Τα ματωμένα διαμάντια του Νικ Κάρρας

«Πρέπει να τους έχεις όλους ευχαριστημένους. Και τους ντόπιους που σου φέρνουν τα διαμάντια και τους πολιτικούς που δίνουν τις άδειες για να κάνεις εξαγωγές από τη χώρα.
Μόνον έτσι μπορείς να κάνεις καλά τη δουλειά σου».

Την ώρα που εκστομίζει αυτές τις κουβέντες ο Κορίνθιος Νίκος Καραθανάσης- ή Νικ Κάρρας, όπως είναι ευρύτερα γνωστός στον χώρο της εμπορίας διαμαντιών- βρίσκεται μπροστά σε ένα τραπέζι γεμάτο πιατέλες με ψάρια και θαλασσινά- τα αγαπημένα του εδέσματα-, που συνοδεύει με λευκό κρασί σε εστιατόριο στο Γκάζι. Μισά αγγλικά μισά ελληνικά διηγείται στους συνδαιτυμόνες τις εμπειρίες του από τα «άγρια χρόνια» του κυνηγιού διαμαντιών στη Σιέρα Λεόνε, όπου ξεκίνησε τις δραστηριότητές του το 1997.

«Είμαι ο πρώτος άνθρωπος που έλαβε επίσημη άδεια εξαγωγής διαμαντιών από τη Σιέρα Λεόνε», υπερηφανεύεται και τονίζει ότι η κυβέρνηση του αφρικανικού κράτους σκεφτόταν σοβαρά να τον διορίσει εμπορικό ακόλουθο στην Ελλάδα και ότι ήδη είχε βρει γραφεία στη Βασιλίσσης Σοφίας. «Έχω δουλέψει σκληρά στη ζωή μου και ποτέ δεν εκμεταλλεύτηκα τους ανθρώπους της χώρας. Ίσα ίσα έφτιαξα σχολεία και νοσοκομεία, έδωσα ό,τι μπορούσα για να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσής τους».

«Ο τυχοδιώκτης». Σε εκείνο το τραπέζι ο κ. Κάρρας δήλωνε ακόμα πικραμένος από ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε προ οκταετίας σε διεθνές έντυπο με τίτλο «Ο τυχοδιώκτης». Ο δημοσιογράφος που ταξίδεψε μαζί του στις χώρες της Αφρικής περιέγραφε μία ιστορία κατά την οποία μία εργαζόμενη σε μη κυβερνητική οργάνωση προσέγγισε τον Κάρρας ρωτώντας τον ξανά και ξανά αν γνωρίζει ότι τα διαμάντια που εμπορεύεται είναι βαμμένα με αίμα. «Τελικά ο Νικ απηύδησε και της είπε: Ναι, αλλά ξεπλένεται αμέσως», έγραφε το άρθρο που εξηγούσε ότι πιθανώς ο Κάρρας ήταν επηρεασμένος από το κρασί που είχε πιει την ώρα που παραδεχόταν τα προαναφερόμενα.

Το 2003 το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αποφάσισε να θέσει σε εφαρμογή τη Διαδικασία Κίμπερλεϊ, η οποία θα έθετε φραγμούς στη χρηματοδότηση εμφυλίων από το εμπόριο των «ματωμένων διαμαντιών» της Αφρικής.

Σε ανακοίνωσή του το Τμήμα Διαφάνειας του υπουργείου Ορυκτών Πόρων της Σιέρα Λεόνε, αναφέρει: Η Διαδικασία Κίμπερλεϊ απέτρεψε την κυκλοφορία των «διαμαντιών των συγκρούσεων» σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Ωστόσο, πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με το εμπόριο πολύτιμων λίθων από τις αφρικανικές χώρες δείχνουν ότι τα πράγματα μόνον έτσι δεν είναι: πριν από λίγες ημέρες ο κ. Ίαν Σμάιλι, ο αρχιτέκτονας της συμφωνίας που θα οδηγούσε στην κάθαρση των ματωμένων διαμαντιών, υπέβαλε την παραίτησή του δηλώνοντας πως οι πολύτιμοι λίθοι της Αφρικής είναι πλημμυρισμένοι στο αίμα. Δεν ρυθμίζει (σ.σ.: η Διαδικασία Κίμπερλεϊ) το εμπόριο των ακατέργαστων διαμαντιών- διατρέχει τον κίνδυνο να καταστεί αναποτελεσματική και αφήνει όλων των ειδών τους απατεώνες να κάνουν ανενόχλητοι τη δουλειά τους», είπε ο κ. Σμάιλι κατά τη συνάντηση των μελών του φορέα στη Ναμίμπια στις 24 Ιουνίου.


«Μπορώ να αγοράσω οτιδήποτε, απλά πες μου την τιμή»

Το 2001, αφού είχε επιβληθεί το εμπάργκο του ΟΗΕ για τα διαμάντια της Σιέρα Λεόνε, ο κ. Κάρρας δήλωνε ότι «δεν μπορούν να απαγορέψουν τίποτα»- και επιβεβαιώθηκε, όταν μέσα στην ίδια χρονιά ο Οργανισμός προχώρησε στην άρση του εμπορικού αποκλεισμού. Οι δραστηριότητές του θα συνεχίζονταν κανονικά ακόμα και μετά την υπογραφή της Διαδικασίας Κίμπερλεϊ το 2003: «Η ζωή μου διέτρεχε μεγάλο κίνδυνο. Κάθε φορά που έμπαινα στη ζούγκλα για να προμηθευθώ διαμάντια από τους ντόπιους ήξερα ότι μπορεί να μη βγω ποτέ. Όμως το ρίσκο άξιζε. Σήμερα μπορώ να αγοράσω οτιδήποτε, απλά πες μου την τιμή», έλεγε ο διαμαντέμπορος τινάζοντας το πούρο του πάνω από τις μισοάδειες πιατέλες θαλασσινών. Βέβαια, κατά τις αγοραπωλησίες διαμαντιών, πάντα ήταν παρούσα η προσωπική ένοπλη φρουρά του που αποτελούνταν από δύο άτομα εκπαιδευμένα στις ειδικές δυνάμεις της Μεγάλης Βρετανίας, με εμπειρία στους πολέμους του Ιράκ και της Βοσνίας. Αυτοί ήταν που έσωσαν τον Κάρρας και την κόρη του από βέβαιο θάνατο, όταν έπειτα από επανειλημμένες εκκλήσεις της, την πήρε μαζί του για να της δείξει πώς γίνεται η δουλειά: αντάρτες είχαν στήσει ενέδρα και τους περικύκλωσαν απειλώντας ότι θα τους σκοτώσουν, αν δεν τους δώσουν ό,τι είχαν μαζί τους.

Οι μπράβοι του σε αυτήν την περίπτωση κέρδισαν επάξια τον μισθό τους.

«Ανάλογα με το πρόγραμμα, μέσα στην ίδια εβδομάδα μπορεί να ξεκινούσα από τα γραφεία μας στο Λονδίνο με τζετ, να σταματούσα για λίγο στη Σιέρα Λεόνε και στη Νότιο Αφρική όπου προμηθευόμουν τα διαμάντια, μετά να βρισκόμουν στο Μονακό ή στο Τελ Αβίβ να μιλήσω με πελάτες και μετά πίσω στα γραφεία. Από Παρασκευή έως Δευτέρα πετάγομαι να δω την οικογένειά μου στις ΗΠΑ ή συναντιόμαστε όλοι μαζί σε ένα από τα αγαπημένα μας θέρετρα στην Ευρώπη ή τη Λατινική Αμερική. Συχνά επισκέπτομαι και την Ελλάδα, δεν μένω όμως στο “Μεγάλη Βρετανία” όπως τώρα που ήρθα για δουλειές. Συνήθως πηγαίνω στο χωριό μου στην Κορινθία όπου απολαμβάνω τη φροντίδα των θειάδων μου: μου φτιάχνουν καφέ το πρωί, τα αγαπημένα μου φαγητά, με περιποιούνται. Το όνειρό μου είναι να φτιάξω ένα κτήμα για να παράγω κρασί». Όπως υποστήριζε σε εκείνο το δείπνο, ο κ. Κάρρας, ουκ ολίγες φορές αναγκάστηκε να δώσει ανταλλάγματα σε συγκεκριμένους ανθρώπους-κλειδιά του πολιτικού συστήματος της Σιέρα Λεόνε για να τον αφήνουν ανενόχλητο να κάνει τη δουλειά του. «Έτσι γίνονται εκεί οι μπίζνες. Και όχι μόνο: τα ίδια ισχύουν και στη Νότιο Αφρική», έλεγε ο διαμαντέμπορος και για άλλη μια φορά περηφανευόταν για την κοινωνική ευθύνη της «εταιρείας» του λέγοντας ότι έχει δώσει τεράστια ποσά ώστε να δημιουργηθεί στη χώρα ειδικό σχολείο εκμάθησης τεχνικών για την επεξεργασία διαμαντιών…