Φαινόμενα

Το «πάπλωμα» του συναισθήματος
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Παρά την απόλυτα πολιτική διαδικασία, την ψηφοφορία από τη βάση της Ν.Δ. για αρχηγό, η πολιτική περιορίστηκε σε συνέπεια από επίκεντρο των επιλογών
Να, λοιπόν, που η έντονη τηλεοπτική παρουσία δεν αποτελεί πανάκεια για τους πολιτικούς. Θα μπορούσε να είναι αυτό ένα από τα βασικά συμπεράσματα για την επικοινωνιακή πτυχή της εκλογής νέου αρχηγού στη Ν.Δ. Φυσικά, ουδείς θα ισχυριστεί ότι αρκεί για την επιλογή ενός πολιτικού η τηλεοπτική προβολή και μόνο.

Άλλωστε στην περίπτωση του κ. Ψωμιάδη η τηλεόραση έχει καθοριστικό ρόλο. Οι διαρκείς εμφανίσεις του σε αυτήν και κυρίως το ταλέντο του να χρησιμοποιεί τους όρους του τηλεοπτικού θεάματος προς όφελός του έχουν κάνει την προσωπικότητά του και τις αντιλήψεις του ευρέως γνωστές στους ψηφοφόρους της Ν.Δ. Δύσκολα θα μπορούσε κανείς να μην υπολογίσει τον ρόλο της τηλεόρασης στο διψήφιο ποσοστό που πέτυχε στις εκλογές για την αρχηγία.

Πολλές και οι τηλεοπτικές εμφανίσεις της Ντόρας Μπακογιάννη. Ήταν η πρώτη που έσπευσε να αρχίσει τον κύκλο των τηλεοπτικών εμφανίσεων κατά την προεκλογική περίοδο με υψηλό επικοινωνιακό προτέρημα την εξαιρετική άνεση στον φακό. Στην εμφανή τηλεοπτική εμπειρία της αντιπαρατέθηκε μια συγκρατημένη πολιτική εμφανίσεων του Αντώνη Σαμαρά. Χωρίς να του λείπει η άνεση, είχε μια κάπως παλιομοδίτικη έκφραση η οποία τόνιζε τον έντονα συγκινησιακό του λόγο. Δεν έφθανε βέβαια το κρεσέντο Ψωμιάδη, απευθυνόταν όμως στο ίδιο συναισθηματικό κέντρο.

Αποδείχθηκε ότι η επικοινωνιακή του στρατηγική ήταν προσεκτική και με πλήρη επίγνωση της κουλτούρας του κοινού στο οποίο απευθύνεται. Για παράδειγμα δεν σταμάτησε σε συνεντεύξεις του να επαναλαμβάνει με το ίδιο ύφος του ανθρώπου που τον πλήγωσαν ότι έμεινε ολομόναχος 11 χρόνια εκτός της Ν.Δ. Αίφνης το μειονέκτημα μετατρεπόταν σε πλεονέκτημα, καθώς μια πολιτική απόφαση, όπως ήταν τότε η αποχώρησή του από τη Ν.Δ. και η ίδρυση της Πολιτικής Άνοιξης, περνούσε από τα φίλτρα μιας φωτογενούς συγκίνησης για να εμφανιστεί τελικώς σαν συναισθηματικό δράμα. Επιπλέον η απουσία από ένα κόμμα που απέτυχε παταγωδώς να διαχειριστεί την κυβερνητική εξουσία κατέληγε σε πλεονέκτημα. Λες και η παρουσία του σε αυτό, και μάλιστα στη θέση του αρχηγού του, αυτομάτως άλλαζε και το κόμμα. Χωρίς να το αλλάζει. Και δεν ήταν το μόνο όφελος από αυτήν τη στρατηγική. Η επικοινωνιακή χρήση της συγκίνησης διεγείρει πάντα τα πιο συντηρητικά στοιχεία του ακροατηρίου και σε αυτά ακριβώς απευθύνθηκε ο κ. Σαμαράς.

Το ίδιο βέβαια και ο Ψωμιάδης, με αποκορύφωμα το ξέσπασμά του μπροστά στις κάμερες για «μπράβους» που έχουν άλλοι (συνυποψήφιοι;) και εμποδίζουν τον κόσμο να τον ψηφίσει. Ακολούθησε η κατάρρευσή του και η μεταφορά του στο νοσοκομείο, αφού ήδη ήταν καταβεβλημένος λόγω κρυολογήματος.

Ποια πολιτική ανάλυση να σταθεί απέναντι από ένα τόσο συναισθηματικά έντονα φορτισμένο τοπίο! Και ποια αυτοκριτική δύναμη θα μπορέσει ποτέ να υπερβεί το «πουπουλένιο πάπλωμα» του συναισθήματος, με το οποίο τυλίχτηκαν οι ρίζες των προβλημάτων που οδήγησαν τη Ν.Δ. στη συντριπτική ήττα της 4ης Οκτωβρίου. Παρά την απόλυτα πολιτική διαδικασία, την ψηφοφορία από τη βάση, η πολιτική περιορίστηκε σε συνέπεια από επίκεντρο των επιλογών.

Η τρίωρη πολιτική εκπομπή του Μega με την Όλγα Τρέμη, με την οποία κάλυψε τις εκλογές στη Ν.Δ. σημείωσε μερίδιο 30,1% σύμφωνα με στοιχεία της ΑGΒ Νielsen Μedia Research

Για συντηρητικούς ψηφοφόρους

Όπως και να έχει, η πολιτική τού συναισθήματος παραμένει η πιο καθησυχαστική μέθοδος για την προσέλκυση συντηρητικών ψηφοφόρων που τρομάζουν μπροστά στους ανοιχτούς ορίζοντες και τις σύνθετες προκλήσεις της εποχής. Ιδίως ψηφοφόρων που διατηρούν μνήμες και όραμα του «χαρισματικού ηγέτη» σε εποχές που δεν ευνοούν τη δημιουργία τους.

Πάντως, την εικόνα τής αμέσως επόμενης ημέρας την έδιναν οι υποστηρικτές της κάθε πλευράς που βρέθηκαν στα ειδικά πάνελ της εκλογικής βραδιάς. Στο Μega o κ. Κεδίκογλου, φανερά καταβεβλημένος από την προσπάθεια και το αποτέλεσμα, έμεινε μέχρι τέλους, ο κ. Γκιουλέκας αποχώρησε περιχαρής μόλις έγινε γνωστή η νίκη του υποψηφίου που στήριζε, του κ. Σαμαρά, για να βρεθεί δίπλα του στις στιγμές του πανηγυρισμού. Στις οθόνες ένα πλήθος γιόρταζε ξέφρενα την «καινούργια ημέρα» λίγες μόλις ημέρες μετά τη θλίψη της εκλογικής ήττας. Λες και όλα άλλαξαν. Χωρίς κανείς να πει τι ακριβώς πρόκειται να αλλάξει.