[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Η μείωση των ελλειμμάτων δεν σημαίνει νέους φόρους

Αμέσως θα πρέπει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση την «εξαιρετικά σοβαρή» δημοσιονομική κρίση, επισημαίνει κατηγορηματικά ο πρώην υπουργός Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου, καθώς κινδυνεύει να οδηγήσει σε οικονομική στασιμότητα και αύξηση της ανεργίας. Ωστόσο, εκτιμά ότι η μείωση των ελλειμμάτων δεν σημαίνει νέους φόρους, αλλά διαρθρωτικές αλλαγές για την εξυγίανση και τον εξορθολογισμό του φοροεισπρακτικού συστήματος και των δημόσιων δαπανών. Ο ίδιος γνωρίζει άλλωστε πόσο δύσκολος είναι ο δρόμος για τη μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, πολιτική που εφήρμοσε ως υπουργός Οικονομίας προκειμένου να ενταχθεί η Ελλάδα στην ευρωζώνη.

Δέκα χρόνια ευρώ. Πόσο δύσκολο ήταν, αλήθεια, το εγχείρημα;

Η παραχώρηση κυριαρχίας σε υπερεθνικές εξουσίες είναι πάντα δύσκολη. Η διαδρομή της ευρωπαϊκής ενοποίησης το αποδεικνύει.

Ο δρόμος της Ελλάδας προς το ευρώ είχε εμπόδια. Πώς προχώρησε;

Για την Ελλάδα οι δυσκολίες ήταν πολλαπλάσιες. Ο δρόμος που έπρεπε να διανύσουμε για τη μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του πληθωρισμού ήταν τεράστιος.

Μπήκαμε, τελικά, με το σπαθί μας στην ΟΝΕ;

Απόλυτα, με πλήρη εκπλήρωση των κριτηρίων, όπως προκύπτει και μετά το «μαγείρεμα» των στοιχείων με τη δήθεν απογραφή της Ν.Δ.

Η Ελλάδα επωφελήθηκε ως μέλος της ευρωζώνης;

Η ένταξη στην ευρωζώνη οδήγησε στη σταθεροποίηση της οικονομίας και στην επιτάχυνση της ανάπτυξης. Την τελευταία δεκαετία ο ρυθμός ανάπτυξης ήταν 4% σε ετήσια βάση, τριπλάσιος σε σχέση με την προηγούμενη εικοσαετία.

Το ευρώ σήμερα ισχυροποιείται. Ποια διλήμματα φέρνει στο προσκήνιο;

Θέτει σε δοκιμασία την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Χρειάζεται καλύτερος διεθνής συντονισμός. Η Ελλάδα βρίσκεται και πάλι στη δίνη της επιτήρησης. Πώς βλέπετε την επόμενη μέρα;

Η δημοσιονομική κρίση είναι εξαιρετικά σοβαρή. Κινδυνεύει να οδηγήσει σε οικονομική στασιμότητα και αύξηση της ανεργίας.

Υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης της οικονομίας;

Αποτελεί ακραίο σενάριο. Θα επαληθευθεί αν οι διεθνείς αγορές δεν πειστούν για την αξιοπιστία του δημοσιονομικού μας προγράμματος και υπάρξει πρόβλημα στην κάλυψη των δανειακών αναγκών.

Ποιο το σημαντικότερο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί;

Το δημοσιονομικό πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπιστεί αμέσως.

Υπάρχουν περιθώρια για την ενίσχυση ορισμένων κατηγοριών πληθυσμού;

Σε περίοδο κρίσης υπάρχει υποχρέωση στήριξης των αδύναμων ομάδων.

Ο απλός πολίτης έχει κουραστεί να ακούει για περιστολή δαπανών, πάταξη φοροδιαφυγής, χωρίς αποτέλεσμα. Τι φταίει;

Χρειάζονται μεγάλες τομές στο κράτος και τους θεσμούς. Αντίπαλοι είναι ο κομματισμός, η αναξιοκρατία, η γραφειοκρατία και η διαφθορά.

Η ύφεση χτυπά την πόρτα μας. Ποιες οι παρενέργειες;

Κλείσιμο επιχειρήσεων και αύξηση της ανεργίας.

Για όλα φταίει η οικονομική κρίση;

Η παγκόσμια κρίση ανέδειξε τις αδυναμίες της οικονομίας, κυρίως τη μεγάλη κάμψη της ανταγωνιστικότητας.

Οι προγραμματικές δηλώσεις του Πρωθυπουργού απάντησαν στα προβλήματα της οικονομίας;
Κατέγραψαν το περίγραμμα της λύσης. Ουσιαστική απάντηση θα δοθεί στον προϋπολογισμό του 2010.

Δραστικά μέτρα για τα ελλείμματα ζητούν Τρισέ και Αλμούνια. Τι σημαίνει για την Ελλάδα;

Δεν σημαίνει νέους φόρους.

Χρειάζονται διαρθρωτικές αλλαγές για την εξυγίανση και τον εξορθολογισμό του φοροεισπρακτικού συστήματος και των δημόσιων δαπανών.

Τα σημάδια ανάκαμψης στην Ευρώπη πληθαίνουν. Τα χρηματιστήρια ανεβαίνουν. Υπάρχουν ακόμη κίνδυνοι;

Η ανάκαμψη στην Ευρώπη είναι αδύναμη, η ανεργία αυξάνεται.

Οι ισχυρές χώρες πρέπει να συνεχίσουν να στηρίζουν τις οικονομίες τους.

Πολλοί σας καταλογίζουν ευθύνες για τους χειρισμούς σας στην υπόθεση του Χρηματιστηρίου Αθηνών το 1999.

Όταν ανέβαινε το Χρηματιστήριο, είχα προειδοποιήσει για τους κινδύνους συστήνοντας «προσοχή και σύνεση στις επιλογές των επενδυτών» και προσθέτοντας «δεν θέλουμε να θρηνήσουμε θύματα» (εφημερίδες 7.2.1999).

Όταν η αγορά δέχτηκε πιέσεις στο πλαίσιο της παγκόσμιας κρίσης, είχα την υποχρέωση να την υποστηρίξω, όπως έκαναν οι υπεύθυνοι της οικονομίας σε όλο τον κόσμο, για να μην υπάρξει πανικός και κατάρρευση με οδυνηρές κοινωνικές συνέπειες. Αν αυτό εξέλαβαν ορισμένοι ως προτροπή αγοράς, με λυπεί αλλά δεν ήταν στις προθέσεις μου.

Μιλήσατε για την ανάγκη μιας επανάστασης στην οικονομία.
Ποια τα χαρακτηριστικά της;

Στροφή στην οικονομία της γνώσης, επένδυση στην εκπαίδευση, ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, ενθάρρυνση της καινοτομίας, πράσινες επενδύσεις στην ενέργεια και το περιβάλλον.

Ο σοσιαλισμός στην Ευρώπη δεν διέρχεται την καλύτερη περίοδό του.

Δεν έχει ανταποκριθεί στη σύγχρονη απαίτηση για καλύτερο κράτος και φιλικότερη προσέγγιση στον πολίτη. Υπερασπίζεται ξεπερασμένες γραφειοκρατικές δομές.

Η Ευρώπη βρίσκεται πολύ κοντά στη Συνθήκη της Λισαβώνας. Ανοίγει μια νέα σελίδα;

Είναι βήμα για την ανάληψη παγκόσμιου ρόλου από την Ευρώπη. Οι προκλήσεις όμως γιγαντώνονται και η ενοποίηση πρέπει να προχωρήσει σε υψηλότερα στάδια.

Είναι πιθανή μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων;

Η διεύρυνση μπλοκάρει την ενοποίηση. Το υπενθυμίζει η στάση της Τσεχίας στην επικύρωση της Συνθήκης. Η Ευρώπη δύο ταχυτήτων είναι πιθανή και ίσως αναγκαία εξέλιξη.