«Με θλίβει ότι ο πολιτισμός δεν μπαίνει στον πολιτικό διάλογο»

«Μιλάμε πολύ για την οικονομία. Πρέπει να περάσουμε ξανά μήνυμα ανθρωπιστικό και πολιτιστικό» λέει στα «ΝΕΑ» ο Τζακ Λανγκ
Oι σχέσεις του Τζακ Λανγκ με την Ελλάδα παραμένουν στενές από την εποχή που συμπαραστεκόταν με πάθος στον αγώνα της Μελίνας και έπειτα του Ζυλ Ντασσέν για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα. Γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα, ιδίως από την πλευρά των φίλων του σοσιαλιστών και δεν χάνει ευκαιρία να τους υποστηρίζει.

Ήταν πολύ νέος όταν υπηρέτησε, επί μία δεκαετία περίπου, ως υπουργός Πολιτισμού στην κυβέρνηση Μιτεράν. Και είναι πάντα μια προσωπικότητα μεγάλου κύρους τόσο στη γαλλική όσο και στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή. Ίσως συμβάλλουν σ΄ αυτό η απλότητα και η προσήνειά του, τις οποίες είχαμε την ευκαιρία να διαπιστώσουμε σε κεντρικό ξενοδοχείο.

Βρέθηκε στην Αθήνα για μια διάλεξη, προσκεκλημένος του Γαλλικού Ινστιτούτου και του Κέντρου Διπλωματικών και Στρατηγικών Μελετών- ας μην ξεχνάμε, είναι επίσης καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και υπήρξε πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γαλλικής Βουλής.

«Με θλίβει το γεγονός ότι στη δημόσια πολιτική συζήτηση τα ζητήματα της κουλτούρας και της εκπαίδευσης δεν βρίσκονται σε πρώτο πλάνο ή ότι οι περισσότεροι πολιτικοί βλέπουν τα πόστα του πολιτισμού μόνο ως ένα ενδιάμεσο βήμα στην καριέρα τους» λέει σε σχετική ερώτηση των «ΝΕΩΝ». «Υπάρχουν ωστόσο εξαιρέσεις. Στην Ελλάδα, λ.χ., εκτιμώ πολύ τον Νίκο Σηφουνάκη. Είναι λαμπρός. Αρχιτέκτονας καλλιεργημένος, με πολύ καλό γούστο, που έκανε εξαιρετική δουλειά ως υπουργός Αιγαίου.

Υπάρχει όμως και ένας αρχηγός ενός… μικρού κράτους που είναι άνθρωπος της κουλτούρας πολύ εκλεπτυσμένος. Τον λένε Ομπάμα. Διάβασα όλα του τα κείμενα, τους λόγους που εκφώνησε, τα βιβλία που έγραψε. Το βιβλίο του “Εικόνες του πατέρα μου” είναι βιβλίο ενός αληθινού συγγραφέα με γλώσσα αυθεντική και μεστή. Όταν ήταν στο Σικάγο έκανε εξαιρετικά πράγματα στις λαϊκές γειτονιές. Και στα κείμενά του εξηγεί καλά πώς ο πολιτισμός και η εκπαίδευση είναι ο δρόμος που κάνει καλύτερο το αύριο των παιδιών. Αλλά υπάρχουν κι άλλες εξαιρέσεις. Μπορεί να πει κανείς ότι στην Ευρώπη συντελείται ένα είδος επανάστασης των πόλεων. Μερικοί δήμοι κάνουν εκπληκτικά πράγματα, με πολύ μεγαλύτερη δράση από το κράτος».

Για την υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα δεν είναι ούτε αισιόδοξος ούτε απαισιόδοξος. «Έχω υπογράψει πλήθος κειμένων για το θέμα. Είχα γράψει και στον Τόνι Μπλερ που είχε υποσχεθεί ότι θα προωθήσει το θέμα, αλλά δεν έκανε τίποτα. Είναι μια δίκαιη υπόθεση. Τα Γλυπτά θα ήταν καλύτερα εδώ παρά στο Λονδίνο. Νομίζω ότι μερικές χώρες θα έπρεπε να κάνουν συμβολικές χειρονομίες απόδοσης ορισμένων εκθεμάτων. Είχα πείσει, άλλοτε, τον Φρανσουά Μιτεράν, να αποδώσουμε στην Κορέα τα βασιλικά της αρχεία του 18ου αιώνα που βρίσκονται στην Εθνική Βιβλιοθήκη του Παρισιού. Τα είχαν φέρει στη Γαλλία ναυτικοί του 19ου αιώνα. Μάλιστα ο Μιτεράν έδωσε, συμβολικά, σε επίσημη επίσκεψή του εκεί, το πρώτο έγγραφο του αρχείου. Μετά τον Μιτεράν όμως η υπόθεση κόλλησε ξανά. Έθεσα προ ημερών ξανά το θέμα στον Νικολά Σαρκοζί».

Σε σχέση με το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα, ο Τζακ Λανγκ λέει ότι «δεν βρίσκεται σε καλή υγεία». «Οι Ιταλοί υποφέρουν με τον Μπερλουσκόνι, στην Ισπανία η Δεξιά αντιπολίτευση είναι αντιδραστική. Πιστεύω ότι η έλευση στην εξουσία του ΠΑΣΟΚ θα έχει επωφελείς επιπτώσεις:

πρώτον για την Ελλάδα, καθώς η ομάδα του Παπανδρέου είναι ανανεωμένη και δραστήρια σε μια περίοδο που η Δεξιά έδωσε άσχημα δείγματα γραφής.

Ο Παπανδρέου έχει δείξει ποιότητα χαρακτήρα και θάρρος. Είναι πολλά υποσχόμενος και με διεθνή ορίζοντα σκέψης, κάτι σημαντικό και για θέματα πολιτισμού. Εύχομαι να νικήσει. Και για την Ελλάδα αλλά και για την Ευρώπη. Η Ελλάδα είναι σημαντική για την Ευρώπη. Αν το φως λάμψει εδώ, θα δημιουργηθεί κλίμα και σε άλλες χώρες. Αλλά και η φωνή της Ελλάδας, νομίζω, ακουγόταν καλύτερα με σοσιαλιστικές κυβερνήσεις. Του Αντρέα και του Σημίτη».


«Χρειαζόμαστε πνευματική εντιμότητα»

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν χειρίστηκε σωστά το θέμα της μετανάστευσης» λέει ο Τζακ Λανγκ με αφορμή την αύξηση της ξενοφοβίας στην Ευρώπη. «Η Ελλάδα που ξέρει από πρώτο χέρι το πρόβλημα της μετανάστευσης, πρέπει να ενισχυθεί. Ας μη βάζουμε, πάντως, όλους τους μετανάστες στο ίδιο καζάνι. Είναι άλλο ο μετανάστης που ψάχνει δουλειά, όπως ο Αλβανός, και άλλο εκείνος που έρχεται σπρωγμένος από τους πολέμους και την ερήμωση».

Το όνομα του Τζακ Λανγκ είχε συζητηθεί και με αφορμή την πιθανότητα να αναλάβει κυβερνητικά καθήκοντα σε μια εποχή που ο Νικολά Σαρκοζί παίρνει στελέχη από το στρατόπεδο των σοσιαλιστών. Ο ίδιος λέει: «Στο πεδίο της εσωτερικής πολιτικής διαφωνώ με την πολιτική του Γάλλου προέδρου σχεδόν σε όλους τους τομείς. Γι΄ αυτό και δεν αποδέχθηκα καμία κυβερνητική θέση. Στο πεδίο όμως της εξωτερικής πολιτικής αναγνωρίζω, ειδικά σε σύγκριση με τον Σιράκ, ότι ο Σαρκοζί έδωσε φωνή στη Γαλλία. Και γι΄ αυτό δέχθηκα να πάω στη Λατινική Αμερική ως προεδρικός απεσταλμένος και ενδεχομένως να αναλάβω και άλλες ανάλογες αποστολές. Πιστεύω ότι σήμερα δεν πρέπει να είμαστε στενοκέφαλοι. Χρειάζεται πνευματική εντιμότητα».


Διαβάστε Ομπάμα

Όταν του μιλούν για έλλειψη ιδεών στο σύγχρονο πολιτικό σύστημα, ο Τζακ Λανγκ απαντά «διαβάστε Ομπάμα». Και επισημαίνει ότι «πρέπει να περάσουμε ξανά ένα μήνυμα ηθικό και ανθρωπιστικό». «Ξέρετε- συνεχίζει- «μιλάμε πολύ για οικονομία. Αλλά η επιστημονική έρευνα, η εκπαίδευση, ο πολιτισμός, είναι σήμερα επίσης οικονομία. Κάθε χώρα έχει ανάγκη από τον ενθουσιασμό και την ουτοπία. Ξέρω ότι οι φίλοι του ΠΑΣΟΚ είναι ουμανιστές και με ευρύτητα πνεύματος. Αντίθετα, ο γαλλικός σοσιαλισμός είναι σήμερα συνδικαλιστικός».