Σίριαλ εξαγορών χωρίς χάπι-εντ

Ο κ. Παύλος Ψωμιάδης βρίσκεται ενώπιον του εισαγγελέα για να λογοδοτήσει τόσο για παλαιότερες καταγγελίες από ασφαλισμένους της Ασπίς όσο και για την περίφημη πλαστή, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, επιταγή των 550 εκατ. ευρώ που προσκόμισε στην Επιτροπή Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης για να καλύψει το άνοιγμα της εταιρείας του Επί πολλά χρόνια οι άσπονδοι φίλοι του Παύλου Ψωμιάδη υποστήριζαν ότι έχει προ πολλού εξαντλήσει τις αντοχές του και ότι το μεγάλο μπαμ των εταιρειών του είναι θέμα χρόνου.

Εκείνος ωστόσο επέμενε να τους διαψεύδει και να συνεχίζει ακάθεκτος να επιδιώκει εξαγορές, ακόμη και όταν ο όμιλος της Ασπίς βρέθηκε να αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Αντί ο όμιλος να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει την κρίση, τα στελέχη του δεν σταματούσαν να ανακοινώνουν την πρόθεσή τους για νέες εξαγορές, ακόμη και τους τελευταίους μήνες.

Δεν πτοήθηκε ο ιδιοκτήτης της Ασπίς ούτε από τα υψηλά πρόστιμα που του επέβαλε τον περασμένο Μάιο η Επιτροπή Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης για τη διακίνηση περιουσιακών στοιχείων που η ίδια είχε δεσμεύσει, και για τη μη γνωστοποίηση των κινήσεων εξαγοράς της General Union, την οποία και εξαγόρασε ως φυσικό πρόσωπο. Κίνηση που για πολλούς ήταν μεγάλο του λάθος, όχι μόνο για τα ελλείμματα της General Union, αλλά κυρίως επειδή αγνόησε παντελώς την Επιτροπή Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης, στο στόχαστρο της οποίας είχε ήδη μπει από συστάσεώς της, το 2007.

Το παραπάνω περιστατικό δεν είναι τυχαίο, είναι ενδεικτικό της στάσης ζωής που χαρακτήριζε τον κ. Ψωμιάδη. Συχνά ακολουθούσε τους δικούς τους κανόνες κι έπαιρνε αποφάσεις με τις οποίες στενοί συνεργάτες του δεν συμφωνούσαν, όπως λένε όσοι τον ξέρουν, με συνέπεια να κάνει και λάθη.

Σήμερα βρίσκεται ενώπιον του εισαγγελέα για να λογοδοτήσει τόσο για παλαιότερες καταγγελίες από ασφαλισμένους της Ασπίς όσο και για την περίφημη πλαστή, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, επιταγή των 550 εκατ. ευρώ.

Η ιστορία δόμησης του ομίλου χαρακτηρίζεται από μια συστηματική προσπάθεια δημιουργίας ενός γιγαντιαίου σχήματος μέσω συνεχών απορροφήσεων άλλων εταιρειών. Με καταγωγή από τα Ταμπούρια Πειραιά, πρωτοξεκίνησε δουλεύοντας ως ασφαλιστής μαζί με τον Δημήτρη Κοντομηνά στην πρώτη ελληνική ασφαλιστική που έστησε ο Α. Ταμπουράς και έφτασε να ηγείται ενός από τους μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους της χώρας με πάνω από 2.000 άτομα προσωπικό.

Το σχήμα που δημιουργήθηκε ήταν πολυσχιδές: σχεδόν καθεμία ασφαλιστική εταιρεία συμμετείχε στο μετοχικό κεφάλαιο της άλλης, γεγονός που δεν καθιστούσε πάντα εύκολο τον έλεγχο. Να σημειωθεί ότι ο ελεγκτικός μηχανισμός εκ μέρους της πολιτείας στην ασφαλιστική αγορά επί πολλά χρόνια έπασχε σοβαρά και το θεσμικό πλαίσιο εποπτείας στηριζόταν σε ελέγχους μόνο μία φορά τον χρόνο χωρίς εξειδικευμένο προσωπικό και μηχανοργάνωση. Τα οικονομικά στοιχεία που έδιναν οι ασφαλιστικές εταιρείες στην πολιτεία για να τις ελέγξει κυκλοφορούσαν από χέρι σε χέρι… με δισκέτα μεταξύ των υπαλλήλων της αρμόδιας υπηρεσίας του υπουργείου Εμπορίου!

Με καταγωγή από τα Ταμπούρια Πειραιά έφτασε να ηγείται ενός από τους μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους της χώρας με πάνω από 2.000 άτομα προσωπικό

Οι πρώτες συγκρούσεις

Οι εξαγορές συνεχίστηκαν και τα επόμενα χρόνια. Το 2001, αποκτήθηκαν οι εταιρείες Δ. Αθηναίος και United, ενώ το 2002 η Αspis Βank εξαγοράζει το δίκτυο λιανικής τραπεζικής στην Ελλάδα της ΑΒΝΑΜRΟ. Έξι ασφαλιστικές του ομίλου ενοποιούνται σε μία υπό την ονομασία Commercial Value, ιδρύεται η Αspis Leasing, ενώ εγκαινιάζει τη λειτουργία του στη Γερμανία το γραφείο της Ασπίς Πρόνοια. Την επόμενη χρονιά, ιδρύεται η Αspis Real Εstate (που δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα από το λουκέτο)

και η Αspis Βank εξαγοράζει το δίκτυο της τράπεζας Grindleys Βank. Το 2004 η εταιρεία γιορτάζει τα 60 χρόνια από την ίδρυσή της και εγκαινιάζει την παροχή ασφαλιστικών υπηρεσιών στη Νορβηγία.

Όμως μάλλον ήταν η τελευταία ανέφελη χρονιά για τον όμιλο.

Το 2005 εκδηλώνεται η πρώτη σύγκρουση του ομίλου με την εποπτική αρχή, όταν με τη συνδρομή εξωτερικού ελεγκτή ο έλεγχος στην Ασπίς γίνεται πιο ουσιαστικός. Η διοίκησή της υποχρεώνεται σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου για να καλύψει το άνοιγμά της, ενώ το 2006 η τότε εποπτική αρχή τής καταλογίζει υψηλό πρόστιμο επειδή πουλούσε ατομικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα (Μega Αsset) που δεν πληρούσε τα προβλεπόμενα από τον νόμο.

Τα χειρότερα για τον όμιλο όμως έρχονται το 2007, με τη σύσταση νέας εποπτικής αρχής. Η Επιτροπή Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης αρχίζει να παρακολουθεί στενά τις συναλλαγές και σχέσεις εντός του ομίλου, με αποτέλεσμα έναν χρόνο αργότερα, το καλοκαίρι του 2008, να αναγκάσει την Commercial Value να μπει σε πρόγραμμα οικονομικής ανασυγκρότησης για να καλύψει το έλλειμμά της, ύψους 90 εκατ. ευρώ. Είχε προηγηθεί πρόταση εξαγοράς της Ρroton Ασφαλιστικής, που κατόπιν ελέγχου από την Αρχή ουδέποτε ολοκληρώθηκε. Ο ιδιοκτήτης του ομίλου δεν φάνηκε να πτοείται ούτε από την απόφαση της Αρχής να δεσμεύσει το 2009 τα περιουσιακά στοιχεία τριών εταιρειών του και προχώρησε τον περασμένο Μάιο στην εξαγορά των δύο ασφαλιστικών της General Union όχι ως Ασπίς Πρόνοια αλλά ως φυσικό πρόσωπο- ένα λάθος που για ορισμένους θα μπορούσε να είχε αποφύγει, και το οποίο αποτέλεσε το κύκνειο άσμα του.


1986-2000: η φάση της ανάπτυξης

Η ιστορία δόμησης του ομίλου ξεκινάει το 1986, όταν ο Παύλος Ψωμιάδης γίνεται κύριος μέτοχος της Ασπίς Πρόνοια έπειτα από μεταβίβαση σε αυτόν των μετοχών του Α. Ταμπουρά, ο οποίος αποχωρεί οριστικά από την εταιρεία που είχε ιδρύσει το 1944. Ακολουθεί μια ξέφρενη πορεία ανάπτυξης καθ΄ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του ΄90: το 1990 ιδρύονται η Ασπίς Πρόνοια Ζημιών, η Ασπίς Αμοιβαίων Κεφαλαίων, η Αspis Βank και η Ασπίς Χρηματιστηριακή. Το 1994 εξαγοράζεται η ασφαλιστική Ήλιος, το 1995 η Ασπίς Πρόνοια και η Ασπίς Επενδυτική εισάγονται στο Χρηματιστήριο, το 1996 ιδρύεται η Ασπίς Πρόνοια Κύπρου και το 1997 εξαγοράζεται η Λαϊκή Ζωής που ενσωματώνεται στην Ασπίς Πρόνοια. Το ΄98 ιδρύεται η Ασπίς Πρόνοια Σουηδίας, εισάγεται η Αspis Βank στο ΧΑΑ, το ΄99 εξαγοράζονται οι ασφαλιστικές Γκοταέρ Ελλάς, Νordstern Colonia Life, Commercial Union Life, και το 2000 ακολουθεί το ελληνικό παράρτημα της Scoplife.


Τα unit linked και το Χρηματιστήριο

Βρισκόμαστε στο 1999, χρονιά της χρηματιστηριακής φούσκας, από την οποία για πολλούς άρχισε η αντίστροφη πορεία του ομίλου. Γιατί ακόμη δεν έχει απαντηθεί το ερώτημα, πώς είναι δυνατόν μια τόσο μεγάλη ασφαλιστική εταιρεία να βρεθεί ξαφνικά χωρίς κεφάλαια; Είναι λοιπόν η εποχή που η Ασπίς Πρόνοια, προκειμένου να αποκτήσει μερίδια αγοράς προσφέρει φθηνά προϊόντα αυτοκινήτου και υγείας αλλά και ελκυστικές αποδόσεις σε μακροπρόθεσμα επενδυτικά προϊόντα, δηλαδή τα unit linked. Επιλέγει να εκτεθεί σε προϊόντα χρηματιστηριακού κινδύνου, χωρίς να λαμβάνει τις κατάλληλες εξασφαλίσεις. Έτσι, και ενώ λίγο πριν σκάσει η φούσκα οι μετοχές της εισηγμένης Ασπίς Πρόνοια βρίσκονταν στα ύψη, τα προϊόντα της εταιρείας που ήταν συνδεδεμένα με αυτές προσέφεραν στους κατόχους τους εγγύηση κεφαλαίου στην τριετία! Μάλιστα τα κεφάλαια των επενδυτών ήταν τοποθετημένα σε εσωτερικά μεταβλητά κεφάλαια, τα οποία απλώς ήταν τοποθετημένα σε μετοχές. Στη συνέχεια, και παρά τις μεγάλες απώλειες που έγραψαν οι μετοχές από τη πτώση του ΧΑΑ, η εταιρεία παρέτεινε τη λήξη πολλών ασφαλιστικών προγραμμάτων, με κίνητρο ακόμα μεγαλύτερες εγγυημένες αποδόσεις, χωρίς ωστόσο στο ενδιάμεσο να αυξηθούν οι αποδόσεις αυτών των εσωτερικών μεταβλητών κεφαλαίων. Επρόκειτο δηλαδή για φαύλο κύκλο που άρχιζε από τα υποτιμολογημένα ασφαλιστήρια συμβόλαια αυτοκινήτου και επεκτεινόταν στα επικίνδυνα επενδυτικά προγράμματα.