«Την Δευτέρα θα είμαι άρρωστος»!

Η Δευτέρα είναι η μέρα της εβδομάδας που αρρωσταίνουμε περισσότερο, με συνέπεια να παίρνουμε τις περισσότερες αναρρωτικές άδειες, σύμφωνα με μία νέα μελέτη. Πως είναι δυνατόν; Μην πάρετε όρκο ότι φταίνε οι βιορυθμοί μας. Είναι πιθανό να ευθύνονται το εργασιακό στρες και οι κακοί προϊστάμενοι στη δουλειά!

Το πότε και γιατί απουσιάζουμε από την εργασία μας αποφάσισε να διερευνήσει η εταιρεία συμβούλων επιχειρήσεων Mercer, η οποία ανέλυσε στοιχεία από 11.000 ιδιωτικούς υπαλλήλους στη Βρετανία.

Όπως διαπίστωσε, η μία στις τρεις αναρρωτικές άδειες (το 35%) λαμβάνονταν Δευτέρα, ενώ οι λιγότερες αναρρωτικές (μόλις 3% του συνόλου) λαμβάνονταν Παρασκευή (ποιος στ’ αλήθεια θέλει να είναι άρρωστος το Σαββατοκύριακο;), με τις υπόλοιπες τρεις ημέρες της εβδομάδας να μοιράζονται εξίσου τις λοιπές άδειες ασθενείας.

Όπως δήλωσε ο ερευνητής Φιρόζε Μπιλιμόρια «η… ασθένεια της Δευτέρας που ως φαίνεται πλήττει πάρα πολλούς εργαζόμενους, πιθανώς αποτελεί σύμπτωμα προβλημάτων στην δουλειά και όχι προβλημάτων υγείας».

Σύμφωνα με την μελέτη, οι αναρρωτικές άδειες λαμβάνονταν για μυοσκελετικά προβλήματα (όπως ο πόνος στη μέση) στο 24% των περιπτώσεων, ενώ ιογενής λοίμωξη ήταν η αιτία στο 17% και προβλήματα λόγω στρες σε άλλο ένα 17%.

Πρωταθλήτριες στις αναρρωτικές άδειες αναδείχθηκαν οι γυναίκες, οι οποίες πήραν 24% περισσότερες απ’ ό,τι οι άνδρες συνάδελφοί τους. Επιπλέον, οι γυναίκες είχαν διπλάσιες πιθανότητες να πάρουν αναρρωτική λόγω δυσβάσταχτου στρες, εξάντλησης και κατάθλιψης.

Αντίστοιχα οι άντρες είχαν υπερδιπλάσιες πιθανότητες από τις γυναίκες να πάρουν αναρρωτική για μυϊκές κακώσεις, κατάγματα και κάθε είδους τραυματισμούς – εύρημα που ίσως σχετίζεται και με τον αθλητισμό του Σαββατοκύριακου, στον οποίο πολλοί άντρες επιδίδονται, λησμονώντας ότι δεν μπορεί ξαφνικά να θέλουν να παίζουν μπάλα με τις ώρες, όταν όλη την εβδομάδα ήταν καθισμένοι στα γραφεία τους.

Ο ρόλος των προϊσταμένων

Καλά όλ’ αυτά, αλλά τι σχέση μπορεί να έχουν με τους κακούς προϊσταμένους στο γραφείο;

«Ο κόσμος δουλεύει ολοένα περισσότερο, σε ολοένα πιο απαιτητικό εργασιακό περιβάλλον, και έτσι υπόκειται σε ολοένα περισσότερο στρες και χρειάζεται περισσότερη ξεκούραση», λέει ο καθηγητής Κάρυ Κούπερ, ειδικός στην Εργασιακή Ψυχολογία από το Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ.

«Είναι, όμως, πιο εύκολο να πεις ότι πονάει η μέση σου και γι’ αυτό θα απουσιάσεις, παρά να πεις ότι σε έχει καταβάλει το στρες».

Το ότι το στρες καταβάλει τους εργαζόμενους είναι κάτι παραπάνω από αληθινό γεγονός – και το ότι οι κακοί προϊστάμενοι το εντείνουν, είναι αδιαμφισβήτητο.

Το αποδεικνύει μία άλλη νέα μελέτη, η οποία πραγματοποιήθηκε σε χιλιάδες Ευρωπαίους εργαζόμενους και έδειξε πως όσοι εργαζόμενοι έχουν πρόβλημα με τους προϊσταμένους, τους διευθυντές ή τους μάνατζέρ τους, παίρνουν περισσότερες αναρρωτικές άδειες – συχνά εξαιτίας καρδιολογικών προβλημάτων.

Την μελέτη αυτή πραγματοποίησαν ειδικοί από το Ίδρυμα Καρολίνσκα στη Σουηδία, οι οποίοι ανέλυσαν πολλές προγενέστερες έρευνες μαζί, οι οποίες είχαν διαρκέσει έως και 10 χρόνια. Μεταξύ των ερευνών που αναλύθηκαν συμπεριλαμβάνονταν δημοσκοπήσεις στις οποίες είχαν συμμετάσχει σχεδόν 20.000 εργαζόμενοι από Σουηδία, Φινλανδία, Γερμανία, Πολωνία και Ιταλία.

Όπως έδειξε η ανάλυση των στοιχείων, οι άντρες εργαζόμενοι διατρέχουν 25% υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος σε διάστημα μιας 10ετίας, εάν οι προϊστάμενοί τους τούς κάνουν τη ζωή… ποδήλατο – και όσο περισσότερο καιρό εργάζονται υπό τους κακούς προϊσταμένους, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για την καρδιά τους.

Επιπλέον, οι εργαζόμενοι που έχουν θέμα με τους προϊσταμένους τους, παίρνουν και περισσότερες αναρρωτικές άδειες, ακόμα κι αν δεν είναι άρρωστοι. «Είναι ένας τρόπος για να αντιμετωπίσουν το στρες που τους προκαλεί η καταστροφική ηγεσία στη δουλειά και ίσως για να προστατεύσουν την σωματική υγεία τους», λένε οι ειδικοί του Καρολίνσκα.

Αιτία το στρες

Όπως εξηγεί ο δρ Ρέντφορντ Ουϊλιαμς, διευθυντής του Κέντρου Μελέτης Συμπεριφορικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ντιουκ, στην Βόρεια Καρολίνα, το στρες στη δουλειά – όπως αυτό που προκαλεί ένας προϊστάμενος με μειωμένες ικανότητες στην διοίκηση και διαχείριση του προσωπικού του – «ενεργοποιεί τον μηχανισμό “πάλεψε ή φύγε” του οργανισμού».

Τι είναι αυτός ο μηχανισμός; Η αρχέγονη αντίδρασή μας μπροστά σε κάθε δυνητική απειλή: ή θα μείνουμε να την αντιμετωπίσουμε ή θα το βάλουμε στα πόδια.

Ό,τι κι αν αποφασίσουμε, η ενεργοποίηση αυτού του μηχανισμού σημαίνει αλλαγές στα επίπεδα των ορμονών του στρες (κυρίως της αδρεναλίνης και της κορτιζόλης) στον οργανισμό μας, οι οποίες με τη σειρά τους αυξάνουν την πίεση, τους δείκτες της φλεγμονής στο σώμα μας, τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα μας και ακόμα την ικανότητα του αίματός να δημιουργεί θρόμβους.

Με όλες αυτές τις αλλαγές, μοιραία σχεδόν αυξάνονται οι βλάβες στα αγγεία και σε βάθος χρόνου αυξάνεται ο κίνδυνος εμφράγματος και εγκεφαλικού – αφού όμως στο μεσοδιάστημα νιώσουμε όλο το κορμί μας να πονάει από το στρες και την εξάντληση να μας κατακλύζει…