Στο εδώλιο η Γουόλ Στριτ

Καθώς η οικονομική κρίση εξακολουθεί να ταλαιπωρεί πολλά νοικοκυριά, επτά εκατομμύρια άνθρωποι έχουν χάσει τις δουλειές τους και 2 εκατομμύρια σπίτια έχουν κατασχεθεί μόνο στις ΗΠΑ, η Γουόλ Στριτ απολογείται επιτέλους στις δικαστικές αίθουσες. Ή τουλάχιστον ένα μικρό κομμάτι της, όπως σημειώνει η εφημερίδα «Ιndependent».

Στο εδώλιο της πρώτης μεγάλης δίκης για την κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος κάθονται δυο πρώην γκόλντεν μπόις της Βear Stearns, του επενδυτικού κολοσσού και «θεσμού» της Γουόλ Στριτ που για να γλιτώσει την κατάρρευση πουλήθηκε την περασμένη άνοιξη αντί πινακίου φακής και με χρήματα των Αμερικανών φορολογουμένων στην ανταγωνίστριά της JΡ Μorgan Chase. Ο Ραλφ Σιόφι και ο Μάθιου Τάνιν διηύθυναν δύο κερδοσκοπικά κεφάλαια (hedge funds) που κατέρρευσαν τον Ιούνιο του 2007 σηματοδοτώντας την αρχή της κρίσης. Τα δύο πρώην διευθυντικά στελέχη της τράπεζας κατηγορούνται ότι παραπλάνησαν τους επενδυτές, καθώς απέκρυψαν τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι εταιρείες, ενώ γνώριζαν ότι η αγορά ήταν ένα βήμα πριν από την κατάρρευση. Αν και οι ίδιοι θησαύρισαν από τα μπόνους που εισέπρατταν πριν σκάσει η φούσκα, οι ανενημέρωτοι επενδυτές έχασαν 1,4 δισ. δολάρια. Με τους χειρισμούς τους, η παλαιότερη επενδυτική τράπεζα της Γουόλ Στριτ, που είχε επιβιώσει στο κραχ του 1929 και τη Μεγάλη Ύφεση που ακολούθησε, έχασε για πάντα τη φήμη της.

Αρνήθηκαν τις κατηγορίες
Ο 53χρονος Σιόφι και ο 48χρονος Τάνιν αρνήθηκαν τις κατηγορίες ενώπιον του δικαστή τους. Πρέπει όμως να πείσουν και τους 12 ενόρκους του δικαστηρίου της Νέας Υόρκης. «Εδώ δεν πρόκειται για μια ευκαιρία αντεκδίκησης», τόνισε στους ενόρκους ο 75χρονος δικαστής της έδρας Φρέντερικ Μπλοκ πριν αρχίσει η ακροαματική διαδικασία. Η επιλογή των ενόρκων έγινε με πολύ αυστηρά κριτήρια και διήρκεσε μια ολόκληρη μέρα. Η υπεράσπιση και η πολιτική αγωγή κατάρτισαν ένα ερωτηματολόγιο για τους ενόρκους γνωρίζοντας ότι πολύ λίγοι άνθρωποι θα μπορούσαν να ακούσουν χωρίς προκατάληψη την απολογία των δύο πρώην στελεχών της Βear Stearns. Ένας υποψήφιος ένορκος απορρίφθηκε όταν απάντησε ότι «οι άνθρωποι της Γουόλ Στριτ δραπέτευσαν με πολλές αμαρτίες». Το ίδιο συνέβη και με έναν άλλο υποψήφιο ένορκο, ο οποίος παραδέχθηκε ότι είχε χάσει λεφτά από την κατακόρυφη πτώση του αμερικανικού χρηματιστηρίου και εξέφρασε την άποψη ότι «τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα προσπαθούν πάντα να παρακάμψουν τους κανόνες για να βγάλουν όσα περισσότερα χρήματα μπορούν».

Οι επενδύσεις
Οι επτά γυναίκες και οι πέντε άνδρες που αποτελούν το σώμα των ενόρκων καλούνται να αποφασίσουν εάν τα γκόλντεν μπόις παραπλάνησαν εσκεμμένα τους επενδυτές. Επένδυαν τα κεφάλαια που διηύθυναν σε στεγαστικά δάνεια υψηλού ρίσκου, και η κατάρρευσή τους αποτέλεσε τις πρώτες ενδείξεις των μεγάλων προβλημάτων που αντιμετώπιζε η στεγαστική αγορά. Σε περίπτωση που κριθούν ένοχοι, θα αντιμετωπίσουν έως και 20 χρόνια κάθειρξη. Το έργο των δικηγόρων τους δεν είναι καθόλου εύκολο. Η πολιτική αγωγή παρουσίασε στην αίθουσα μέρος της ηλεκτρονικής τους αλληλογραφίας λίγο πριν σκάσει η φούσκα. Εκεί ο Μάθιου Τάνιν εμφανίζεται να ανησυχεί από τον Νοέμβριο του 2006 για το ενδεχόμενο κατάρρευσης. Όπως αναφέρει, μάλιστα, είχε καταβληθεί τόσο πολύ από το στρες ώστε άρχισε να παίρνει αντικαταθλιπτικά χάπια. Σύμφωνα με τον «Ιndependent», το αποτέλεσμα της δίκης θα μπορούσε να αποτελέσει έναν προάγγελο για το μέλλον, καθώς το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ανοίγει τις υποθέσεις ακόμη πιο «μεγάλων ψαριών» της Γουόλ Στριτ.


Φέτος τα μπόνους θα σπάσουν κάθε ρεκόρ

ΜΕ ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΗΜΑΤΑ και ζητωκραυγές υποδέχθηκε προχθές η Γουόλ Στριτ την επιστροφή του βασικότερου δείκτη της Dow Jones στις 10.000 μονάδες. Την ευφορία του αμερικανικού χρηματιστηρίου μοιράζονται και αρκετοί τραπεζικοί κολοσσοί, οι οποίοι είδαν τα κέρδη τους να εκτοξεύονται. Τα καθαρά κέρδη της Goldman Sachs το τρίτο τρίμηνο του 2009 έφτασαν τα 3,19 δισ.

δολάρια από 845 εκατ. το 2008, λίγο πριν από την κατάρρευση της Lehman Βrothers. Στην κερδοφορία επέστρεψε και η Citigroup με 101 εκατ. δολάρια μετά τις απώλειες ύψους 2,82 δισ. δολαρίων που είχε καταγράψει την ίδια περίοδο το 2008. Η JΡ Μorgan ανακοίνωσε κέρδη 3,6 δισ. δολαρίων.

Μαζί με την κερδοφορία επέστρεψαν και τα μπόνους. Σύμφωνα με τη «Wall Street Journal», τα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα μοιράσουν 140 δισ. δολάρια σε υπαλλήλους και στελέχη υπό τη μορφή μισθών, επιδομάτων και μπόνους, ξεπερνώντας όχι μόνο το επίπεδο του 2008, αλλά και του 2007, χρονιά που είχε καταγραφεί ένα πραγματικό ρεκόρ. Οι εργαζόμενοι της Goldman Sachs θα λάβουν κατά μέσο όρο περίπου 500 δολάρια περισσότερα σε σχέση με πέρσι. Κορυφαίοι οικονομολόγοι, πάντως, μεταξύ των οποίων και ο Τζόζεφ Στίγκλιτς, δεν συμμερίζονται την ευφορία τραπεζιτών και χρηματιστών. Και υπενθυμίζουν ότι ο δείκτης του χρηματιστηρίου είχε φτάσει για πρώτη φορά τις 10.000 μονάδες πριν από δέκα ολόκληρα χρόνια.