Εναλλακτικά Χειρότερα δεν γίνεται

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ θα ήταν ένας εξαιρετικός υπουργός Οικονομικών- το 2007. Νέος, ευρωπαϊστής, ευέλικτος και σοβαρός, ο Παπακωνσταντίνου θα μπορούσε να είναι το αξιόπιστο πρόσωπο της Ελλάδας. Με την προϋπόθεση, βέβαια, ότι το έλλειμμα ήταν μονοψήφιο, η διεθνής κρίση δεν είχε ξεκινήσει, η χώρα δεν είχε δανειστεί εξήντα δισ. και βάλε σε εννιά μήνες, τα ασφαλιστικά ταμεία δεν ήταν μαύρες τρύπες και υπήρχαν μπροστά δύο χρόνια.

Δεν είναι καλαμπούρι. Ο Παπανδρέου και οι στενοί του συνεργάτες πίστευαν ότι θα κέρδιζαν το 2007. Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, έχουν προσέλθει στην κυβέρνηση λες και δεν έχουν περάσει τα δύο αυτά χρόνια. Είναι αυτό το έλλειμμα πολιτικού χρόνου- κι όχι το διψήφιο έλλειμμα- που φωτίζει τις πρώτες τέσσερις εβδομάδες του Παπακωνσταντίνου στην οδό Νίκης.

ΕΝΑΣ ΑΠΟ τους προκατόχους του Παπακωνσταντίνου στο γραφείο του έκτου ορόφου παραδεχόταν, σε μια κατ΄ ιδίαν συζήτηση προ 2004, πως, μετά την ΟΝΕ, η οικονομική πολιτική δεν γινόταν πλέον στην Αθήνα, αλλά στη Φρανκφούρτη και στις Βρυξέλλες. Πόσο οδυνηρά αληθινό είναι αυτό σήμερα! Ακόμη χειρότερα: ζούμε δανεισμένοι- σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίουαπό τις διεθνείς αγορές. Όταν ο δανειστής βλέπει την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη να χειροτερεύει, τον πιέζει άμεσα και έμμεσα να τη συμμαζέψει. Τον Δεκέμβριο θα φανεί αν παράλληλα με την κατσάδα του διοικητή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν Κλοντ Τρισέ θα αρχίσει να ανεβαίνει και το spread, δηλαδή η διαφορά επιτοκίων μεταξύ γερμανικών και ελληνικών ομολόγων.

Το συμπέρασμα είναι ότι η διαπραγματευτική θέση του Παπακωνσταντίνου είναι πολύ πιο αδύναμη σε σχέση με αυτή των προκατόχων του. Ακόμη και το επιχείρημα για την αξιοπιστία των δημοσιονομικών στοιχείων έχει περιορισμένη αξία. Την απογραφή του 2004 την έκανε για λογαριασμό του Αλογοσκούφη η Εurostat. Τo γράψε- σβήσε του 2009 έγινε από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία καθώς η εξουσία περνούσε από τη Ν.Δ. στο ΠΑΣΟΚ. Υπάρχει άλλη μια χώρα όπου τα δημοσιονομικά στοιχεία δεν θεωρούνται αξιόπιστα: τη λένε Αργεντινή.

Η ΤΡΑΠΕΖΑ της Ελλάδος βοήθησε τη νέα κυβέρνηση επιβεβαιώνοντας το διψήφιο έλλειμμα. Όλοι περίμεναν όμως ότι αυτό θα ήταν πολιτικό άλλοθι για να ράψει ο Παπακωνστα- ντίνου στενό κοστουμάκι για την Οικονομία. Αντ΄ αυτού η κυβέρνηση προσήλθε με κελεμπία, ώστε να τιμήσει τις προεκλογικές δεσμεύσεις της ενώπιον των χαμηλόμισθων και μη προνομιούχων. Ωστόσο, είναι αργά για δάκρυα. Και στην Ευρώπη των φουσκωμένων ελλειμμάτων, η Ελλάδα αντιμετωπίζεται ως διαφορετική περίπτωση από τη Γαλλία ή την Ισπανία. Προς το παρόν, ουδείς Ευρωπαίος έχει βάλει πλάτη υπέρ ημών.

Τι μέλλει γενέσθαι; Τα σενάρια είναι δύο. Το πολύ κακό και το απλώς κακό. Το πολύ κακό θέλει την οικονομία μας να συμμαζεύεται με ένα επεισόδιο τύπου Ιμίων στα δημοσιονομικά μας. Με την κυβέρνηση να μην εκλογικεύεται- δηλαδή να μην επιβάλει λιτότητα τύπου ΔΝΤ- τo spread πάει από το 130-140 στο 300-400. Παρεμβαίνουν οι Βρυξέλλες όπως το 1996 οι Αμερικανοί και λαμβάνουν τις ευχαριστίες μας για ένα πρόγραμμα που έχει μειώσεις μισθών και συντάξεων στο 10-15%, Ασφαλιστικό στα 67-68 για άνδρες, γυναίκες, βαρέα και ανθυγιεινά και άγριες περικοπές δαπανών στο Δημόσιο. Το απλώς κακό σενάριο βλέπει το spread να μένει σε «λογικά» επίπεδα, δηλαδή με οροφή το 170-180 και την κυβέρνηση, πιεζόμενη από την ευρωπαϊκή κυβέρνηση, να ξαναγράφει τον Προϋπολογισμό του 2010- κάτι που γίνεται ήδη- να βάζει άγριους φόρους και να ανοίγει άρον-άρον το Ασφαλιστικό. Συμπέρασμα: χειρότερα δεν γίνεται κι όσο νωρίτερα το πουν στον κόσμο τόσο καλύτερα.