Φαινόμενα

Κόσμος στη «γυάλα»
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Είναι κάτι πολύ βαθύτερο από την οικονομική στενότητα, που κάνει δύσκολη τη φετινή χρονιά για την τηλεόραση
Παρακολουθούμε τη μάχη της τηλεθέασης να μετατρέπεται σε μάχη σώμα με σώμα, με ρόπαλα και σφεντόνες, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα ένα πρωτόγονο τηλεοπτικό τοπίο- ξένο σώμα για την εποχή του.

Λες και παρέμεινε εγκλωβισμένο σε μια γυάλα να αναπαράγεται πανομοιότυπο σε ειδικές συνθήκες εργαστηρίου μέχρι να διαπιστωθεί πόσο αντέχει να αλληλοσπαράσσεται και να τρέφεται από τις σάρκες του. Πόσο αντέχουν οι «δοκιμασμένες συνταγές» απέναντι στις εξελίξεις της αισθητικής και των νοοτροπιών που συμβαίνουν ερήμην του κλειστού τηλεοπτικού συστήματος.

Γιατί μπορεί η οικονομική στενότητα του κόσμου να καθιστά ασεβές το χλιδάτο λάιφ στάιλ που προωθούσε η τηλεόραση σε μια κοινωνία που έως χθες την χαρακτήριζε ο αναπτυσσόμενος καταναλωτισμός, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι σταμάτησε η εξέλιξη του κόσμου και ότι είναι αρκετός ελιγμός η αναπαραγωγή των ίδιων παλιών συνταγών σε περιτύλιγμα πιο φτωχικό. Άδειασαν οι τσέπες, όχι τα μυαλά.

Είδαμε, για παράδειγμα, τον μαέστρο κουζινικών συστημάτων Έκτορα Μποτρίνι στο ριάλιτι του Αlpha «Εφιάλτης στην κουζίνα» να αφήνει τα ρεστοράν υψηλών και ακριβών γκουρμέ απαιτήσεων, για να προσφέρει τις γνώσεις του σε λαϊκά ουζερί και ψησταριές. Αυτό που μας άρεσε στον Μποτρίνι ήταν ότι μετέτρεπε τη μαγειρική σε εκλεπτυσμένη τέχνη της πειθαρχίας και της ομαδικής δημιουργίας με στόχο την προσφορά υπηρεσιών υψηλής ποιότητας, εξ ου και τα αρνητικά χαρακτηριστικά του ριάλιτι παραμερίζονταν. Δεν συνέβη, όμως, το ίδιο στο επεισόδιο της περασμένης εβδομάδας, όπου είδαμε σε μια ψησταριά να δίνεται παράσταση ανάλογη εκείνων στα παλιά σαλονάκια ομαδικού ξεκατινιάσματος Μικρούτσικου και Σεμίνας Διγενή. Η ιδιοκτήτρια της ψησταριάς ούρλιαζε, λούζοντας τον ψήστη με απίστευτα κοσμητικά επίθετα- και μετά την βλέπαμε να συγκρατεί μετά βίας το γέλιο της καθώς έστριβε προς την κάμερα -, τον ψήστη να πέφτει στο πάτωμα και να το γλείφει για να δείξει ότι είναι καθαρό, τον δε σύζυγο της ιδιοκτήτριας να στέκεται σιωπηλός και να τον «λούζουν» όλοι μαζί ως μη ικανό να κουμαντάρει τη σύζυγο.

Δυστυχώς, είναι η νομοτέλεια των ριάλιτι να χρειάζονται όλο και πιο ισχυρά ανθρώπινα καρυκεύματα για να συγκινήσουν το κοινό τους, αλλά το συγκεκριμένο είχε κερδίσει το ενδιαφέρον χωρίς αυτές τις θλιβερές σκηνοθεσίες.

Είδαμε το πρώτο επεισόδιο της καινούργιας σειράς του Μega «Μίλα μου βρώμικα», με την προχωρημένη καρτουνίστικη αισθητική, να αφηγείται με μοντέρνο τηλεοπτικό λόγο ξεπερα- σμένα αστεία. Εκτός κι αν θεωρείται εκσυγχρονισμός του τηλεοπτικού σεξισμού η σκηνή όπου ένα κορίτσι με μεγάλη μυωπία δεν βλέπει το χέρι που της απλώνει, για να την βοηθήσει να σηκωθεί, ο πρίγκιπας των ονείρων της και του χουφτώνει τον καβάλο. Ή είναι εκσυγχρονισμός του παμπάλαιου γελοιογραφικού και επιθεωρησιακού στερεότυπου της χοντρής και του λιγνού συζύγου, ότι ο αδύνατος κρεοπώλης κάνει σεξ με την πολύ τροφαντή σύζυγό του πάνω στον πάγκο του κρεοπωλείου δίπλα σε ένα σφαχτάρι που στάζουν τα αίματα.

Είδαμε το κορίτσι στο «Χ- Factor» που σπάραξε στο κλάμα ταπεινωμένη, γιατί την απέρριψε ο Θεοφάνους λέγοντάς της ότι «έχει ταλέντο, αλλά δεν έχει λάμψη». Προηγουμένως είχε κάνει ειρωνικό υπαινιγμό για τα κιλά της, επιβεβαιώνοντας τις νοοτροπίες των κορσέδων εμφάνισης και συμπεριφοράς που επιβάλλει η τηλεόραση των ριάλιτι.

Είδαμε την πρεμιέρα της Άντζελας Δημητρίου ως «σχολιάστριας» στο δελτίο του Star, να επιβεβαιώνει και αυτή ότι τα προϊόντα του μεσημεριανάδικου λάιφ στάιλ εξαντλούν τον ρόλο τους εκεί. Οποιαδήποτε διόγκωσή του για να τύχουν περαιτέρω εκμετάλλευσης από το πλακατζίδικο τηλεθέαμα απλώς απογυμνώνει τη θλίψη του αδιεξόδου τους. Και αυτό δεν είναι πια αστείο.


Πλήττει με τα χιλιοϊδωμένα

Είδαμε την πεντάδα του «Όμορφου κόσμου» να επιδιώκει τη συνοχή και τον συντονισμό, αλλά το κυριότερο χαρακτηριστικό της, τα νιάτα, είναι παγιδευμένα στο παλιομοδίτικο τελετουργικό του πρωινάδικου να προσφέρονται ως ντεκόρ και όχι ως ουσία της τηλεόρασης που υπηρετούν. Είδαμε ένα ρεπορτάζ της Κλεοπάτρας Πατλάκη, μέλους της ομάδας Κους Κους, για πασίγνωστη επιχειρηματία των γλυκών γεύσεων και ανακαλύψαμε έναν άριστο λόγο, γλαφυρό και δημοσιογραφικά ουσιαστικό, που επιβεβαίωνε ότι το ασφυκτικό τελετουργικό του μεσημεριανάδικου κουτσομπολιού και της ψευδοκόντρας αδικεί τις ικανότητες ορισμένων από εκείνους που τα υπηρετούν. Με άλλα λόγια, είναι δύσκολη η τηλεοπτική χρονιά, γιατί δεν μπορεί η τηλεόραση να έχει αντίθετη φορά από μια κοινωνία που εξελίσσεται και πλήττει με τα χιλιοϊδωμένα.