«Τα ψηλά κτίρια μπορούν να γίνουν δώρο για την πόλη»

«Η αρχιτεκτονική δεν πρέπει να ακολουθεί το λάιφ στάιλ, αλλά να υπολογίζει τις ανάγκες» εξηγεί με σχέδια, ποιήματα, μακέτες ο Δημήτρης Φατούρος στο Μουσείο Μπενάκη
O Δημήτρης Φατούρος έχει τη λογική… δημογέροντα. Βλέπει τη ζωή σφαιρικά, παρατηρεί τις συνήθειες των νέων ανθρώπων και παρακολουθεί τις παγκόσμιες εξελίξεις. Στα «ΝΕΑ» επισημαίνει ότι «η σύγχρονη δεσπόζουσα αρχιτεκτονική δείχνει την κυριαρχία της ελεύθερης αγοράς. Το όραμα του οικιστικού σχεδιασμού που υπήρχε στην Αγγλία και τη Σκανδιναβία δεν υπάρχει πια. Δείτε τι συμβαίνει στο Ντουμπάι ή σε οποιαδήποτε σύγχρονη μεγάλη πόλη. Τα κτίρια είναι ιδιωτικά, αφορούν συνήθως εργασιακούς χώρους και αποτελούν σύμβολα κύρους μιας κάποιας επιχείρησης. Παρακολουθούμε έναν αγώνα ταχύτητας γα το τι ύψος θα έχουν αυτά τα κτίρια των 80 ή 100 μέτρων. Και οι αρχιτέκτονες είναι παραδομένοι σε αυτή την εμπορική πραγματικότητα».

Η συζήτηση αρχίζει, μαζί και η ξενάγηση σε μια ζωή δημιουργική και στα μονοπάτια της σκέψης του αρχιτέκτονα – εικαστικού- ποιητή- στοχαστή- δάσκαλου. Το έργο των τελευταίων εξήντα χρόνων, με αρχιτεκτονικά σχέδια, μακέτες, πρωτότυπα σκίτσα, βιβλία και εικαστικά του αποτελούν το αρχείο του. Το οποίο φιλοξενείται στα Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής του Μουσείου Μπενάκη και σε αναδρομική έκθεση.

Υποστηρίζει ότι στη ματιά του αρχιτέκτονα υπάρχουν η περιέργεια, η αμφιβολία, η φιλότητα ώστε να μη στρέφεται εναντίον του ανθρώπου. «Δεν είμαι ρομαντικός αλλά άγριος πραγματιστής. Όταν λέω ότι τα Μall αντικατέστησαν την πλατεία του χωριού εννοώ ότι ο χώρος παρασταίνει έναν τόπο ελεύθερης συνάντησης, με την ψευδαίσθηση ενός ιδανικού περιβάλλοντος, αφού η θερμοκρασία και το φως ελέγχονται. Μάλιστα οι νεώτερες ηλικίες φτάνουν με τη συγκοινωνία ή με το αυτοκίνητο του γονιού τους και επειδή υπάρχουν κάποια μαγαζιά νομίζουν ότι ζουν με τον τρόπο των πλουσίων. Κι όμως, η επαφή με τη φύση προξενεί στον άνθρωπο εμπειρίες και όχι τα τεχνητά περιβάλλοντα».

Η πόλη αλλάζει. Χάνει τις γειτονιές της και τους χώρους συγκέντρωσης κι επικοινωνίας των κατοίκων. Ο αρχιτέκτονας το επισημαίνει καθώς τον απασχολεί η επίδραση του τοπίου στις ανθρώπινες δραστηριότητες. «Αν υπάρχουν πάρκα, στην καλύτερη περίπτωση εξυπηρετούν μόνο για να κάνουν τζόγκινγκ το πρωί ή κάποια άλλη μοναχική δραστηριότητα. Πρέπει όμως να συσχετίζουμε τον αστικό σχεδιασμό με ζώνες ευτυχίας, με το πράσινο ως πα ράγοντα χαράς. Ακόμα κι ένα ψηλό κτίριο, ως κάθετη συγκέντρωση ανθρώπων, θα μπορούσε να είναι η προϋπόθεση για να δημιουργηθεί χώρος για περισσότερο πράσινο. Το μεγάλο μέγεθος μπορεί να είναι δώρο για την πόλη. Δεν είναι απαγορευτικό να υπήρχε σε μια περιοχή της πόλης μια ζώνη με ψηλά κτίρια».

Ανάμεσα στα εκθέματα στον χώρο του Μουσείου Μπενάκη, τα σχέδια από τις μακέτες των έργων του συνομιλούν με τα σκίτσα του και τα ζωγραφικά του έργα καθώς και με τις εκδόσεις των τεσσάρων ποιητικών συλλογών του. Τα σχέδια ενός οδοιπόρου νεαρού αρχιτέκτονα των αρχών του ΄50 απεικονίζουν λαϊκά οικήματα, αυλές, εκκλησίες, φυσικά τοπία. Τα ποιήματα ενός στοχαστή της δεκαετίας του ΄70 διατυπώνουν τα σχόλια και τις σκέψεις του για την εποχή και τα επακόλουθά της. Όπως η συλλογή του 1973, «Ο Καρπός». Ένα ποίημα χωρίς λόγια, μόνο με σκίτσα.

ΙΝFΟ

Η αναδρομική έκθεση «Δημήτρης Φατούρος» παρουσιάζεται έως την 1η Νοεμβρίου στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς και Ανδρονίκου).

«Όχι στην αρχιτεκτονική του λάιφ στάιλ»

«Υπάρχουν ζητήματα που θα πρέπει να τα εξετάζουμε σε βάθος χρόνου. Γι΄ αυτό και είμαι εναντίον των αρχιτεκτόνων που αντιμετωπίζουν μόνο τις συνθήκες του λάιφ στάιλ», λέει στα «ΝΕΑ» ο Δημήτρης Φατούρος. «Μιλάμε για ένα κτίσμα κυκλικό ή τετράγωνο, για το αν θα έχει τζάμια απορροφητικά της θερμοκρασίας, αν θα διαθέτει άλλες ευκολίες.

Αυτή η προσέγγιση είναι λάθος. Γιατί τα κτίρια έχουν διάρκεια. Γερνάνε όμως αν τα σχεδιάζουμε από την οπτική της μόδας και δεν λαμβάνουμε υπόψη τη χρήση τους.

Ύστερα από χρόνια οι συμβολισμοί τους έχουν καταργηθεί».