[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Χρειάζονται θεραπευτήρια και όχι φυλακές ψυχών

«Σήμερα μιλάμε για εκτέλεση συμβολαίων, οργανωμένες συμμορίες, ψυχοπαθητικές προσωπικότητες που σκοτώνουν για μικροποσά». Αυτή η νέα μορφή εγκληματικότητας- κατά την εκτίμηση του αντεισαγγελέα Βασ. Φλωρίδηδεν αντιμετωπίζεται με τα συνήθη μέτρα σωφρονισμού. «Χρειάζονται πραγματικά θεραπευτήρια και όχι φυλακές ψυχών», τονίζει με αφορμή τα μέτρα για την αποσυμφόρηση των φυλακών.

Στη Θράκη… Απομόνωση ή νέα εμπειρία;

Γνήσια Ελλάδα! Είναι πραγματική τιμή να υπηρετώ σ΄ αυτό τον τόπο όπου περισσεύει η απλότητα και η καλοσύνη.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης σχεδιάζει την αποσυμφόρηση των φυλακών με αποφυλακίσεις κρατουμένων. Τα προηγούμενα εγχειρήματα είχαν επιτυχία;

Η μαζική και συλλήβδην αποφυλάκιση κρατουμένων κατά κατηγορίες δεν έχει σχέση με τον σωφρονισμό. Οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη συμφόρηση της κοινωνίας, καθώς οι ίδιοι άνθρωποι θα επανεγκλειστούν στη συντριπτική τους πλειονότητα σύντομα στις φυλακές, αφού προηγουμένως θα έχουν βλάψει συμπολίτες μας.

Με το υπάρχον σύστημα επιτυγχάνεται σωφρονισμός;

Σωφρονισμός σημαίνει ότι η Πολιτεία σκύβει πάνω από κάθε κρατούμενο ως ξεχωριστή προσωπικότητα, με τους ειδικούς υπαλλήλους της (δικαστικούς, σωφρονιστικούς, ψυχιάτρους, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς) ερευνά την αιτία της αντικοινωνικής του συμπεριφοράς και προσπαθεί να τη θεραπεύσει. Οι φυλακές ωστόσο ασφυκτιούν. Τι θα γίνει;

Η Πολιτεία πρέπει να συνειδητοποιήσει όχι μόνο την αριθμητική αλλά και την ποιοτική αύξηση της εγκληματικότητας. Πριν από 20 χρόνια π.χ., οι δολοφόνοι ήταν κυρίως άτομα που σκότωσαν για κτηματικές διαφορές ή λόγω πάθους. Σήμερα μιλάμε για εκτέλεση συμβολαίων, οργανωμένες συμμορίες, ψυχοπαθητικές προσωπικότητες που σκοτώνουν για μικροποσά.

Υπάρχει λύση;
Χρειαζόμαστε νέα σύγχρονα σωφρονιστικά καταστήματα, πραγματικά θεραπευτήρια και όχι απλά φυλακές ψυχών.

Πιστεύετε ότι οι προφυλακίσεις θα μειωθούν με τις νέες ρυθμίσεις;

Οι προφυλακίσεις μπορεί να μειωθούν, αλλά η εγκληματικότητα; Η εναλλακτική έκτιση ποινής σε ποιες παραμέτρους σκοντάφτει;
Η ελαφρά φύση των εγκλημάτων είναι αυτή που αρμόζει στην εναλλακτική έκτιση. Διαφορετικά πρόκειται για ανατροπή της αντεγκληματικής πολιτικής.

Οι κυβερνήσεις θέλουν πραγματικά τη βελτίωση του σωφρονιστικού μας συστήματος;

Πιστεύω πως ναι, αλλά δεν αρκεί μόνο η καλή θέληση.

Μήπως το θυμούνται σε κάθε κινητοποίηση κρατουμένων;
Αν ισχύει αυτό, τότε πρόκειται για σοβαρή παθογένεια του συνόλου του δικαιικού μας συστήματος.

Η μονίμως επιδιωκόμενη επιτάχυνση μπορεί να επιτευχθεί με ευχές;

Ασφαλώς όχι. Χρειάζονται ριζικές τομές όπως μείωση των πολυμελών συνθέσεων και των πολυτελών ένδικων μέσων και βοηθημάτων, αλλά και αύξηση των θέσεων των δικαστικών λειτουργών με αντίστοιχη λειτουργική ανακατανομή.

Η Δικαιοσύνη γενικότερα συγκαταλέγεται στα… χαϊδεμένα παιδιά των κυβερνήσεων;

Όχι όσο θα έπρεπε. Οι δεσμεύσεις του υπουργού Δικαιοσύνης για την εκ βάθρων αναμόρφωση του συνόλου των λειτουργιών της, έχουν τύχη να υλοποιηθούν;

Με σκληρή δουλειά, διαβούλευση κυρίως και συνέπεια, πιστεύω πως ναι.

Κοστίζουν ακριβά;
Όχι ιδιαίτερα. Ορθολογισμός χρειάζεται.

Η επαναφορά του αυτοδιοίκητου στην εκλογή προϊσταμένων θα βελτιώσει την ποιότητα της Δικαιοσύνης;

Δεν πρέπει να επιστρέψουμε πάλι στο σύστημα που εισήγαγε στα δικαστήρια την ψηφοθηρία και τον κομματισμό. Εναλλακτικά, θα πρότεινα να επιλέγονται οι προϊστάμενοι όπως τα μέλη των Ανεξάρτητων Αρχών. Από τη Βουλή αλλά με σημαντικά αυξημένη πλειοψηφία, ή από ειδικό ανεξάρτητο όργανο με τη συμμετοχή διακεκριμένων δικηγόρων και πανεπιστημιακών.

Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί επίσης για διαφοροποίηση του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Το ισχύον Σύνταγμα αφήνει περιθώριο;

Η διατύπωση του άρθρου 90, παρ. 5 του Συντάγματος για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης έγινε με «κατηγορικό» τρόπο και δεν αφήνει περιθώρια αλλαγής.

Ποιος τρόπος επιλογής θα ήταν ιδανικός κατά τη γνώμη σας;

Είμαι υπέρ της αμοιβαίας συνεργασίας των εξουσιών και όχι της στεγανοποίησής τους. Κατά συνέπεια θεωρώ απαραίτητη τη συμμετοχή της Βουλής στην επιλογή. Η φοίτηση στη Σχολή Δικαστών προετοιμάζει και επί της ουσίας τους νέους δικαστικούς λειτουργούς;

Όχι κατά τον καλύτερο τρόπο.

Χρειάζεται διαχωρισμός από την αρχή των εισαγγελικών από τους δικαστικούς λειτουργούς, διαφοροποίηση ως προς τη διδακτέα ύλη και οπωσδήποτε μείωση της θεωρητικής εκπαίδευσης με αύξηση της πρακτικής.

Για την εισαγωγή των σπουδαστών αρκεί το καλό διάβασμα;
Αν δεν αλλάξει άμεσα ο τρόπος επιλογής των δικαστικών λειτουργών, ώστε να εισέρχονται στο Σώμα μόνο έμπειρα, καταρτισμένα και ισορροπημένα άτομα, φοβούμαι ότι σύντομα θα ζητάμε τη θέσπιση νέας εθελούσιας εξόδου.

Μπορεί τελικά να επιτευχθεί ανάκαμψη του θεσμού της Δικαιοσύνης;

Με γενναία μέτρα, ναι. Ουσιαστική επιθεώρηση των δικαστικών λειτουργών, επαναφορά των κωλυμάτων εντοπιότητας στις επαρχιακές πόλεις, καθιέρωση χρονικού ορίου παραμονής σε μία δικαστική υπηρεσία, καθιέρωση κωλύματος υπηρέτησης με συγγενικά πρόσωπα που ασκούν δικηγορία, κατάργηση της αναχρονιστικής δικαστικής επετηρίδας και οπωσδήποτε πλήρης αναμόρφωση του δικηγορικού λειτουργήματος.

Και… παρεμπιπτόντως τα παραδικαστικά κυκλώματα «πέθαναν»;

Και για τη Δικαιοσύνη ισχύει το τεκμήριο αθωότητας: είναι αθώα μέχρις αποδείξεως του αντιθέτου.