Νέα σκληρά μέτρα ή υποβάθμιση

Σε κλοιό ασφυκτικών πιέσεων βρίσκεται και πάλι η ελληνική οικονομία μετά τη χθεσινή απόφαση του διεθνούς οίκου αξιολόγησης Standard and Ρoor΄s να θέσει σε καθεστώς επιτήρησης την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας.

Η απόφαση αυτή συνιστά προθάλαμο υποβάθμισης της οικονομίας που εκτιμάται ότι δύσκολα θα αποφευχθεί, ενώ είχε ως αποτέλεσμα τα επιτόκια δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου να σημειώσουν νέο άλμα (η διαφορά τους από τα αντίστοιχα γερμανικά) στο 2,03% από 1,84% που ήταν την Παρασκευή. Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν όχι μόνο το κόστος δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου αλλά και των τραπεζών, φέρνοντας έτσι επιβαρύνσεις και στα επιτόκια δανεισμού νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Σε αυτό το σκηνικό και με τις επιπτώσεις στην αγορά ομολόγων και το Χρηματιστήριο να είναι ήδη έντονες, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης προετοιμάζεται για ένα καυτό δεκαήμερο εξετάσεων. Θα επιχειρήσει να πείσει τόσο τα στελέχη της S&Ρ όσο και κλιμάκιο του έτερου οίκου αξιολόγησης Μoody΄s που φθάνει στην Αθήνα τη Δευτέρα με… διαθέσεις υποβάθμισης της οικονομίας ότι τα μέτρα που λαμβάνει η κυβέρνηση θα επαναφέρουν την ελληνική οικονομία σε τροχιά δημοσιονομικής πειθαρχίας. Κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα με τον προϋπολογισμό, αφού η S&Ρ θεωρεί πως «τα κυβερνητικά σχέδια είναι απίθανο να εξασφαλίσουν σταθερή μείωση ελλειμμάτων και χρέους». Προκειμένου να πειστούν οι αγορές και να διενεργηθεί απρόσκοπτα ο δημόσιος δανεισμός ύψους 55 δισ. ευρώ το 2010, το οικονομικό επιτελείο διαμηνύει πως θα προχωρήσει- αν χρειαστεί- σε πρόσθετα μέτρα με τη μορφή συμπληρωματικού προϋπολογισμού. «Αν δεν πειστούν οι αγορές, δεν θα διστάσουμε να αλλάξουμε τον προϋπολογισμό τον Ιανουάριο» τονίζει υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, προαναγγέλλοντας επί της ουσίας έκτακτα μέτρα υπό την απειλή των… spread.

Έρχονται υποβαθμίσεις
Οι προειδοποιήσεις της S&Ρ χαρακτηρίζονται αναμενόμενες από στελέχη του υπουργείου Οικονομικών που σημειώνουν ότι ο διεθνής οίκος δεν είχε «τοποθετηθεί» μετά την ανακοίνωση των στοιχείων για τον υπερδιπλασιασμό του φετινού ελλείμματος στο 12,7% του ΑΕΠ. Οι ίδιες πηγές θεωρούν αναμενόμενη την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας από τη Μoody΄s και εκτιμούν πως δύσκολα θα αποφευχθεί και η υποβάθμιση από την S&Ρ. Στη χθεσινή ανακοίνωση ο διεθνής οίκος δίνει άλλωστε στίγμα προθέσεων: «Αν καταλήξουμε ότι η κυβερνητική στρατηγική είναι αρκετά επιθετική για να εξασφαλίσει μια σημαντική και σταθερή μείωση του δημοσίου χρέους, οι αξιολογήσεις θα μπορούσαν να παραμείνουν αμετάβλητες. Αντίθετα, θα μπορούσαμε να υποβαθμίσουμε την αξιολόγηση κατά μία κλίμακα σε ΒΒΒ+, αν θεωρήσουμε ότι οι υποθέσεις της κυβέρνησης δεν είναι ρεαλιστικές, δεδομένου ιδίως του κινδύνου ότι η ελληνική οικονομία μπορεί να υποαποδώσει σε σχέση με άλλες οικονομίες της ζώνης του ευρώ μεσοπρόθεσμα». Σήμερα, η ελληνική οικονομία φέρει βαθμολογία Α+ από τη Μoody΄s και Α- από τις S&Ρ και Fitch. Για να φθάσει σε σημείο τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου να μη γίνονται αποδεκτά από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για δανεισμό των ελληνικών τραπεζών, θα πρέπει να υποβαθμιστεί κατά 6 βαθμίδες από τη Μoody΄s και κατά 4 βαθμίδες από τους δύο άλλους οίκους.

Αυξάνεται το κόστος δανεισμού
«Ακόμα μία υποβάθμιση θα ανεβάσει περαιτέρω το κόστος δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου» παραδέχονται αρμόδια στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, τα οποία σημειώνουν κατηγορηματικά πως δεν τίθεται ζήτημα αδυναμίας δανεισμού αλλά ακριβότερου δανεισμού. Ήδη, άλλωστε, με τη χθεσινή απειλή υποβάθμισης, η αγορά ομολόγων αντέδρασε έντονα με το spread (τη διαφορά ανάμεσα στο κόστος δανεισμού Ελλάδας- Γερμανίας) να αυξάνεται στο 2,03%, από 1,84% την περασμένη Παρασκευή, αντανακλώντας σημαντικές επιβαρύνσεις.

Άνοιγμα της ψαλίδας κατά μία μονάδα συνιστά ετήσιες επιβαρύνσεις 900 εκατ. ευρώ στο μέτωπο των τόκων, πεδίο όπου ήδη η Ελλάδα καταβάλλει 12 δισ. ευρώ τον χρόνο για την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους των 272 δισ. ευρώ. Το άνοιγμα της ψαλίδας των επιτοκίων αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης που προετοιμάζεται για το δανειακό πρόγραμμα του 2010, όταν το Ελληνικό Δημόσιο θα ζητήσει δανεικά ύψους 55 δισ. ευρώ από τις αγορές.

ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

οδηγούν σε επιβαρύνσεις και των επιτοκίων δανεισμού νοικοκυριών και επιχειρήσεων

100 δισ. ευρώ αυξήθηκε το χρέος από το 2004
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Δημήτρης Τζάθας

ΤΟΝ «ΔΥΣΚΟΛΟΤΕΡΟ προϋπολογισμό από τη μεταπολίτευση μέχρι σήμερα» χαρακτήρισε χθες από τη Βουλή ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου τον προϋπολογισμό για το 2010. Μιλώντας στην αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή, που συζητά αυτές τις μέρες το προσχέδιο του φετινού προϋπολογισμού, ο κ. Γ. Παπακωνσταντίνου επέκρινε δριμύτατα τις κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας λέγοντας- μεταξύ άλλων- ότι «σε σύνολο 250 δισεκατομμυρίων ευρώ, στα οποία ανήλθε το δημόσιο χρέος τα τελευταία 20 χρόνια, τα 50 δισ. οφείλονται στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη την τριετία ΄90-΄93 και για άλλα 100 δισ. ευρώ ευθύνονται οι κυβερνήσεις του Κώστα Καραμανλή». Και πρόσθεσε χαρακτηριστικά: «Αυτή είναι η αλήθεια, και μάλιστα οι κυβερνήσεις της Ν.Δ. μάς χρέωσαν χωρίς να ακολουθούν κοινωνική πολιτική…».

Πραγματική προσαρμογή
Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών η κυβέρνηση «με μεγάλη αίσθηση ευθύνης προχωρά στην κατάθεση του δυσκολότερου προϋπολογισμού μετά τη μεταπολίτευση εξαιτίας της διεθνούς δυσμενούς κατάστασης αλλά και των τεράστιων προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα μας». Ο κ. Γ. Παπακωσταντίνου υποστήριξε ότι η κυβερνητική προσπάθεια «δεν εξαντλείται το 2010», είπε πως «προσπαθεί μια πραγματική και όχι εικονική προσαρμογή που να παρέχει την αίσθηση του δικαίου στους Έλληνες πολίτες, οι οποίοι πρέπει να γνωρίζουν ότι το κράτος σέβεται τα χρήματά τους και τα δαπανά σε αναπτυξιακούς σκοπούς».

Αντίθετα με τον προϋπολογισμό ήταν τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ο ειδικός εισηγητής της Ν.Δ. Χρ. Σταϊκούρας μολονότι ανέφερε ότι ο φετινός προϋπολογισμός θα είναι εικονικός, χαιρέτισε την αύξηση των δαπανών για την Παιδεία κατά ένα δισεκατομμύριο ευρώ για το 2010 που προβλέπει η κυβέρνηση, ενώ την αντίθεσή τους εξέφρασαν οι βουλευτές του ΚΚΕ Άγγ. Τζέκης, του ΛΑΟΣ Ηλ. Πολατίδης και του ΣΥΡΙΖΑ Δημ. Παπαδημούλης.

Ιρλανδικό μοντέλο με μείωση μισθών «δείχνει» ο Τρισέ

ΜΟΝΤΕΛΟ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ προτείνει για την Ελλάδα ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν Κλοντ Τρισέ, ο οποίος χαρακτήρισε χθες «πολύ δύσκολη» την οικονομική κατάσταση της χώρας, προσθέτοντας ότι «απαιτούνται πολύ δύσκολα, πολύ τολμηρά αλλά απαραίτητα μέτρα».

Οι νέες συστάσεις του προέδρου της ΕΚΤ προς την Ελλάδα έγιναν σε ομιλία του στο Ευρωκοινοβούλιο, όπου εξέφρασε παράλληλα απόλυτη εμπιστοσύνη στην ικανότητα της κυβέρνησης να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να επανέλθει η ομαλότητα. Περιγράφοντας την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, ο κ. Τρισέ αναφέρθηκε και στην περίπτωση της Ιρλανδίας σημειώνοντας ότι η κυβέρνησή της προχώρησε στη λήψη δύσκολων αλλά σωστών αποφάσεων, κάτι το οποίο πρέπει να κάνει και η Ελλάδα, αφού «χρειαζόμαστε μια αξιόπιστη μεσοπρόθεσμη στρατηγική».

Τι έκανε η Ιρλανδία
Αξίζει να σημειωθεί πως η Ιρλανδία, για να αντιμετωπίσει τα δημοσιονομικά της προβλήματα, προχώρησε φέτος σε σκληρά μέτρα μεταξύ των οποίων η μείωση των μισθών στο Δημόσιο κατά 7%, η αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ καθώς και των φόρων στα τσιγάρα. Επίσης, ανακοίνωσε έκτακτη οικονομική εισφορά για εισοδήματα πάνω από 60.000 ευρώ και αύξηση της φορολογίας εισοδήματος στα μεσαία και υψηλά εισοδήματα.

Το παράδειγμά της αναφέρεται συχνά στις συνεδριάσεις του συμβουλίου Εcofin. Ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου, πάντως, έχει διαψεύσει πως δέχεται πιέσεις για μείωση μισθών και επιμένει σε εισοδηματική πολιτική με αυξήσεις 1,5% και πάγωμα μισθών – συντάξεων για όσους έχουν πολύ υψηλές αποδοχές. Το ύψος του πλαφόν, αν τελικά τεθεί στα 2.000 ευρώ μεικτά και με ποια επιδόματα, θα ξεκαθαρίσει τον Ιανουάριο με την ανακοίνωση της εισοδηματικής πολιτικής.

Το Βloomberg
Μέτρα σε διαφορετικό μήκος κύματος «εισηγήθηκε» χθες και το δίκτυο Βloomberg, σε δημοσίευμα του οποίου αναφέρεται πως ο Έλληνας πρωθυπουργός μάλλον θα πρέπει να ξεχάσει τις προεκλογικές του υποσχέσεις, καθώς οφείλει να καθησυχάσει τις αγορές.

Σημειώνεται ότι το θέμα της ελληνικής οικονομίας, σύμφωνα με δημοσίευμα του «Der Spiegel», θα συζητηθεί κατά τη συνεδρίαση του Δ.Σ. της ΕΚΤ στις 17 Νοεμβρίου, όπου και εκεί αναμένεται να επαναληφθούν οι συστάσεις για τη λήψη σκληρών μέτρων από την Ελλάδα.

Σκαρφάλωσε στο 2% ο πληθωρισμός τον Νοέμβριο

ΑΛΜΑ ΣΤΟ 2% έκανε ο πληθωρισμός τον Νοέμβριο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, από 1,2% τον Οκτώβριο, κυρίως λόγω των καυσίμων αλλά και σειράς από ανατιμήσεις δημοσίων υπηρεσιών και νέους φόρους που επέβαλε η προηγούμενη κυβέρνηση.

Παράλληλα στην ευρωζώνη ο μέσος πληθωρισμός ήταν μόνο 0,6%. Η διαφορά αυτή, του 1,4% προκαλεί όλο και μεγαλύτερη απώλεια ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών, αφού η Ελλάδα γίνεται όλο και ακριβότερη σε σύγκριση με τους εταίρους της.

Τα καύσιμα αυτοκινήτου ήταν τον Νοέμβριο ακριβότερα κατά 14,5% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους, συνεισφέροντας κατά πολύ στην άνοδο του πληθωρισμού.

Επίσης, σημειώθηκαν μεγάλες αυξήσεις στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών που ελέγχονται από το κράτος ή στα οποία επιβλήθηκε αύξηση φορολογίας από το κράτος. Έτσι, είχαμε αύξηση 6,7% στην τιμή των τσιγάρων, 18,6% στα τέλη κυκλοφορίας, 7% στις αστικές συγκοινωνίες, 28,6% στα κόμιστρα των ταξί, 36,6% στα υπεραστικά τρένα και 7,4% στις υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας.