Φαινόμενα

Παρωδία ζευγαρώματος
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Νυφοπάζαρο. Στη χειρότερη μορφή του. Με τις νύφες-εμπορεύματα να ταξιδεύουν προς το όνειρο με πούλμαν, όπως άλλοτε στα αμπάρια των πλοίων (Αlpha, «Αγρότης μόνος ψάχνει»)

Ποιος αλήθεια αποφάσισε την προβολή ενός τέτοιου τηλεοπτικού προϊόντος σε έναν τόπο που έχει πικρές μνήμες από τέτοια παζάρια; Μνήμες από τις εποχές της άγριας φτώχειας. Τότε που οι άντρες ξενιτεύονταν για να ζήσουν και όταν έβρισκαν δουλειά αναζητούσαν γυναίκες από τον τόπο τους για να ζευγαρώσουν; Πού χρόνος για έρωτες, για επιλογή. Όλα τυφλά. Και κορίτσια από την γκρίζα ελληνική επαρχία, μη έχοντας άλλο τρόπο να φύγουν από τις μίζερες, αδιέξοδες ζωές τους, έστελναν τις φωτογραφίες τους στους επίδοξους γαμπρούς και εύχονταν να τις διαλέξουν. Στα τυφλά. Κι ό,τι βγει. Ζητούσαν και από τον φωτογράφο να τους ρετουσάρει τα «ελαττώματα» για να δείχνουν νεώτερες και ωραιότερες. Ταπεινώνονταν. Αυτή ήταν η μοίρα των φτωχών κοριτσιών . Αλίμονο, παραμένει ίδια ως φαίνεται.

Κοπάδια πήγαιναν τότε οι νύφες στην ξενιτιά. Ήταν το «εμπόρευμα» της φτώχειας στ΄ αμπάρια υπερωκεανίων, θυσία στην ανάγκη, αλλά και τους χαλύβδινους κανόνες ενός κόσμου που η γυναίκα είχε μόνο έναν ρόλο- αν δεν τον υπηρετούσε ήταν άχρηστο βάρος. Τότε έφταιγε η φτώχεια και η καθυστέρηση του κόσμου για τη γυναικεία ταπείνωση. Σήμερα όμως, ποιος ο λόγος να γίνονται οι γυναίκες και τα αγόρια τηλεοπτικά προϊόντα μιας παρωδίας ζευγαρώματος που θυμίζει εκείνες τις θλιβερές εποχές; Δεν είναι αστεία τα παιχνίδια με τις ζωές.

Ποια είναι η σύγχρονη εκδοχή του νυφοπάζαρου; Τα κορίτσια είδαν τους γαμπρούς στην τηλεόραση. Πρωταγωνιστές των προσωπικών τους ιστοριών, σε ειδυλλιακό βουκολικό ντεκόρ. Μετά έστειλαν τα κορίτσια φωτογραφίες στους γαμπρούς. Και μπήκαν στη διαλογή. Εκείνοι εξέταζαν τα βιογραφικά και τις φωτογραφίες με τις μανάδες και τις αδελφές τους. Όλη η οικογένεια συμμετείχε στο κάστινγκ νυφών.

Ξεδιάλεξαν από τον σωρό τις επικρατέστερες κατά τα γούστα τα δικά τους και της μαμάς τους. Οι «τυχερές» συγκεντρώθηκαν από την παραγωγή σε έναν χώρο για να τις σενιάρουν. Μάσκαρα, κραγιόν, λιπ γκλος, ψηλοτάκουνα, εφόδια ως γνωστόν απαραίτητα για τη ζωή μιας αγρότισσας. Τις έδειχνε ο φακός την ώρα της προετοιμασίας για το παζάρι.

Και μετά μπήκαν στο πούλμαν για να συναντήσουν τους υποψηφίους. Δύο για κάθε υποψήφιο. Ακριβώς όπως ορίζει το κυρίαρχο στερεότυπο για τη γυναικεία συμπεριφορά, πρέπει πάντα να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για τα μάτια ενός άντρα. Γιατί ο άντρας είναι το κέντρο του κόσμου. Σε αυτόν άλλωστε, τον υποτιθέμενο ερωτικό ανταγωνισμό των γυναικών, στηρίζεται η μεγάλη αγορά, από αυτόν εμπνέεται το εμπόριο του περιττού, ακόμη και το λάιφ στάιλ. Κυρίως αυτό.

Οι υποψήφιοι γαμπροί και αυτοί εξίσου παγιδευμένοι στην ίδια παρωδία ενός ζευγαρώματος με τη μεσολάβηση της τηλεόρασης. Γιατί η κάμερα κάνει τη διαδικασία πιο… γκλάμουρ από το να βρεις ένα κορίτσι απ΄ το χωριό σου, από το διπλανό, από το απέναντι, πιο εύκολο από το να αναζητήσεις την εμπειρία της διαδρομής, το ρίσκο της πραγματικής επιλογής. Τα τακτοποιεί όλα ένα τηλεοπτικό σόου, όπου η προξενήτρα είναι διασημότητα της τηλεόρασης, το ρίσκο υποτίθεται περιορισμένο, αφού μια φωτογραφία, μια επιστολή και η οργάνωση της παραγωγής προφυλάσσει από ακρότητες.


Μεσαιωνικές νοοτροπίες

Προφυλάσσει; Τι απομένει αλήθεια από τις ανθρώπινες σχέσεις που στήνονται μπροστά στις κάμερες, για να καταναλωθούν από το φιλοθέαμον, όταν σβήσουν οι προβολείς, αποχωρήσει η λαμπερή προξενήτρα, ο σκηνοθέτης, τα συνεργεία και μείνουν οι άνθρωποι μόνοι τους, αντιμέτωποι με την πραγματικότητα συναισθημάτων που δεν είχαν το περιβάλλον που τους αρμόζει για να γεννηθούν και να ωριμάσουν; Τι γίνονται οι ζωές των ανθρώπων, στις οποίες εισβάλλει ο τηλεοπτικός φακός, τις αλλάζει και μετά αποσύρεται μαζί με τις ψευδαισθήσεις που πάντα τον ακολουθούν;

Αλλά τα κορίτσια που πήγαιναν στολισμένα στο πούλμαν για να τις διαλέξουν οι γαμπροί δεν έχουν να τα σκεφτούν αυτά.

Ζουν το όνειρο. Το τηλεοπτικό. Και εμείς, την επιστροφή στις μεσαιωνικές νοοτροπίες σε ιλουστρασιόν τηλεπαρωδία.