Υποψήφιος Βιολογία Γενικής Παιδείας

1. Τι γνωρίζετε σχετικά με την μονογονική αναπαραγωγή των προκαρυωτικών και ευκαρυωτικών παθογόνων μικροοργανισμών;

Απάντηση:
Τα πρωτόζωα είναι μονοκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί. Τα περισσότερα αναπαράγονται μονογονικά με διχοτόμηση. Οι μύκητες είναι ευκαρυωτικοί μονοκύτταροι ή πολυκύτταροι οργανισμοί. Πολλοί από αυτούς πολλαπλασιάζονται μονογονικά με απλή διχοτόμηση, ενώ άλλοι πολλαπλασιάζονται με εκβλάστηση. Σ΄ αυτούς τους τελευταίους σχηματίζεται σε κάποιο σημείο του αρχικού κυττάρου ένα εξόγκωμα, το εκβλάστημα, το οποίο όταν αναπτυχθεί αρκετά, είτε παραμένει ενωμένο με το γονικό οργανισμό είτε αποκόβεται από αυτόν και ζει πλέον ως αυτοτελής οργανισμός. Τα βακτήρια είναι προκαρυωτικοί οργανισμοί οι οποίοι αναπαράγονται κυρίως μονογονικά με απλή διχοτόμηση. Η αναπαραγωγή τους διαρκεί μικρό χρονικό διάστημα. Ορισμένα βακτήρια, σε ευνοϊκές γι΄ αυτά συνθήκες, διαιρούνται κάθε 20 λεπτά.

2. Το Τreponema pallidum αποτελεί ένα παθογόνο μικρόβιο το οποίο πλήττει τον ανθρώπινο οργανισμό.

α. Τι είδους ασθένεια προκαλεί στον άνθρωπο;

β. Με ποιους τρόπους μπορεί να μεταδοθεί στον άνθρωπο;

γ. Σε ποια κατηγορία μικροοργανισμών κατατάσσεται;

δ. Ένα αντιβιοτικό θα μπορούσε να επηρεάσει την ανάπτυξη του παραπάνω μικροοργανισμού;

ε. Με ποιον τρόπο αναπαράγεται;

Απάντηση:
α. Το Τreponema pallidum προκαλεί τη σύφιλη η οποία είναι ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα.

β. Στον άνθρωπο μεταδίδεται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή αλλά και μέσω του αίματος ή των παραγώγων του (π.χ. σε περίπτωση μετάγγισης ή χρήση μολυσμένης σύριγγας), καθώς και από τη μολυσμένη μητέρα στο έμβρυο.

γ. Το Τreponema pallidum κατατάσσεται στα βακτήρια που είναι προκαρυωτικοί οργανισμοί.

δ. Σήμερα η αντιμετώπιση των βακτηριακών λοιμώξεων στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα αντιβιοτικά. Επειδή τα αντιβιοτικά, γενικά, δρουν αναστέλλοντας την παραγωγή ουσιών στα βακτήρια συνεπώς είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση του συγκεκριμένου μικροοργανισμού.

ε. Αναπαράγεται όπως και τα υπόλοιπα βακτήρια κυρίως μονογονικά με απλή διχοτόμηση.

3. Τι γνωρίζετε για το κυτταρικό τοίχωμα των βακτηρίων; Απάντηση:
* Η πλασματική μεμβράνη των βακτηρίων περιβάλλεται από το κυτταρικό τοίχωμα. Ορισμένα βακτήρια έξω από το κυτταρικό τους τοίχωμα διαθέτουν ένα επιπλέον περίβλημα, την κάψα.

* Τα ενδοσπόρια των βακτηρίων περιβάλλονται από ανθεκτικά τοιχώματα τα οποία τα προστατεύουν από τις αντίξοες συνθήκες του περιβάλλοντος.

* Οι ενδοτοξίνες είναι ουσίες που βρίσκονται στο κυτταρικό τοίχωμα ορισμένων παθογόνων βακτηρίων και είναι υπεύθυνες για συμπτώματα όπως ο πυρετός, η πτώση της πίεσης του αίματος κ.ά.

* Η πενικιλίνη είναι ένα αντιβιοτικό που παρεμποδίζει τη σύνθεση του κυτταρικού τοιχώματος των βακτηρίων.

* Η λυσοζύμη είναι ένα ένζυμο το οποίο διασπά το κυτταρικό τοίχωμα των βακτηρίων.

4. Οι ιντερφερόνες είναι πρωτεΐνες με αντιμικροβιακή δράση οι οποίες δρουν αποκλειστικά κατά των ιών. Θα μπορούσαν οι ιντερφερόνες να χαρακτηριστούν σαν αντιβιοτικά;

Απάντηση:
Οι ιντερφερόνες δεν μπορούν να χαρακτηριστούν σαν αντιβιοτικά για τους εξής λόγους:

* Δρουν αποκλειστικά και μόνο απέναντι σε ιούς ενώ τα αντιβιοτικά όπως γνωρίζουμε δεν δρουν απέναντι σε ιούς.

* Δρουν έμμεσα προκαλώντας την παραγωγή άλλων πρωτεϊνών οι οποίες παρεμποδίζουν τον πολλαπλασιασμό των ιών, ενώ τα αντιβιοτικά δρουν άμεσα.

* Παράγονται από τα ανθρώπινα κύτταρα ενώ τα αντιβιοτικά από βακτήρια, μύκητες και φυτά.

* Δεν δρουν σύμφωνα με τους μηχανισμούς δράσης των αντιβιοτικών αφού δεν παρεμποδίζουν τη σύνθεση του κυτταρικού τοιχώματος των μικροβίων ή τις λειτουργίες της πλασματικής τους μεμβράνης, αλλά ούτε και τις αντιδράσεις του μεταβολισμού ή τις διαδικασίες της αντιγραφής, μεταγραφής και μετάφρασης των μικροβίων.

5. Ένας άνθρωπος προσβάλλεται για πρώτη φορά από έναν ιό. Να περιγράψετε ποια θα είναι τα προϊόντα της ανοσοβιολογικής απόκρισης απέναντι στον ιό αυτό.

Απάντηση:
Αρχικά με την εμφάνιση του ιού ενεργοποιούνται τα μακροφάγα. Τα κύτταρα αυτά, εκτός από τη δυνατότητα που έχουν να καταστρέψουν τον ιό, έχουν και την ικανότητα να εκθέτουν στην επιφάνειά τους τμήματα του ιού που έχουν εγκλωβίσει και καταστρέψει, λειτουργώντας έτσι ως αντιγονοπαρουσιαστικά κύτταρα. Το τμήμα του ιού που εκτίθεται συνδέεται με μια πρωτεΐνη της επιφάνειας των μακροφάγων, χαρακτηριστική για κάθε άτομο, η οποία ονομάζεται αντιγόνο ιστοσυμβατότητας. Τα κύτταρα που ενεργοποιούνται πρώτα μετά την παρουσίαση του αντιγόνου είναι τα βοηθητικά Τ- λεμφοκύτταρα. Αυτά εκκρίνουν ουσίες που ενεργοποιούν τα Β- λεμφοκύτταρα, προκειμένου αυτά να πολλαπλασιαστούν και τελικά να διαφοροποιηθούν σε πλασματοκύτταρα και Β λεμφοκύτταρα μνήμης. Τα πλασματοκύτταρα στη συνέχεια εκκρίνουν μεγάλες ποσότητες αντισωμάτων ειδικών για τον ιό. Η παραπάνω διαδικασία ονομάζεται χυμική ανοσία γιατί τα αντισώματα απελευθερώνονται μέσα στο αίμα και στη λέμφο, αντιδρούν με το αντιγόνο και το εξουδετερώνουν. Επίσης τα Τ- βοηθητικά λεμφοκύτταρα βοηθούν στον πολλαπλασιασμό και την ενεργοποίηση μιας άλλης ειδικής κατηγορίας Τ- λεμφοκυττάρων, των κυτταροτοξικών Τ- λεμφοκυττάρων, τα οποία θα καταστρέψουν τα κύτταρα που είναι μολυσμένα από ιό. Η δράση των βοηθητικών αλλά και των κυτταροτοξικών Τ- λεμφοκυττάρων αποτελεί την κυτταρική ανοσία. Τέλος τόσο με τη βοήθεια μιας ειδικής κατηγορίας Τ- λεμφοκυττάρων, που ονομάζονται κατασταλτικά Τ- λεμφοκύτταρα, όσο και με τη βοήθεια των προϊόντων της ίδιας της ανοσοβιολογικής απόκρισης αυτή ολοκληρώνεται και σταματά την κατάλληλη στιγμή.

6. Τα παθογόνα μικρόβια που προσβάλλουν τον οργανισμό του ανθρώπου παράγουν διάφορες χημικές ουσίες. Να περιγράψετε τις συνέπειες για τον ανθρώπινο οργανισμό από την δράση αυτών των ουσιών.

Απάντηση:
Πολλά παθογόνα βακτήρια απειλούν την υγεία μας μέσω ουσιών που παράγουν. Οι ουσίες αυτές ονομάζονται τοξίνες και διακρίνονται σε ενδοτοξίνες και εξωτοξίνες. Οι ενδοτοξίνες βρίσκονται στο κυτταρικό τοίχωμα ορισμένων παθογόνων βακτηρίων και είναι υπεύθυνες για συμπτώματα όπως ο πυρετός, η πτώση της πίεσης του αίματος κ. ά. Οι εξωτοξίνες εκκρίνονται από τα παθογόνα βακτήρια και με την κυκλοφορία του αίματος διασπείρονται στο εσωτερικό του ανθρώπινου οργανισμού και προσβάλλουν, ανάλογα με τη φύση τους, συγκεκριμένα όργανα. Ο πόνος στην περίπτωση της φλεγμονής μπορεί να οφείλεται στη δράση τοξινών που απελευθερώνονται από τους μικροοργανισμούς επάνω στα νευρικά κύτταρα του ανθρώπου. Επιπλέον χημικές ουσίες που απελευθερώνονται από μικροοργανισμούς, προσελκύουν φαγοκύτταρα, τα οποία φτάνουν με την κυκλοφορία του αίματος στο σημείο της φλεγμονής όπου δρουν καταστρέφοντας τους παθογόνους μικροοργανισμούς. Τέλος, τοξικές ουσίες που παράγονται από έναν παθογόνο μικροοργανισμό μπορούν να δράσουν ως αντιγόνο και να ενεργοποιήσουν την ανοσοβιολογική απόκριση του ανθρώπου.

ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΙΜΕΛΗΘΗΚΑΝ ΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΑΝΙΓΓΟΣ- ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΓΛΥΚΑ ΝΕΡΑ- ΠΑΛΛΗΝΗ