω τον θεσμό και ακούμπησα ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της ελληνικής κοινωνίας: το ότι δυσκολεύεται να εξελιχθεί. Είναι σα να έβαλα μαρμελάδα στη φασολάδα», εξηγεί ο καλλιτέχνης που τις προάλλες επέστρεψε από τη Νέα Υόρκη, όπου εγκατέστησε ένα ακόμη έργο του στην είσοδο του Οlympic Tower, όπου έχει την έδρα του το Ίδρυμα Ωνάση.