Φαινόμενα

Πόσο τρόμο αντέχουμε;
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Όσο εθισμένοι κι αν είμαστε στον τρόμο τίποτε δεν μας παγώνει το αίμα όσο τηλεπαραθυράτοι καβγάδες γιατρών για το τι είναι πιο απειλητικό, ένας ιός ή ένα εμβόλιο
Άρχισε ο εμβολιασμός για τον ιό Η1Ν1 χθες με ιδανική υπόκρουση τους γιατροκαβγάδες στα τηλεπαράθυρα για το πόσο ασφαλές είναι το εμβόλιο. Ό,τι χειρότερο για τον άνθρωπο, ευάλωτος μπροστά στην ασθένεια, από το να βλέπει γιατρούς να τσακώνονται on camera. Το είδαμε να συμβαίνει την εποχή της ασθένειας του Χριστόδουλου. Παγώσαμε από τον κυνισμό και την ευκολία με την οποία τεμαχιζόταν το ανθρώπινο σώμα για να μετατραπεί κάθε κομμάτι του σε θέατρο της ιατρικής αλαζονείας. Το ξαναζούμε αυτές τις ημέρες. Σε διαφορετική μορφή. Δεν παύει όμως, πίσω από τις αμφιβολίες των μεν για την ασφάλεια του εμβολίου και τη βεβαιότητα των δε ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος πρόληψης, να μένουμε μουδιασμένοι και ανίκανοι για σκέψη.

Όλα άρχισαν όταν η γριπολαγνεία αποτέλεσε το ιδανικό θέαμα κατά τη θερινή περίοδο της ειδησεογραφικής ξηρασίας. Πανικός. Βγήκαν τότε γιατροί και προσπάθησαν να κατευνάσουν τους ξεσηκωμένους πολίτες. Κανένας φόβος. Η κανονική γρίπη είναι τρομερότερη.

Εκείνα ήταν τα πρώτα επεισόδια. Ακολούθησαν μερικά υποτονικά για τις έρευνες σχετικώς με την εξεύρεση του εμβολίου και αίφνης ξανακορυφώνεται το δράμα με την ανακάλυψή του. Γιατί η υπόθεση περνάει στα χέρια της πολιτικής που πρέπει να αποδείξει ότι είναι ικανή να δράσει ταχύτατα προς εξασφάλισή του. Έγιναν οι σωστές παραγγελίες; Θα υπάρχει για όλους;

Η συζήτηση μετατοπίζεται από την ποιότητα και την πραγματική ασφάλεια του εμβολίου και εν τέλει από το αν είναι ή όχι απαραίτητο, στην ικανότητα της κάθε κυβέρνησης να το εξασφαλίσει για όλους. Ο Ομπάμα πέρασε δύσκολες μέρες από τον αμερικανικό Τύπο, όταν διαπιστώθηκε ότι δεν κύλησαν όλα ομαλώς στο θέμα των εμβολίων και δεν εξασφαλίστηκε ικανή ποσότητα εγκαίρως.

Μπορεί το θέμα της δημόσιας υγείας να είναι κατ΄ εξοχήν πολιτικό, αλλά είναι άλλο να εξασφαλίζονται όροι υγιεινής και περίθαλψης και άλλο να ασκείται πολιτική μέσω του φόβου για τον θάνατο. Δεν έχει περάσει καιρός από την περιβόητη «υπόθεση της φραπελιάς», που απέδειξε πόση δύναμη έχει η τηλεόραση να διαλύσει κάθε αντίσταση της λογικής.

Πάντως σε κάθε εποχή έχουμε και από έναν μεγάλο τρόμο να απειλεί τη ζωή και την ασφάλεια. Από τον Αγιατολάχ, τον Σαντάμ και τον Μπιν Λάντεν (τι γίνεται αλήθεια αυτή η ψυχή;) μέχρι τις «τρελές αγελάδες», τη νόσο των πτηνών και τώρα τη γρίπη των χοίρων. Κάθε τρόμος και μια μιντιακή υπερπαραγωγή πολλών μηνών. Μέχρι να αλλάξουν οι συνθήκες και να τον καταστήσουν περιττό. Κάποτε ο κομμουνισμός ήταν ο μπαμπούλας της Δύσης, για παράδειγμα. Έπεσαν τα τείχη ανάμεσα στους δυο κόσμους και τώρα αγκαλιασμένοι μπορούν να φοβούνται παρέα το ίδιο Κακό.

Και τέτοιο είναι η γουρουνογρίπη. Ο νέος κοινός τρόμος. Σε έναν κόσμο που μάχεται να τους εξαλείψει όλους. Αλλά όσο πιο λυσσώδης και ακριβός ο αγώνας για την πάταξη τάχα κάθε απειλής, για τη δημιουργία ενός κόσμου αγγελικού όπου μόνο προστασία θα απολαμβάνει ο πολίτης, τόσο πιο αδύναμος γίνεται ο τομέας της πρόληψης. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει αντιμετώπιση του κινδύνου πλέον. Περιοριζόμαστε να τον κατονομάσουμε. Ή να υποδείξουν οι εκάστοτε εξουσίες τον Νο1 κίνδυνο της εποχής. Και κατόπιν διαχειρίζονται τις μεθόδους αντιμετώπισής του.


Δικαίωμα στα πράσιν΄ άλογα…

Με το τελετουργικό των μίντια να πρωτοστατεί στη σκηνοθεσία του τρόμου και στη διαβάθμισή του. Όταν η ενημέρωση γίνεται μέσω τηλεπαραθύρων άλλωστε, τι άλλο από επιστήμονες που θα διαπληκτίζονται σε αυτά θα δούμε;

Είτε σεισμολόγοι είναι είτε επιδημιολόγοι, το αποτέλεσμα είναι πάντα ίδιο. Ο κοινός θνητός αισθάνεται όλο και πιο απροστάτευτος, ενώ η επιστήμη μετατρέπεται σε ένα σκοτεινό πεδίο γνώσης για λίγους και οφέλους για ακόμη λιγότερους. Από τις βιομηχανίες της πρόληψης. Πολεμικές. Φαρμακευτικές. Για τους κοινούς θνητούς απομένει η ρητορεία των δικαιωμάτων. Δικαίωμα στην ασφάλεια, δικαίωμα στην υγεία, δικαίωμα στην ειρήνη και την ευτυχία, δικαίωμα στην ενημέρωση, δικαίωμα στα πράσιν΄ άλογα…